Συνολικές προβολές σελίδας

Translate

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΔΣΕ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΔΣΕ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα, 29 Οκτωβρίου 2018

ΓΝΩΡΙΖΕΙΣ ΟΤΙ ΣΤΙΣ 28 ΟΚΤΩΒΡΗ ΕΧΟΥΜΕ ΔΙΠΛΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ?!!

Άραγε γνωρίζεις Τι γιορτάζουμε ;; 

-Η 28η του Οκτώβρη είναι η επέτειος που σύσσωμος ο ελληνικός λαός όρθωσε το ανάστημά του ενάντια στην ιμπεριαλιστική εισβολή του ιταλικού φασισμού στα 1940 και ενώ μαινόταν ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος. Το ΟΧΙ του λαού εκφράστηκε και μετά την εισβολή και κατοχή από τους Γερμανούς ιμπεριαλιστές, με την παλλαϊκή ένοπλη Αντίσταση.
Αμέσως μετά την έναρξη της Κατοχής, με πρωτοβουλία του ΚΚΕ, δημιουργήθηκαν το Εργατικό Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΕΑΜ) στις 16 Αυγούστου 1941 και το ΕΑΜ στις 27 Σεπτέμβρη 1941. Στο ΕΑΜ και στις οργανώσεις του (ΕΛΑΣ, ΕΠΟΝ, Εθνική Αλληλεγγύη, ΕΤΑ, ΟΠΛΑ, ΕΛΑΝ) συσπειρώθηκε η μεγάλη πλειοψηφία της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων.
Είχε προηγηθεί, κατά την έναρξη του ελληνοϊταλικού πολέμου, το πρώτο ανοιχτό γράμμα του ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Νίκου Ζαχαριάδη, γραμμένο μέσα από τα μπουντρούμια της Γενικής Ασφάλειας στις 31 Οκτώβρη, το οποίο δημοσιεύτηκε στις 2 Νοέμβρη 1940 και που καλούσε στην οργάνωση της αντίστασης ενάντια στην εισβολή.
Το ΚΚΕ μπροστάρης στις πιο αντίξοες για το ίδιο συνθήκες
Η έναρξη του ελληνοϊταλικού πολέμου βρήκε το ΚΚΕ αποδεκατισμένο, την ηγεσία και τα στελέχη του στις φυλακές και τις εξορίες, τις Οργανώσεις του σμπαραλιασμένες, και όσες υπήρχαν ακόμη, υπό το καθεστώς του άγριου διωγμού. Η μεταξική δικτατορία είχε καταφέρει ισχυρότατο πλήγμα στο σώμα του Κόμματος, αφού στο πρόσωπό του έβλεπε τον κύριο και ανυποχώρητο εχθρό της.
1944: Ο λαός της Αθήνας πανηγυρίζει για την απελευθέρωση της πόλης από τους ναζί κατακτητές
1944: Ο λαός της Αθήνας πανηγυρίζει για την απελευθέρωση της πόλης από τους ναζί κατακτητές
Την περίοδο της δικτατορίας, πάνω από 80.000 άτομαβασανίστηκαν στα κρατητήρια των αστυνομικών τμημάτων, στις φυλακές και τις εξορίες. Τους 45.000φτάνουν οι κομμουνιστές, μέλη και οπαδοί του ΚΚΕ, που πιάστηκαν, και σε 2.000 περίπου οι μόνιμοι κρατούμενοι και εξόριστοι.
Την 28η Οκτώβρη 1940, περίπου 2.000 κομμουνιστές, πρωτοπόρα μέλη και στελέχη του ΚΚΕ βρίσκονταν κρατούμενοι σε 22 φυλακές, στρατόπεδα και τόπους εξορίας. Για παράδειγμα, στην Ακροναυπλία (μαζί με την Πύλο) ήταν 625, στον Αϊ - Στράτη 230, στην Ανάφη 220, στην Αίγινα 170, στην Τρίπολη και άλλες φυλακές 500, στη Φολέγανδρο 140, στην Κίμωλο 36, στην Κέρκυρα και στα νησιά Ιο, Σίφνο, Αμοργό κ.λπ. περίπου 50, στα σανατόρια (φυματικοί) γύρω στους 40 κ.ο.κ.
Βεβαίως, με την εισβολή των Ιταλών, την πρωτοβουλία για τον παλλαϊκό ξεσηκωμό την πήρε το ΚΚΕ, με πλέον χαρακτηριστικό το ιστορικό ανοιχτό γράμμα του ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Ν. Ζαχαριάδη, που ήδη προαναφέραμε. Αμέσως μόλις εκδηλώθηκε η στρατιωτική επιδρομή της Ιταλίας, η ηγεσία του ΚΚΕ, τα μέλη και τα στελέχη του από τις φυλακές και τις εξορίες στάθηκαν αποφασιστικά στο πλευρό του λαού. Οσοι μπόρεσαν να δραπετεύσουν, άρχισαν να αναδιοργανώνουν το Κόμμα, συγκροτώντας Κεντρική Επιτροπή και ανασυγκροτώντας τις Κομματικές Οργανώσεις. Ταυτόχρονα άρχισαν να οργανώνουν την αντίσταση του λαού στον κατακτητή.

