ΠΡΟΣΤΑΤΕΨΤΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ
Με την ευκαιρία της νέας σχολικής χρονιάς, ίσως αξίζει να προστατέψουμε τα παιδιά μας όχι μόνο από όσα φοβόμαστε ότι μπορεί να τους συμβούν στο σχολείο, αλλά και από όσα το σχολείο μπορεί να τους διδάξει χωρίς ποτέ να τα γράψει σε κανένα βιβλίο. Γιατί το σχολείο δεν διδάσκει μόνο γλώσσα, μαθηματικά και ιστορία. Διδάσκει, συχνά χωρίς να το γνωρίζει, ποιος έχει δικαίωμα να μιλά, ποιος ορίζει την αλήθεια, τι θεωρείται επιτυχία και πόση ελευθερία επιτρέπεται σε ένα παιδί πριν χαρακτηριστεί «δύσκολο».
Προστατέψτε τα από την αντίληψη ότι η αλήθεια πηγάζει από την εξουσία. Ότι κάτι είναι σωστό επειδή το είπε ο δάσκαλος, το γράφει το βιβλίο, το αποφάσισε ο θεσμός ή το υποστηρίζει κάποιος που διαθέτει κύρος. Μάθετέ τους να σέβονται τη γνώση χωρίς να γονατίζουν μπροστά στην αυθεντία. Να ζητούν επιχειρήματα, να αμφιβάλλουν, να ρωτούν «γιατί;» και να μπορούν ακόμη και απέναντι σε εμάς να πουν «δεν συμφωνώ».Προστατέψτε τα από την αντίληψη ότι αξία έχει μόνο ό,τι είναι χρήσιμο και ωφέλιμο. Ότι πρέπει να μαθαίνουν ό,τι θα εξεταστεί, να σπουδάσουν ό,τι «έχει μέλλον», να αποκτήσουν δεξιότητες που θα αυξήσουν κάποτε την τιμή τους στην αγορά εργασίας. Ένα παιδί όμως δεν γεννήθηκε για να γίνει ανταγωνιστικό ανθρώπινο κεφάλαιο. Γεννήθηκε για να γίνει άνθρωπος. Να αγαπήσει μουσικές που δεν χρησιμεύουν πουθενά, να διαβάσει ποιήματα που δεν αυξάνουν την παραγωγικότητά του, να ανακαλύψει ότι υπάρχουν πράγματα πολύτιμα ακριβώς επειδή δεν μπορούν να μετατραπούν σε βαθμό, χρήμα ή βιογραφικό σημείωμα.Προστατέψτε τα από την ιδέα ότι ευφυΐα είναι να θυμάσαι τη σωστή απάντηση. Σχεδόν κάθε μεγάλη ανθρώπινη ανακάλυψη ξεκίνησε από κάποιον που τόλμησε να αμφισβητήσει μια ήδη γνωστή απάντηση. Η πραγματική σκέψη αρχίζει συχνά από μια ανυπάκουη ερώτηση: «Κι αν δεν είναι έτσι;».Και προστατέψτε τα από την ιδέα ότι ο καλός μαθητής είναι ο υπάκουος μαθητής. Εκείνος που κάθεται σωστά, μιλά όταν του επιτρέπεται, προσαρμόζεται, δεν ενοχλεί και καταλαβαίνει γρήγορα τι περιμένουν οι άλλοι από αυτόν. Για χρόνια το παιδί μαθαίνει ότι κάποιος άλλος ορίζει πότε θα μιλήσει, τι αξίζει να μάθει και τελικά αν αυτό που έκανε αξίζει 8, 12, 17 ή 20. Κι ύστερα απορούμε γιατί τόσοι ενήλικες περνούν τη ζωή τους περιμένοντας κάποιον άλλον να τους πει αν είναι αρκετοί.Αυτό είναι το κρυφό αναλυτικό πρόγραμμα του σχολείου. Δεν βρίσκεται στα βιβλία. Βρίσκεται στις σχέσεις εξουσίας, στη βαθμολογία, στην κατάταξη, στη σύγκριση, στην πειθαρχία, στην ανταμοιβή της συμμόρφωσης. Στη μικρή καθημερινή εκπαίδευση του ανθρώπου να αναζητά έξω από τον εαυτό του την επιβεβαίωση της αξίας του.