Ολοι οι φυλακισμένοι και εξόριστοι κομμουνιστές, από την πρώτη στιγμή ζήτησαν να σταλούν στο πολεμικό μέτωπο, στην πρώτη γραμμή. Οι Ακροναυπλιώτες, για παράδειγμα, έστειλαν στην κυβέρνηση Μεταξά γράμμα για να σταλούν στο μέτωπο αλλά αυτή τους ζήτησε δηλώσεις μετανοίας για να τους επιτρέψει να πάνε να πολεμήσουν. Αλλά οι Ακροναυπλιώτες κομμουνιστές έδωσαν περήφανη απάντηση με υπόμνημά τους στις 13/11/1940: «Οι ιδέες μας είναι πάντοτε και έχουν για κίνητρο, αφετηρία και σκοπό την εξύψωση και την ευημερία του ελληνικού λαού και του έθνους, ολόκληρο δε το παρελθόν μας είναι μια συνεπής και συνεχής προσπάθεια για την επίτευξη αυτών των σκοπών. Στον αγώνα αυτόν δώσαμε ό,τι πολύτιμο είχαμε, υποστήκαμε αγόγγυστα επί σειρά ετών όλα τα μαρτύρια και τις στερήσεις της εξορίας και της φυλακής και πολλοί από μας έχουν θυσιάσει και τη ζωή τους, χωρίς κανέναν υπολογισμό προσωπικών μας ωφελημάτων. Και σήμερα, ακριβώς διότι μένουμε πιστοί στις αρχές μας και διότι έχουμε για έμβλημά μας "Πάνω απ' όλα τα συμφέροντα του ελληνικού λαού" τασσόμεθα ανεπιφύλακτα στο πλευρό της κυβέρνησης, που διευθύνει την αντίσταση του ελληνικού λαού ενάντια στον επιδρομέα» («Ριζοσπάστης», 28/10/1945).
Η άρχουσα τάξη της Ελλάδας έθετε το δικό της ταξικό ζήτημα πάνω απ' όλα. Ετσι, η δικτατορία του Μεταξά αρνήθηκε να απελευθερώσει τους κρατούμενους στις φυλακές και τις εξορίες κομμουνιστές και άλλους αγωνιστές προκειμένου, όπως ζητούσαν, να σταλούν εθελοντικά στο πολεμικό μέτωπο. Και όσοι δεσμώτες κομμουνιστές δεν κατάφεραν να αποδράσουν παραδόθηκαν στους Γερμανούς κατακτητές, πολλοί από τους οποίους βεβαίως πέρασαν τη φρικιαστική εμπειρία των στρατοπέδων του Νταχάου, του Αουσβιτς, του Ματχάουζεν και αλλού, ανάμεσα στους οποίους και ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ Νίκος Ζαχαριάδης.
Το ΕΑΜ έσωσε το λαό από την πείνα. Δημιούργησε φύτρα εξουσίας στις απελευθερωμένες περιοχές (Αυτοδιοίκηση, Λαϊκή Δικαιοσύνη). Τροφοδότησε τη λαϊκή πολιτιστική ανάταση. Στις 10 Μάρτη 1944 ορκίστηκε η Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης (ΠΕΕΑ), το κεντρικό πολιτικό όργανο διοίκησης των απελευθερωμένων περιοχών. Στον ηρωικό λαϊκό αγώνα για την εθνική απελευθέρωση ηγήθηκε η εργατική τάξη, με επικεφαλής το κόμμα της, το ΚΚΕ. Ο αστικός πολιτικός κόσμος δεν είχε στο ελάχιστο λαϊκό έρεισμα στην Ελλάδα.
Οταν επέστρεψε στη χώρα η αστική κυβέρνηση του Καΐρου, που είχε χαρακτηριστεί κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας, τον Οκτώβρη του 1944, επικρατούσαν συνθήκες επαναστατικής κατάστασης, δηλαδή ο ένοπλος λαός μαζικά οργανωμένος στις ΕΑΜικές οργανώσεις έκανε πρακτικά κουμάντο στη χώρα ενώ τα ερείσματα της αστικής τάξης ήταν πολύ περιορισμένα. Παρ' όλα αυτά το ΚΚΕ δεν μπόρεσε να προσανατολίσει το εργατικό - λαϊκό κίνημα στο στόχο της πάλης για την εξουσία, με αποτέλεσμα να δοθεί χρόνος στην αστική εξουσία να αναδιοργανωθεί και να περάσει στην επίθεση ενάντια στο λαό.
Η ίδρυση του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας
Την 28η Οκτώβρη τιμάμε, εκτός από την αντίσταση στην ιταλική φασιστική εισβολή, και τον αγώνα της ΕΑΜικής αντίστασης της περιόδου της Κατοχής, και την απόφαση ίδρυσης του Γενικού Αρχηγείου Ανταρτών στις 28 Οκτώβρη 1946, που θεωρείται και μέρα ίδρυσης του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ).
Ο αγώνας του ΔΣΕ υπήρξε συνέχεια των αγώνων του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ την περίοδο της Κατοχής, της ηρωικής μάχης της Αθήνας του Δεκέμβρη του 1944, όταν ο αστικός κόσμος μαζί με τους Αγγλους ιμπεριαλιστές συμμάχους του χτύπησαν ένοπλα το λαό για να τον αφοπλίσουν και για να αλλάξουν υπέρ τους το συσχετισμό δύναμης. Ο Δεκέμβρης έληξε με ήττα του λαϊκού κινήματος και με την υπογραφή της απαράδεκτης Συμφωνίας της Βάρκιζας. 
Δεκατρείς μήνες μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας η κατάσταση είχε διαμορφωθεί ως εξής, σε βάρος του ΕΑΜικού κινήματος: 1.289 δολοφονίες, 6.671 τραυματισμοί, 31.632 βασανισμοί, 18.767 λεηλασίες και φυλακίσεις, 84.931 συλλήψεις, 509 απόπειρες φόνου, 265 βιασμοί γυναικών.
Το λαϊκό κίνημα μετά την απελευθέρωση βρέθηκε μπροστά στο δίλημμα: Υποταγή ή οργάνωση της πάλης και αντεπίθεση; Αν και με καθυστέρηση, επέλεξε το δεύτερο δρόμο, όπως κάθε λαός που αρνείται να δεχτεί την ταπείνωση και τον εξανδραποδισμό.
Οι αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης άρχισαν να παίρνουν μέτρα αυτοπροστασίας. Ετσι, συγκρότησαν ένοπλες ομάδες για να αντιμετωπίσουν τη δολοφονική - εγκληματική δράση των διαφόρων ένοπλων συμμοριών που συνεπικουρούσαν τις αστικές δυνάμεις κόντρα στο λαϊκό κίνημα. Οι ομάδες αυτές ήταν γνωστές με τα ονόματα ΟΚΔΑ (Ομάδες Καταδιωκόμενων Δημοκρατικών Αγωνιστών) ή ΟΔΕΚΑ (Ομάδες Δημοκρατικών Ενόπλων Καταδιωκόμενων Αγωνιστών).
Οι ΟΚΔΑ ή ΟΔΕΚΑ άρχισαν να καθοδηγούνται από το ΚΚΕ. Η 2η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ (Φλεβάρης 1946) προσανατόλισε το Κόμμα και το κίνημα και στον ένοπλο αγώνα, σε συνδυασμό με ειρηνικές μορφές πάλης. Από το καλοκαίρι του 1946 εντάθηκαν οι προσπάθειες του ΚΚΕ για την ενοποίηση των αντάρτικων ομάδων, αφού δεν υπήρχε άλλη διέξοδος.
Στις 26 - 28 Οκτώβρη 1946 σε σύσκεψη που πραγματοποιείται στην Τσούκα Αντιχασίων, στην οποία παίρνουν μέρος οι καπετάνιοι Μάρκος, Κίσσαβος (Μπλάνας, ο καπετάνιος της θεσσαλικής I μεραρχίας του ΕΛΑΣ στο τέλος της Κατοχής), Κικίτσας (καπετάνιος Πιερίων από την αρχή του κατοχικού αντάρτικου) και Λασσάνης (Πολιτικός Επίτροπος της 10ης μεραρχίας του ΕΛΑΣ), αποφασίστηκε η ενοποίηση των αντάρτικων ομάδων κάτω από ενιαία στρατιωτική καθοδήγηση.
Τότε εκδόθηκε η ιστορική υπ' αριθ. 1 διαταγή για τη συγκρότηση του Γενικού Αρχηγείου των ανταρτών, η οποία έχει ως εξής:
«ΓΕΝΙΚΟ ΑΡΧΗΓΕΙΟ ΑΝΤΑΡΤΩΝ
ΕΠΙΤΕΛΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ 1
ΑΡΙΘ. ΠΡΩΤ. 1
Η στυγνή δίωξη των αγωνιστών και του δημοκρατικού λαού από τον αγγλόδουλο μοναρχοφασισμό και τα όργανά του, που ανάγκασαν χιλιάδες δημοκράτες να βγούνε στα βουνά για να υπερασπίσουν τη ζωή τους, οδήγησε στη σημερινή ανάπτυξη του αντάρτικου κινήματος.
Εχοντας υπόψη ότι είναι ώριμη πια η ανάγκη της δημιουργίας συντονιστικού οργάνου για το συντονισμό και την καθοδήγηση του όλου αντάρτικου αγώνα,
Α π ο φ α σ ί ζ ο υ μ ε
τη δημιουργία του Γενικού Αρχηγείου Ανταρτών, στο οποίο θα υπάγονται τα αρχηγεία Ανταρτών Μακεδονίας, Θεσσαλίας, Ηπείρου, Ρούμελης.
Σταθμός Διοίκησης Γενικού Αρχηγείου
28 Οκτώβρη 1946».
Ο αντάρτικος στρατός με τη διαταγή αριθμός 19 της 27/12/1946 ονομάστηκε «Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας».


«Εγώ, παιδί του λαού της Ελλάδας και μαχητής του ΔΣΕ, ορκίζομαι να πολεμήσω με το όπλο στο χέρι, να χύσω το αίμα μου και να δώσω και την ίδια μου τη ζωή για να διώξω απ' τα χώματα της πατρίδας μου και τον τελευταίο ξένο καταχτητή. Για να εξαφανίσω κάθε ίχνος φασισμού. Για να εξασφαλίσω και να υπερασπίσω την εθνική ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της πατρίδας μου. Για να εξασφαλίσω και να υπερασπίσω τη δημοκρατία, την τιμή, την εργασία, την περιουσία και την πρόοδο του λαού μου.
Ορκίζομαι να 'μαι καλός, γενναίος και πειθαρχικός στρατιώτης, να εχτελώ όλες τις διαταγές των ανωτέρων μου, να τηρώ όλες τις διατάξεις του κανονισμού και να κρατώ τα μυστικά του ΔΣΕ.Ορκίζομαι να 'μαι υπόδειγμα καλής συμπεριφοράς προς το λαό, φορέας και εμψυχωτής στη λαϊκή ενότητα και συμφιλίωση και να αποφεύγω κάθε πράξη που θα με εκθέτει και θα με ατιμάζει, σαν άτομο και σαν μαχητή. Ιδανικό μου έχω τη λεύτερη και ισχυρή δημοκρατική Ελλάδα και την πρόοδο και ευημερία του λαού. Και στην υπηρεσία του ιδανικού μου θέτω το όπλο μου και τη ζωή μου.
Αν ποτέ φανώ επίορκος και από κακή πρόθεση παραβώ τον όρκο μου ας πέσει πάνω μου αμείλικτο το τιμωρό χέρι της πατρίδας και το μίσος και η καταφρόνια του λαού μου»..
Αυτό τον όρκο έδιναν οι μαχητές του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας. Για τους σκοπούς και τα ιδανικά, στα οποία ορκίστηκαν, επί τρία ολόκληρα χρόνια πολεμούσαν απ' άκρη σ' άκρη της ελληνικής γης ματώνοντας καθημερινά. Αλλοι έχασαν τη ζωή τους. Αλλοι έμειναν ανάπηροι. Αλλοι βασανίστηκαν για δεκαετίες, γυρνώντας από φυλακή σε φυλακή κι από εξορία σε εξορία. Αλλοι, που γλίτωσαν από το θάνατο του πολέμου, ένιωσαν βαριά την ανάσα του να τους πνίγει στέκοντας ολόρθοι μπρος στις κάννες του εκτελεστικού αποσπάσματος. Αλλοι πάλι υποχρεώθηκαν να ζήσουν στην πολιτική προσφυγιά, χωρίς να έχουν το δικαίωμα να δουν τις οικογένειές τους, τα σπίτια τους, τις πατρογονικές τους εστίες. Αυτός ήταν ο Δημοκρατικός Στρατός, την ίδρυση του οποίου γιορτάζουμε σήμερα, 28 του Οκτώβρη. Αλλά τι ήταν εκείνο που επέβαλε την εμφάνισή του στο προσκήνιο της ιστορίας;

Ο αγώνας του ΔΣΕ ξεχωρίζει γιατί αποτέλεσε την κορυφαία στιγμή της ταξικής πάλης στην Ελλάδα, αγώνας που απείλησε την εξουσία της αστικής τάξης στη χώρα μας. Παρ' όλη την ήττα του αποτελεί πολύτιμη παρακαταθήκη για το λαϊκό κίνημα στη χώρα μας.


Κυριακή, 26 Αυγούστου 2018

-292 ΜΕΡΕΣ ΜΕΤΑ ΤΟ ΓΡΑΜΜΟ-ΒΙΤΣΙ-

Τον Αύγουστο του 1949 ταυτόχρονα με την υποχώρηση του ΔΣΕ από το Βίτσι - Γράμμο συγκροτήθηκε ένα επίλεκτο τμήμα από μαχητές και μαχήτριες που κατάγονταν από τη Θεσσαλία και Ρούμελη. Με διοικητή τον Χαρίλαο και πολιτικό επίτροπο τον Μπελογιάννη. Ξεκινήσανε για τη Νότια Ελλάδα. Αποστολή ήταν να φτάσει το τμήμα στη Ρούμελη μαζεύοντας ασύνδετους αντάρτες δημιουργώντας ευέλικτα παρτιζάνικα τμήματα για να κρατούν επαφή με το λαό και τις οργανώσεις του και θα τιμωρούν τους βασανιστές του, Όλοι οι υπόλοιποι σύμφωνα με το πνεύμα της διαταγής θα προωθούνταν σε μια από τις σοσιαλιστικές χώρες. Η πορεία ήταν πολύ δύσκολη, μέσα από συγκρούσεις.  Πολλά υψώματα στη νότια Ελλάδα είχαν καταληφθεί από ΛΟΚατζήδες. 
Διάβασε εδώ την συγκλονιστική συνέχεια 292 μέρες μετά το Γράμμο-Bίτσι του αείμνηστου σ. Γ. ΤΡΙΚΑΛΙΝΟΥ στο Πήλιο:

 https://www.scribd.com/document/387068007/292-%CE%9C%CE%95%CE%A1%CE%95%CE%A3-%CE%9C%CE%95%CE%A4%CE%91-%CE%A4%CE%9F-%CE%93%CE%A1%CE%91%CE%9C%CE%9C%CE%9F-%CE%92%CE%99%CE%A4%CE%A3%CE%99





Κυριακή, 13 Μαΐου 2018

Η ΕΝΟΠΛΗ ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΔΣΕ ΣΤΗ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΤΑ ΘΑΝΑΤΟΔΙΚΕΙΑ και Η ΛΕΒΕΝΤΙΑ ΤΟΥ ΑΚΙΝΔΥΝΟΥ ΑΛΒΑΝΟΥ !!

,,πτυχές της ένοπλης ταξικής σύγκρουσης 1946 - 1949, που είναι λιγότερο γνωστές, για διάφορους λόγους, ιστορικούς και πολιτικούς. Μία από αυτές τις πτυχές είναι ο ένοπλος αγώνας στις πόλεις κατά την περίοδο 1946 - 1949 και τα προβλήματα στην ανάπτυξή του.,,