Προστατέψτε τα, τέλος, από τη γοητεία αυτού που ο Ντοστογιέφσκι, στον «Μεγάλο Ιεροεξεταστή», συνέδεσε με το θαύμα, το μυστήριο και το κύρος: την ανακούφιση που προσφέρει η παράδοση της προσωπικής μας κρίσης σε κάποιον που υποτίθεται ότι γνωρίζει καλύτερα. Το πρόβλημα δεν είναι να εμπιστευόμαστε εκείνον που γνωρίζει περισσότερα. Αρχίζει όταν η γνώση μετατρέπεται σε αυθεντία και η αυθεντία απαιτεί την παραίτηση από την κρίση μας. Όταν το «άκουσε αυτόν που ξέρει» γίνεται «μη σκέφτεσαι εσύ».Και πάνω απ’ όλα, προστατέψτε τα παιδιά από την πιο πολιτική ίσως φράση που μπορεί να μάθει ένας άνθρωπος: «Έτσι είναι τα πράγματα». Έτσι είναι το σχολείο. Έτσι είναι η οικονομία. Έτσι είναι η κοινωνία. Έτσι είναι η ζωή. Προσαρμόσου. Γιατί όταν ένας άνθρωπος πειστεί ότι ο κόσμος δεν μπορεί να είναι διαφορετικός, η εξουσία έχει πετύχει κάτι πολύ μεγαλύτερο από την υπακοή του: έχει περιορίσει τη φαντασία του.Ο Paulo Freire το είχε καταλάβει βαθιά: η παιδεία δεν μπορεί να περιορίζεται στην κατάθεση έτοιμων αληθειών μέσα στα κεφάλια των παιδιών. Οφείλει να τα βοηθά να διαβάζουν όχι μόνο τη λέξη, αλλά και τον κόσμο. Να αναρωτιούνται πώς φτιάχτηκε, ποιος έχει δύναμη μέσα του, ποιος μένει απ’ έξω, ποιος ωφελείται και αν θα μπορούσε να οργανωθεί διαφορετικά.
Γιατί το παιδί που μαθαίνει «μην αντιμιλάς» μπορεί αύριο να γίνει ο ενήλικος που δεν αντιμιλά ούτε όταν αδικείται. Και το παιδί που μαθαίνει «έτσι είναι τα πράγματα» μπορεί να γίνει ο πολίτης που μπροστά σε κάθε αδικία σηκώνει τους ώμους και επαναλαμβάνει: «Τι να κάνουμε;».
Ίσως λοιπόν η πραγματική παιδεία να μην είναι να προσαρμόσουμε τα παιδιά στον κόσμο που τους παραδίδουμε, αλλά να τους δώσουμε την ελευθερία να τον κρίνουν. Να μη μάθουν απλώς ποια είναι η θέση τους, αλλά να μπορούν κάποτε να ρωτήσουν ποιος μοίρασε τις θέσεις και γιατί.
Γιατί το πιο επικίνδυνο παιδί για κάθε εξουσία δεν είναι εκείνο που δεν υπακούει. Είναι εκείνο που έμαθε να ρωτά: «Γιατί έτσι; Και γιατί όχι αλλιώς;»
Από Αντώνης Ανδρουλιδάκης
8 ώρ. ·
«Όσα ξέχασα να πω στους μαθητές μου....»
Τα σχολεία άνοιξαν και είναι ιδιαίτερη η πρώτη ημέρα για μαθητές, εκπαιδευτικούς, γονείς!