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1946 - 1949
Από τη δράση της Στενής Αυτοάμυνας: Η περίπτωση του Ακίνδυνου Αλβανού
Οι κατηγορούμενοι στη δίκη της Στενής Αυτοάμυνας
Οι κατηγορούμενοι στη δίκη της Στενής Αυτοάμυνας
Στις 29 Απρίλη 2018, η ΚΟ Κεντρικής Μακεδονίας του ΚΚΕ πραγματοποίησε μεγάλη εκδήλωση στο αμφιθέατρο του Πολυτεχνείου. Η εκδήλωση έγινε στο πλαίσιο του γιορτασμού για τα 100 χρόνια ζωής και ασίγαστης πάλης του ΚΚΕ και ήταν αφιερωμένη στους κομμουνιστές και άλλους μαχητές και μαχήτριες του ΔΣΕ, που οδηγήθηκαν στα έκτακτα στρατοδικεία της Θεσσαλονίκης, την περίοδο 1946 - 1951. Πολλοί εκτελέστηκαν πίσω από τις φυλακές του Γεντί Κουλέ και άλλοι καταδικάστηκαν σε πολύχρονες ποινές, ζώντας φυλακισμένοι επί πολλά χρόνια.
Οι δίκες αφορούσαν κυρίως κομμουνιστές και κομμουνίστριες του παράνομου μηχανισμού του ΚΚΕ και του ΔΣΕ, ειδικότερα τους λεγόμενους Αυτοαμυνίτες, μέλη και στελέχη του ένοπλου βραχίονα στις πόλεις, γνωστού και με την ονομασία Δημοκρατικός Στρατός Πόλεων. 
Μέσα από το πλούσιο περιεχόμενο της εκδήλωσης αναδείχτηκε μια ηρωική, αλλά και κατασυκοφαντημένη πλευρά της πάλης του ΚΚΕ, της στάσης των καλύτερων παιδιών του στην παρανομία, στα βασανιστήρια, στις δίκες, στο εκτελεστικό απόσπασμα.
Υπάρχουν μια σειρά από πτυχές της ένοπλης ταξικής σύγκρουσης 1946 - 1949, που είναι λιγότερο γνωστές, για διάφορους λόγους, ιστορικούς και πολιτικούς. Μία από αυτές τις πτυχές είναι ο ένοπλος αγώνας στις πόλεις κατά την περίοδο 1946 - 1949 και τα προβλήματα στην ανάπτυξή του.
Ενας αντικειμενικός λόγος αυτής της έλλειψης είναι η απουσία εκτεταμένων αρχειακών πηγών για τη δράση των ένοπλων ομάδων στις πόλεις, αν εξαιρέσει κανείς ορισμένες εκθέσεις του ΔΣΕ ή κάποιες εκφωνήσεις του ρ/σ «Ελεύθερη Ελλάδα», για τη δράση των σαμποτέρ και ελεύθερων σκοπευτών την περίοδο 1948 - 1949, και γενικά ανάλογης φύσης δεδομένα, χρήσιμα, αλλά όχι αρκετά από μόνα τους. Το ζήτημα είναι σχετικά σύνθετο και απαιτεί πιο συστηματική εξέταση.
Ο Ακίνδυνος Αλβανός απολογείται θαρραλέα στο Στρατοδικείο
Ο Ακίνδυνος Αλβανός απολογείται θαρραλέα στο Στρατοδικείο
Κατά καιρούς έχει απασχολήσει «ιστορικούς» και άλλους ο αγώνας της Στενής Αυτοάμυνας στη Θεσσαλονίκη, ως ένα μέρος της ένοπλης σύγκρουσης 1946 - 1949. 
Αλλά η προσέγγισή του είναι αρκετά προβληματική, όπως γενικά για τέτοιου είδους παράνομους βραχίονες του κινήματος.
Εκτός από την έλλειψη ουσιαστικών πηγών, η δράση και η κατάληξη της Στενής Αυτοάμυνας είναι οι λόγοι που ο αγώνας αυτός έχει περιβληθεί με μυστήριο και ίντριγκα, κυρίως από μέρους της αστικής ιστοριογραφίας. 
Ετσι, σχετικά με τη λεγόμενη υπόθεση της «ΟΠΛΑ» στη Θεσσαλονίκη, η δίκη της οποίας έγινε από τις 28 Αυγούστου μέχρι τις 11 Σεπτέμβρη 1947, με τους 67 κατηγορούμενους και 47 εκτελεσμένους, απαιτείται μια εκτενέστερη αναφορά, σε άλλο επίπεδο. 
Μεταξύ πολλών ερωτημάτων, αποτελεί θέμα προς εξέταση κατά πόσο η εικόνα που παρουσιάστηκε στη δίκη αντιστοιχεί στην πραγματικότητα.
Πάντως, είναι αξιοσημείωτο ότι τα πρακτικά του Εκτακτου Στρατοδικείου Θεσσαλονίκης για τη δίκη της Στενής Αυτοάμυνας τυπώθηκαν και κυκλοφόρησαν στη Θεσσαλονίκη, αμέσως μετά τη δίκη, το 1947, εκ μέρους μιας ψευδεπίγραφης, άγνωστης κατά τ' άλλα «οργάνωσης», με τίτλο Αντιφασιστική Δημοκρατική Ενωσις, η οποία ήταν αναμφίβολα κατασκεύασμα της Ασφάλειας.
 Στόχος ήταν βέβαια να γίνει όσο το δυνατό μεγαλύτερη προπαγάνδα ενάντια στο ΚΚΕ και στον ΔΣΕ, να εμφανιστούν οι αγωνιστές της Αυτοάμυνας ως δολοφόνοι και τρομοκράτες. 
Πάντως, αυτή η δημοσιοποίηση αποτελεί και τη βάση όσων έχουν γραφτεί σχετικά.
Δοσμένος στο ΚΚΕ και στους αγώνες του λαού
Μια ηγετική φυσιογνωμία που αναδείχτηκε αυτήν την περίοδο είναι ο Ακίνδυνος Αλβανός, βασική μορφή του στρατιωτικού βραχίονα της Αυτοάμυνας στη Θεσσαλονίκη, ο οποίος δικάστηκε όταν ήταν 38 χρόνων1
Ηταν εργάτης λατομείου. Διατέλεσε πρόεδρος του Σωματείου Οικοδόμων Μυτιλήνης. Αργότερα εκπροσώπησε τους ακτήμονες αγρότες.
Με το χαμόγελο στα χείλη, δεμένοι με χειροπέδες, μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα. Δεξιά η Ευθυμία Πατσιά και ο Τηλέμαχος Βασδέκης, στην 3η σειρά εκτέλεσης των καταδίκων της Στενής Αυτοάμυνας
Με το χαμόγελο στα χείλη, δεμένοι με χειροπέδες, μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα. Δεξιά η Ευθυμία Πατσιά και ο Τηλέμαχος Βασδέκης, στην 3η σειρά εκτέλεσης των καταδίκων της Στενής Αυτοάμυνας
Ας δούμε πώς παρουσίασε ο ίδιος τον εαυτό του στο Εκτακτο Στρατοδικείο: 
«Είμαι από το χωριό Αγία Παρασκευή της Μυτιλήνης. Το 1932 οργανώθηκα στο Κομμουνιστικό Κόμμα, γιατί είναι κόμμα της εργατικής τάξης, που είμαι εργάτης και συλλογικά ανήκω σ' αυτό. Από τότε που οργανώθηκα στο Κόμμα, με την καθοδήγηση του Κόμματος, πάλεψα για την εξυπηρέτηση του εργαζόμενου λαού για τα ζητήματα του χωριού, κυρίως τους ακτήμονες.
Σαν πρόεδρος του Συνεταιρισμού Ακτημόνων πάλεψα να πάρω τα τσιφλίκια, τα ανταλλάξιμα. Η δουλειά μου αυτή χαρακτηρίστηκε αναρχική και εκτοπίζομαι ένα χρόνο στη Σίκινο. Αλλος αγώνας είναι για τους φόρους, που έρχονται οι φοροεισπράκτορες και πανικοβάλλεται ο κόσμος, και παλέψαμε για την αναστολή των ενταλμάτων, να τα πληρώσουν όταν θα έχει συγκομιδή. Η αναστολή επέτυχε, αλλά εγώ φυλακίστηκα επτά μήνες για αντίσταση κατά της αρχής. Οι δύο φυλακές δεν ήταν για το άτομό μου, αλλά γιατί πάλευα για την καλυτέρευση της τάξεως και του συμφέροντος του λαού, γιατί έτσι θα καλυτέρευε και το ατομικό μου συμφέρον.