Η σπορά αρχίζει και οι ευχές όλων μας είναι για ένα ζείδωρο παιδαγωγικό έτος, καρποφόρο πνευματικά!
Η φράση της κεφαλίδος στην ανάρτηση παραπέμπει στο περίφημο ποίημα του Μπέρτολτ Μπρεχτ με τίτλο, «Αυτά που ξέχασα να πω στους μαθητές μου».
ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΞΕΧΑΣΑ ΝΑ ΠΩ ΣΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΟΥ
Σας έμαθα πώς να διαβάζετε τις εφημερίδες.
Σας έμαθα να ξεχωρίζετε τις λέξεις από τα πράγματα.
Σας έμαθα να ακούτε τι λένε οι κυβερνήτες,
και να σκέφτεστε τι κάνουν.
Μα ξέχασα να σας πω το πιο σημαντικό:
Ότι όλα αυτά δεν φτάνουν.
Σας έμαθα να μετράτε τα χρόνια των πολέμων,
και τις απώλειες των στρατών.
Μα ξέχασα να σας πω ποιος κέρδισε από αυτούς τους πολέμους και ποιος πλήρωσε τον λογαριασμό.
Σας έμαθα να αναγνωρίζετε την αδικία,
όταν αυτή φοράει τα ρούχα του νόμου.
Μα ξέχασα να σας πω πώς να την πολεμάτε, όταν ο νόμος είναι με το μέρος του ισχυρού.
Τώρα που φεύγετε, θυμηθείτε:
Η γνώση είναι όπλο μόνο όταν τη χρησιμοποιείς.
Μην πιστεύετε τίποτα επειδή το είπε ένας δάσκαλος.
Μην πιστεύετε τίποτα επειδή το έγραψε ένα βιβλίο.
Να πιστεύετε μόνο ό,τι εσείς οι ίδιοι, αφού το εξετάσετε,
το βρείτε αληθινό.
Κωνσταντίνος Αργυρίου:
Δυστυχώς, πολλές φορές δάσκαλοι- θέλω να πιστεύω ελάχιστοι- έχουν καταστρέψει παιδικές ζωές, έχουν " λερώσει" την παιδική αθωότητα, έχουν ευνουχίσει τον αυθορμητισμό και την επινοητικότητα των μαθητών.
" Η περιοχή της ψυχής έχει κι αυτή τους βρικόλακές της", έλεγε ο George Steiner".
Yπάρχουν όμως και οι δάσκαλοι, που η γνήσια διδασκαλία τους κατά τον Steiner ήταν ξύπνημα και ξάνοιγμα του νου.
Ο ίδιος (σπουδαίος καθηγητής),τοποθετούσε τη διδασκαλία στην κορυφή των προνομιούχων ενασχολήσεων. Έφτανε δε στο σημείο να πει ότι είναι ευγνώμων που τον πληρώνουν για να κάνει κάτι που κανονικά θα έπρεπε να πληρώνει για να τον κάνει.
Ναι, υπάρχουν και σήμερα σημαντικοί δάσκαλοι σε όλες τις βαθμίδες.
Ποιος όμως τους υπολήπτεται στην ανίερη κοινωνία του αχαλίνωτου κέδρους;
Η σπορά αρχίζει και οι ευχές όλων μας είναι για ένα ζείδωρο παιδαγωγικό έτος, καρποφόρο πνευματικά!
Η φράση της κεφαλίδος στην ανάρτηση παραπέμπει στο περίφημο ποίημα του Μπέρτολτ Μπρεχτ με τίτλο, «Αυτά που ξέχασα να πω στους μαθητές μου».
ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΞΕΧΑΣΑ ΝΑ ΠΩ ΣΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΟΥΣας έμαθα πώς να διαβάζετε τις εφημερίδες.
Σας έμαθα να ξεχωρίζετε τις λέξεις από τα πράγματα.