Με την 4η Αυγούστου περνώ όλα τα βασανιστήρια των Ασφαλειών και κλείνομαι στο κάτεργον της Ακροναυπλίας, στην ελληνική Βαστίλλη. Επ' αόριστον με έκλεισαν ωσότου κάνω δήλωση. Κάθησα επτά χρόνια. Δεν την αναγνώρισα την κυβέρνηση, δεν αποκήρυξα τον κομμουνισμό, γιατί επίστευα και πιστεύω ότι μονάχα μ' αυτόν θα εύρη ο λαός την καλλιτέρευση της ζωής που περιμένει.
Μέσα στην Ακροναυπλία είμασταν αρκετοί κομμουνιστές, περίπου 600, είχαν περάσει όμως 1.000 αλλά άλλοι πέθαιναν άλλοι αρρωστούσαν από φυματίωση. Οταν μας κτύπησε ο ιταλικός φασισμός και εισέβαλαν εις την Πατρίδα μας, εζητήσαμεν να μας βγάλη η κυβέρνηση για να πολεμήσουμε. Κάναμε υπόμνημα όλοι οι φυλακισμένοι και ζητούσαμε να μας βγάλη, αντί αυτού ενίσχυσε την φρουρά και μας φύλαγαν ακόμη πιο σίγουρα. Στο μέτωπο πολέμησαν 2 αδέλφια μου, και ένας σκοτώθηκε (...) Με τους πρώτους αλεξιπτωτιστές Γερμανούς που ήρθαν έρχεται σ' επαφή η φρουρά και φεύγει και μας παραδίδει έναν έναν (...) Παρέδωσαν 2.000 κομμουνιστές στις φυλακές, ξερονήσια και στα στρατόπεδα και τον αρχηγό μας Νίκο Ζαχαριάδη από την Ασφάλεια».
Ευθυμία Πατσιά, Τηλέμαχος Βασδέκης και Κώστας Μαυρίδης, στελέχη της Στενής Αυτοάμυνας, πριν ξεκινήσουν για τον τόπο της εκτέλεσης
Ευθυμία Πατσιά, Τηλέμαχος Βασδέκης και Κώστας Μαυρίδης, στελέχη της Στενής Αυτοάμυνας, πριν ξεκινήσουν για τον τόπο της εκτέλεσης
Στη συνέχεια, όπως αναφέρεται στην απολογία αυτή, ο Ακίνδυνος Αλβανός απέδρασε από το Σανατόριο «Σωτηρία», στις 7 Απρίλη 1943, μαζί με άλλους 55 συγκρατουμένους του Ακροναυπλιώτες χάρη σε επιχείρηση του ΕΛΑΣ2
Μετά την απόδραση, ο Αλβανός κατευθύνθηκε προς τη Μακεδονία, όπου συνδέθηκε με το Μακεδονικό Γραφείο του ΚΚΕ και δούλεψε στην περιοχή της Βέροιας. 
Σύμφωνα με μαρτυρίες, εκτός από τη δράση του στην περιοχή της Βέροιας, ο Αλβανός, με το ψευδώνυμο Σταύρος ή μπαρμπα - Σταύρος, εκτελούσε αποστολές στη Θεσσαλονίκη πριν από την απελευθέρωση με εντολή του Μακεδονικού Γραφείου3.
Με δεδομένο, όπως ανέφερε ο ίδιος, ότι γνώριζε τον Κικίτσα (Σαράντη Πρωτόπαπα), επικεφαλής της 10ης Μεραρχίας του ΕΛΑΣ, μπορούμε να υποθέσουμε με μεγάλη πιθανότητα ότι ο Αλβανός λειτουργούσε, εκτός άλλων χρεώσεων, και ως επαφή ανάμεσα στο στρατηγείο του ΕΛΑΣ και την Οργάνωση του ΚΚΕ στη Θεσσαλονίκη. 
Δεν είναι όμως βέβαιο αν, όπως ανέφεραν μάρτυρες κατηγορίας, υπήρξε εξαρχής Γραμματέας της Περιφερειακής Οργάνωσης. 
Τον αναφέρουν ως «Νομάρχη» επί ΕΑΜοκρατίας. Ισως αυτό να έγινε με την απελευθέρωση. 
Μετά το Δεκέμβρη του 1944, σύμφωνα πάντα με την απολογία, κατηγορήθηκε για το φόνο δύο Γερμανών και κρατήθηκε στη φυλακή μέχρι τη λεγόμενη αποσυμφόρηση, το Φλεβάρη του 1946. Οταν βγήκε από τη φυλακή εντάχθηκε στον παράνομο μηχανισμό του ΚΚΕ στη Θεσσαλονίκη.
Η δημιουργία και η δράση της Στενής Αυτοάμυνας στη Θεσσαλονίκη
Σχετικά με την ανάληψη της ένοπλης δράσης στο πλαίσιο της Στενής Αυτοάμυνας, εν μέσω άγριας τρομοκρατίας, ο Αλβανός δεν έδωσε ξεκάθαρη εικόνα στην απολογία του. Αυτό δεν είναι τυχαίο.
 Ας μην ξεχνάμε ότι τη στιγμή της δίκης, το ΚΚΕ και το ΕΑΜ ήταν ακόμη τύποις νόμιμα και η επίσημη γραμμή που εφαρμοζόταν ήταν η «συμφιλίωση» και ο «κατευνασμός» απέναντι στην κρατική τρομοκρατία και τα επίσημα αλλά και «αφανή» όργανά της. Το ίδιο το ΚΚΕ είχε πάρει αποστάσεις από την υπόθεση της Στενής Αυτοάμυνας χαρακτηρίζοντάς την «σκευωρία»4.
Επταπύργιο, ο τόπος των εκτελέσεων
Επταπύργιο, ο τόπος των εκτελέσεων
Ο ίδιος απολογήθηκε τελευταίος, κάτι που τον έφερνε σε δύσκολη θέση, μιας και πριν από αυτόν μια σειρά συγκατηγορούμενοί του είχαν παραδεχτεί διάφορα, ενώ αυτοί που είχαν συνεργαστεί με την Ασφάλεια, δύο ή τρεις, κυρίως ο Διογένης Ελευθεριάδης, είχαν υποστηρίξει ότι πίσω από όλα κρυβόταν το ΚΚΕ. 
Ετσι, ο Αλβανός δεν ανέφερε πουθενά ότι η Στενή Αυτοάμυνα οργανώθηκε με απόφαση του Μακεδονικού Γραφείου, ως ενεργητική εκδοχή της μαζικής λαϊκής αυτοάμυνας, την οποία εφάρμοζε το ΚΚΕ ήδη πριν από το 7ο Συνέδριο, ως απάντηση στη μαζική αιματηρή βία.
Η δημιουργία της Στενής Αυτοάμυνας στη Θεσσαλονίκη τοποθετείται σίγουρα μετά το Φλεβάρη του 1946, περίοδος η οποία συμπίπτει με τις αποφάσεις της 2ης Ολομέλειας της ΚΕ του ΚΚΕ, αλλά μάλλον και μετά την επίθεση των ανταρτών στο Λιτόχωρο στις 31 Μάρτη 1946. Ισως θα πρέπει να τοποθετηθεί γύρω στο Μάη 1946. 
Τότε ο Αλβανός περνάει και πάλι στην παρανομία με το ψευδώνυμο Γιώργης (εξ ου και η αναφορά σε αυτόν ως Γιώργης Αλβανός).
Η δράση πάντως της Στενής Αυτοάμυνας τοποθετείται μεταξύ Οκτώβρη 1946 και Απρίλη 1947 και περιλαμβάνει δύο ή τρεις εκτελέσεις αστυνομικών και άλλες τρεις αποτυχημένες απόπειρες κατά παραγόντων του κράτους καθώς και άλλες τρεις ή τέσσερις επιθέσεις σε στρατιωτικούς στόχους ή κέντρα παρακρατικών με θύματα. 
Στο Στρατοδικείο παρουσιάστηκαν όλα αυτά ως «δολοφονίες» και «τρομοκρατικές επιθέσεις». Το κράτος είχε την πολυτέλεια αυτή, δηλαδή να εμφανίζει ως εγκλήματα τις ένοπλες αντιδράσεις του λαϊκού κινήματος, γύρω από το οποίο έσφιγγε δολοφονικά ο κλοιός της πολύμορφης καθημερινής αιματηρής τρομοκρατίας από τα κρατικά και παρακρατικά όργανα.
Ο Αλβανός συνελήφθη μετά από καταθέσεις συγκατηγορουμένων του και κυρίως του Διογένη Ελευθεριάδη, από τα βασικά στελέχη της Αυτοάμυνας, ο οποίος πέρασε εξολοκλήρου με το μέρος της Ασφάλειας, και για το λόγο αυτόν άλλωστε δεν εκτελέστηκε.
 Ο Αλβανός υπέστη άγρια βασανιστήρια στην Ασφάλεια χωρίς να υποχωρήσει. Η πείρα των παλιών αγώνων και της Ακροναυπλίας είχε σφυρηλατήσει μια για πάντα την προσωπικότητα του επαναστάτη, ο οποίος συνειδητά και ανεξάρτητα από αντιξοότητες και κινδύνους είναι προσηλωμένος στην αποστολή του, στις ιδέες του, έτσι όπως πολύ απλά και άμεσα τις εξέθεσε στο Εκτακτο Στρατοδικείο.
Ακλόνητος μπροστά στους δικαστές και στο απόσπασμα
Η δίκη της Στενής Αυτοάμυνας βαφτίστηκε από την αστική προπαγάνδα «δίκη της ΟΠΛΑ». 
Στόχος ήταν να συκοφαντηθεί η κατοχική ΟΠΛΑ (Οργάνωση Προστασίας του Λαϊκού Αγώνα), η οποία έδρασε ενάντια σε ναζί, δοσίλογους, μαυραγορίτες, κ.τ.λ., εφαρμόζοντας καταδικαστικές αποφάσεις του ΕΑΜ. Η ΟΠΛΑ διαλύθηκε με την απελευθέρωση και διαχύθηκε στην Εθνική Πολιτοφυλακή. Αλλη ΟΠΛΑ δεν υπήρξε.
Η Στενή Αυτοάμυνα της Θεσσαλονίκης μπορεί να συγκέντρωσε ορισμένα παλιά μέλη της ΟΠΛΑ, μπορεί επίσης να συνέπιπτε σε ορισμένα χαρακτηριστικά της, αλλά δεν αποτελεί ανασύστασή της. Οι λόγοι είναι πολλοί, μεταξύ των οποίων η διαφορετική συγκυρία και οι διαφορετικές ανάγκες του κινήματος. 
Το κράτος της τρομοκρατίας, αναφέροντας και συκοφαντώντας την ΟΠΛΑ, επιδίωκε αφενός να εξοντωθούν μαχητικά στοιχεία του κινήματος, αφετέρου να δυσφημιστεί ένα κομμάτι της ΕΑΜικής Αντίστασης που έχαιρε εκτίμησης στα μάτια των φτωχών και των καταπιεσμένων, έχοντας πάρει μυθικές διαστάσεις σε κάποιες περιπτώσεις.
Ο Αλβανός γνώριζε τι τον περιμένει και είχε πάρει τις αποφάσεις του από πριν. Κανένας ρομαντισμός, καμιά μεμψιμοιρία. Η στάση αυτή ξεπερνάει αυτά τα οποία ονομάζονται ηρωισμός και αυτοθυσία. Ανέλαβε προσωπικά όλη την ευθύνη για τη δράση της Στενής Αυτοάμυνας. Απάντησε σε όλες τις κατηγορίες, αλλά και στην ηθική ευθύνη που προσπαθούσαν να επιρρίψουν στη Στενή Αυτοάμυνα και στο ΚΚΕ:
«Μάλιστα εδώ στο Δικαστήριο έγινε πολύς ντόρος, ότι σκοτώθηκε ένας στο καφενείο του Μπόνου5την ημέρα του Πάσχα. Τις δεύτερες εκκαθαριστικές επιχειρήσεις τις κάνατε το Πάσχα, και σκοτώθηκαν ένα σωρό δημοκράτες. Θυμάμαι καλά και τα θεωρώ ότι η μέρα ήταν αγία, αλλά εφόσον ο αντίπαλός μας εξαπόλυσε την προηγούμενη μέρα επίθεση και χυνόταν αίμα, και μεις τι μέρα και ξεμέρα είπαμε!».
Με αυτόν τον τρόπο ο Αλβανός εξήγησε τα κριτήρια με τα οποία επιλέχτηκαν οι στόχοι της Στενής Αυτοάμυνας, ως μέρος ενός γενικότερου στρατιωτικού σχεδιασμού. 
Η εκτέλεση αστυνομικών αποφασίστηκε ως απάντηση στην αιματηρή βία και καταστολή, στα βασανιστήρια, στις επιθέσεις της Ασφάλειας και της Χωροφυλακής ενάντια σε αγωνιστές, αλλά και σε απλούς ανθρώπους που δεν ακολουθούσαν την εξουσία. 
Με το ίδιο σκεπτικό υποστηρίχθηκε η επίθεση με χειροβομβίδες ενάντια σε λεωφορείο της Πολεμικής Αεροπορίας στις 30 Απρίλη 1947, μια και η Αεροπορία βομβάρδιζε όχι μόνο θέσεις του ΔΣΕ αλλά και κατοικημένες περιοχές κοντά στις βάσεις του ΔΣΕ.
Χωρίς να δηλώσει μετάνοια ή να ζητήσει έλεος, ο Αλβανός στάθηκε ακλόνητος στα πιστεύω του: «Εγώ πάλι τονίζω ότι έμεινα πιστός στα δημοκρατικά ιδανικά που πιστεύω και δούλεψα μέχρι σήμερα γι' αυτό. Από την αρχή που μπήκα στον αγώνα δεν αγωνίστηκα για το ατομικό μου απλώς συμφέρον, αλλά για το γενικό, για την καλυτέρευση του γενικού συμφέροντος για να καλυτερέψει και το ατομικό. Φιλοτομαριστής δεν είμαι γιατί το απέδειξα στις τόσες κακουχίες και τόσα βάσανα. Εγώ τράβηξα αποφασιστικά γι' αυτό που πιστεύω για το λαό».
Με το ίδιο θάρρος, ο Ακίνδυνος Αλβανός αντιμετώπισε το εκτελεστικό απόσπασμα6
Εκτελέστηκε με την πρώτη σειρά μελλοθανάτων από τη δίκη της Στενής Αυτοάμυνας, μαζί με άλλους εννιά συντρόφους του, στις 17 Οκτωβρίου 19477
Σύμφωνα με μαρτυρίες αυτοπτών, την ώρα που τον οδηγούσαν στον τόπο της εκτέλεσης πίσω από το Επταπύργιο, ο επικεφαλής του αποσπάσματος, ανθυπίλαρχος Γκίλας, έβριζε χυδαία και λοιδορούσε τους μελλοθάνατους για την κατάληξή τους. 
Τότε ο Αλβανός, όπως φορούσε τις χειροπέδες, έστρεψε και τα δυο του χέρια με δύναμη στο πρόσωπο του ανθρώπου αυτού, τον χτύπησε στο πρόσωπο και του κατέστρεψε το μάτι. Βέβαια, έπεσαν όλοι οι χωροφύλακες επάνω του και τον χτύπησαν πολύ άσχημα, αλλά, πάντοτε όπως λένε, ο ίδιος δεν έβγαλε μιλιά.
Στο δρόμο τραγουδούσαν όλοι οι μελλοθάνατοι «Βροντάει ο Ολυμπος» και άλλα αντάρτικα τραγούδια. Ο Αλβανός, αν και χτυπημένος, στάθηκε περήφανος μπροστά στο απόσπασμα και έδινε θάρρος στους συντρόφους του. Οταν ο ιερέας πλησίασε τους μελλοθάνατους ρωτώντας αν θέλουν να εξομολογηθούν, ο ίδιος τον απομάκρυνε λέγοντάς του ότι δεν έχουν κάνει αμαρτίες και αυτοί που πρέπει να εξομολογηθούν είναι οι δοσίλογοι και οι συνεργάτες των ναζί.
Παραπομπές
1. ΚΚΕ, «Επεσαν για τη ζωή», τ. 7α, Αθήνα, ΚΕ του ΚΚΕ, 2008, σελ. 140.
2. Βλ. π.χ. «Ριζοσπάστης» 7-4-2001, σελ. 2, ή Β. Μπαρτζιώτας, «Εξήντα χρόνια κομμουνιστής», Αθήνα, «Σύγχρονη Εποχή», 1986, σελ. 184.
3. Σ. Γεωργιάδης, Θεσσαλονίκη η ανυπότακτη πόλη, Θεσσαλονίκη, αυτοέκδοση, 1995, σελ. 368.
4. Βλ., π.χ., «Ριζοσπάστης» 3-5-1947, σελ. 1, και 30-8-1947, σελ. 3, 31-8-1947, σελ. 3, κ.τ.λ.
5. Το καφενείο του Μπόνου βρισκόταν στη συνοικία της Τούμπας, επί της σημερινής οδού Γρ. Λαμπράκη, στο ύψος του γηπέδου του ΠΑΟΚ. Επρόκειτο για άνδρο Χιτών και παρακρατικών. Το εγχείρημα πραγματοποιήθηκε στις 13-4-1947.
6. Για τα της εκτέλεσης, βλ. «Μακεδονία» 18-10-1947, σελ. 3. Επίσης, Σ. Γεωργιάδης, Θεσσαλονίκη η ανυπότακτη πόλη, Θεσσαλονίκη, αυτοέκδοση, 1995, σελ. 368 - 369. Ο συγγραφέας αναφέρει ως πηγή έναν αυτόπτη μάρτυρα, «δεξιό».
7. Συγκεντρωμένες φωτογραφίες από την εκτέλεση, «Μακεδονία» 18-10-1947, σελ. 1. Βλ. γενικά τον ημερήσιο Τύπο της Θεσσαλονίκης της ημερομηνίας αυτής.