Σας έμαθα να ακούτε τι λένε οι κυβερνήτες,
και να σκέφτεστε τι κάνουν.
Μα ξέχασα να σας πω το πιο σημαντικό:
Ότι όλα αυτά δεν φτάνουν.
Σας έμαθα να μετράτε τα χρόνια των πολέμων,
και τις απώλειες των στρατών.
Μα ξέχασα να σας πω ποιος κέρδισε από αυτούς τους πολέμους και ποιος πλήρωσε τον λογαριασμό.
Σας έμαθα να αναγνωρίζετε την αδικία,
όταν αυτή φοράει τα ρούχα του νόμου.
Μα ξέχασα να σας πω πώς να την πολεμάτε, όταν ο νόμος είναι με το μέρος του ισχυρού.
Τώρα που φεύγετε, θυμηθείτε:
Η γνώση είναι όπλο μόνο όταν τη χρησιμοποιείς.
Μην πιστεύετε τίποτα επειδή το είπε ένας δάσκαλος.
Μην πιστεύετε τίποτα επειδή το έγραψε ένα βιβλίο.
Να πιστεύετε μόνο ό,τι εσείς οι ίδιοι, αφού το εξετάσετε,
το βρείτε αληθινό.
Δυστυχώς, πολλές φορές δάσκαλοι- θέλω να πιστεύω ελάχιστοι- έχουν καταστρέψει παιδικές ζωές, έχουν " λερώσει" την παιδική αθωότητα, έχουν ευνουχίσει τον αυθορμητισμό και την επινοητικότητα των μαθητών.
" Η περιοχή της ψυχής έχει κι αυτή τους βρικόλακές της", έλεγε ο George Steiner".
Yπάρχουν όμως και οι δάσκαλοι, που η γνήσια διδασκαλία τους κατά τον Steiner ήταν ξύπνημα και ξάνοιγμα του νου.
Ο ίδιος (σπουδαίος καθηγητής),τοποθετούσε τη διδασκαλία στην κορυφή των προνομιούχων ενασχολήσεων. Έφτανε δε στο σημείο να πει ότι είναι ευγνώμων που τον πληρώνουν για να κάνει κάτι που κανονικά θα έπρεπε να πληρώνει για να τον κάνει.
Ναι, υπάρχουν και σήμερα σημαντικοί δάσκαλοι σε όλες τις βαθμίδες.
Ποιος όμως τους υπολήπτεται στην ανίερη κοινωνία του αχαλίνωτου κέδρους;
Giorgos Triantafyllopoulos:
Εύγε Αντώνη μου για άλλη μια φορά!!! Δεν ξέρω αν έχεις δει τις πολύ ενδιαφέρουσες προσεγγίσεις του Κεν Ρόμπινσον... Νομίζω ότι είναι προς την ίδια κατεύθυνση μέσα από το πρίσμα ενός πολύ δημιουργικού παιδαγωγού (δυστυχώς έχει φύγει από τη ζωή πριν λίγα χρόνια), που με το εξαιρετικό του χιούμορ άνοιγε νέους ορίζοντες...
https://youtu.be/Ew-2NZXqsho?is=fH_xsQOTawZ_KR2C
Τα αποτελέσματα της Pisa 2025, οι κυβερνητικοί "παπαγάλοι" και "ο ελέφαντας στο δωμάτιο" που δεν κρύβεται με τίποτα!!
Με αφορμή τη δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων της έρευνας PISA 2025 του ΟΟΣΑ (ναι του παγκόσμιου σχεδιαστή "κοφτών" αναγκών και δικαιωμάτων), βρήκαν την ευκαιρία:
Πόσα παιδιά βρίσκονται σήμερα σε τάξεις με 25 και πλέον μαθητές;
Καλή σχολική χρονιά να έχουμε και δύναμη για να δουλεύουμε και να αγωνιζόμαστε!!