Γιώργος ΣΑΝΙΔΑΣ
Λέκτορας Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Λιλ
Απ' το Ριζοσπάστη 

Σάββατο, 24 Μαρτίου 2018

ΕΚΕΙ ΤΟ 1948 Ο ΑΣΤΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΕΚΤΕΛΟΥΣΕ ΤΟΥΣ ΙΔΙΟΥΣ ΤΟΥΣ ΦΑΝΤΑΡΟΥΣ ΤΟΥ:«Βίτσι - Στα βήματα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας»

η παρουσίασή του ιστορικού - ταξιδιωτικού οδηγού,συμπίπτει με τα 70 χρόνια από τη μεγάλη μάχη στο Μάλι Μάδι, το 1948.
Τότε, που για μια ακόμα φορά η αστική τάξη, εκεί που πίστευε πως ξεμπέρδεψε με το ένοπλο επαναστατικό κίνημα, βρέθηκε στην ανάγκη να εκτελεί τους ίδιους τους φαντάρους του αστικού στρατού, εδώ, έξω απ’ αυτή την πόλη.
ΤΕ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΥ ΚΚΕ




Η έκδοση της «Σύγχρονης Εποχής», «Βίτσι - Στα βήματα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας» (ιστορικός - ταξιδιωτικός οδηγός),

παρουσιάστηκε στην Καστοριά, σε εκδήλωση που διοργάνωσε η ΤΕ Καστοριάς του ΚΚΕ στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για τα 100 χρόνια από την ίδρυση του ΚΚΕ.

Παρουσιάζοντας τον οδηγό, ο Θανάσης Λεκάτης, δημοσιογράφος του «Ριζοσπάστη» σημείωσε:

«Έχουμε μπει πλέον στην τελική ευθεία για το γιορτασμό των 100 χρόνων από την ίδρυση του ΚΚΕ. Οι εκδηλώσεις για αυτόν το γιορτασμό δεν γίνονται στο κενό. Γίνονται σε μια στιγμή που επιβεβαιώνεται για μια ακόμα φορά, κι αυτή τη φορά με δραματικό -για την καθημερινή ζωή των ανθρώπων- τρόπο, ότι το καπιταλιστικό σύστημα που εδώ κι έναν αιώνα βρίσκεται πλέον στο ανώτατο στάδιό του, τον ιμπεριαλισμό, έχει παρασαπίσει και αυτήν την σαπίλα του απειλεί να την κάνει βαθιά αρρώστια όλης της κοινωνίας, απειλή για όλη την ανθρωπότητα, καταποντισμό στην απόλυτη βαρβαρότητα.

Επαναβεβαιώνεται καθημερινά ότι αυτό το σύστημα δεν παίρνει γιατριά. Αυτήν την κρίσιμη αλήθεια προβάλλει το ΚΚΕ κι αυτό είναι το ποιοτικό στοιχείο που πρέπει να 'χουν οι αγώνες, για να δοθεί πραγματική διέξοδος με την επαναστατική αλλαγή, για το σοσιαλισμό - κομμουνισμό.

Σ’ αυτήν την πάλη πρωτοστατεί το ΚΚΕ. Μ’ αυτήν την αντίληψη μπολιάζει κάθε μικρή και μεγάλη αγωνιστική κινητοποίηση, συμβάλει στο χτίσιμο της αναγκαίας κοινωνικής λαϊκής συμμαχίας που θα τραβήξει μπροστά. Φωτίζοντας την αιτία, δείχνοντας τον αντίπαλο και τη διέξοδο.

Η έκδοση του ιστορικού - ταξιδιωτικού οδηγού για το Βίτσι και η παρουσίασή του εδώ στην Καστοριά,συμπίπτει με τα 70 χρόνια από τη μεγάλη μάχη στο Μάλι Μάδι, το 1948.

Τότε, που για μια ακόμα φορά η αστική τάξη, εκεί που πίστευε πως ξεμπέρδεψε με το ένοπλο επαναστατικό κίνημα, βρέθηκε στην ανάγκη να εκτελεί τους ίδιους τους φαντάρους του αστικού στρατού, εδώ, έξω απ’ αυτή την πόλη.

Τους φαντάρους - παιδιά του λαού, που στην πράξη έβλεπαν πως παρά την υπεροπλία του αστικού στρατού, δεν μπορούσαν να δώσουν νικηφόρες μάχες ενάντια στον Δημοκρατικό Στρατό, οι μαχητές του οποίου μάχονταν με το δίκιο του λαού υψωμένο στις σημαίες τους.

Σ' αυτόν εδώ τον τόπο το ΚΚΕ έχει δώσει ξανά και ξανά καλές εξετάσεις και στην τριπλή κατοχή, ενάντια σε κάθε σωβινισμό και στην τρίχρονη ένοπλη αναμέτρηση με την αστική τάξη και τους συμμάχους της Βρετανούς και Αμερικανούς.

Μπήκε μπροστά για τη σωτηρία του λαού στην πρώτη κατοχή, μπήκε ξανά μπροστά ενάντια στην τρομοκρατία μετά τη "Βάρκιζα" κι όταν η πάλη έγινε ένοπλη αναμέτρηση με την αστική τάξη, έδειξε στην πράξη τι σημαίνει να ζουν οι λαοί αδελφωμένοι, ενωμένοι κόντρα στο δυνάστη τους.

Και για τα μέτρα της εποχής έδειξε πώς λύνονται τα προβλήματα από το λαό που παίρνει την τύχη του στα χέρια του, κάθε σημάδι στα βουνά και στα χωριά μαρτυρά το μεγαλείο αυτού του αγώνα για τον οποίο το ΚΚΕ είναι περήφανο.

Κι αν τότε μπορούσαν μια φορά να αλλάξουν τα πράγματα, σήμερα μπορούν ακόμα καλύτερα.

Αντλώντας διδάγματα από την ιστορία μας, το ταξίδι που προτείνουμε μέσα από αυτόν τον ιστορικό - ταξιδιωτικό οδηγό, είναι ταξίδι στη μνήμη με το βλέμμα στο μέλλον.

Δείχνουμε την ομορφιά αυτού του τόπου δεμένη με τους υψηλούς στόχους του επαναστατικού κινήματος
».

Τρίτη, 13 Μαρτίου 2018

---Εμένα με Χειρούργησε ένας Άγιος---


«Κλίνε για λίγο Ελλάδα το γόνυ και γύρε τις σημαίες σου μεσίστιες. Ένα μεγάλο παιδί Σου έπαψε να ζει. Και σεις που δουλεύετε στις φάμπρικες ή στον κάμπο. Και σεις που σκυμμένοι πάνω στα βιβλία προσπαθείτε να γνωρίσετε τα μυστικά της ζωής, σταματήστε μια στιγμή. Σήμερα πέθανε ένας μεγάλος ΑΝΘΡΩΠΟΣ. Έπαψε να χτυπά η καρδιά που έκλεισε μέσα της, Εσένα Πατρίδα, όλους τους καημούς και τους πόθους του βασανισμένου σου λαού. Πέθανε ο Πέτρος Κόκκαλης. Ο επιστήμονας, που και μακριά από τα χώματά Σου Σε δόξαζε και Σε τιμούσε. Ο αγωνιστής, που μέχρι την τελευταία του πνοή πάλευε για τη Ζωή και την Ευτυχία. Ενός λεπτού σιγή για τον Πέτρο Κόκκαλη πού πέθανε».
Ο Πέτρος Κόκκαλης φοιτητής

Έτσι τον αποχαιρετούσε το περιοδικό των πολιτικών προσφύγων «Πυρσός», που τυπωνόταν στη Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία, στις 15 του Γενάρη 1962. Μέρα που έπαψε να χτυπά η μεγάλη καρδιά του Πέτρου Κόκκαλη, του γιατρού που τίμησε την επιστήμη του όσο λίγοι, του πρωτοπόρου της χειρουργικής, του μέγιστου ανθρωπιστή, ακούραστου λαϊκού αγωνιστή, αληθινού κομμουνιστή, μπαρουτοκαπνισμένου επαναστάτη, που υπηρέτησε το λαό και το συνάνθρωπο μέχρι την τελευταία στιγμή της ζωής του.

Ο Πέτρος Κόκκαλης γεννήθηκε στη Λιβαδειά στις 18 του Σεπτέμβρη 1896 και μεγάλωσε στην Αθήνα. Ο παππούς του ήταν δημοδιδάσκαλος και ο πατέρας του εκπαιδευτικός, διευθυντής Γυμνασίου. Σπούδασε στην Ιατρική Σχολή της Αθήνας, στο Βερολίνο (1913 – 1914) και στην Ελβετία (1915 – 1919) απ’ όπου πήρε το πτυχίο του και το διδακτορικό του τίτλο. Στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στη Γερμανία, στο Μόναχο (1919-1928), όπου άσκησε το ιατρικό του λειτούργημα ως βοηθός του διάσημου Γερμανού Καθηγητή Ερνστ Φέρντιναντ Σάουερμπρουχ .

Στα 1929 επιστρέφει στην Ελλάδα και γίνεται υφηγητής της Χειρουργικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Αθήνας και το 1930 Διευθυντής της Κλινικής Αθηνών, ενώ μέχρι το 1935 διευθύνει το νοσοκομείο «Ελπίς».
Ο Πέτρος Κόκκαλης τη δεκαετία του ΄30

Το 1935 απέκτησε τον τίτλο του Καθηγητή της Ιατρικής και ανέλαβε τη Διεύθυνση της Γ’ Χειρουργικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Ευαγγελισμός», όπου και παρέμεινε μέχρι το 1940. Ως Καθηγητής στην Έδρα της Χειρουργικής Ανατομίας διεύθυνε ταυτόχρονα και την Πανεπιστημιακή Χειρουργική Κλινική του Αρεταίειου Νοσοκομείου της Αθήνας.

Στα 1940, ο Καθηγητής της Χειρουργικής Πέτρος Κόκκαλης βρίσκεται εθελοντής στον ελληνο-ιταλικό πόλεμο, από τη θέση του χειρουργού στα Χειρουργεία του Τμήματος Στρατιάς Ηπείρου. Η φασιστική και ναζιστική κατοχή τον βρήκαν στις γνωστές του θέσεις: στα νοσοκομεία, στα αμφιθέατρα της διδασκαλίας, στις αίθουσες των χειρουργείων.

Ο Πέτρος Κόκκαλης ανήκε εξ ορισμού στην αστική τάξη. Δεν ανήκε όμως σ’ αυτή η συνείδηση και η αξιοπρέπειά του, ο πατριωτισμός του και η πίστη του στους ανθρώπους και στις αξίες της επιστήμης και του πολιτισμού. Γρήγορα θα στραφεί στο λαό και στους αγώνες του. Ως αποτέλεσμα της επιλογής του αυτής, στα 1942, απομακρύνεται απ’ όλες τις επιφανείς θέσεις που είχε καταλάβει, εξακολουθεί όμως να ασκεί ιδιωτικά την Ιατρική. Στα 1944 γίνεται μέλος του ΚΚΕ. Βγαίνει στο βουνό, στην Ελεύθερη Ελλάδα, ως μέλος της ΠΕΕΑ έως την Απελευθέρωση.
1944. Στο βήμα του Εθνικού Συμβουλίου
της ΠΕΕΑ
Η αστική άρχουσα τάξη δεν του συχώρεσε ποτέ την αλλαγή «στρατοπέδου». Μετά τη Βάρκιζα διώκεται ανηλεώς. Το 1947, όντας στέλεχος του ΚΚΕ, φεύγει στη Γαλλία εξαιτίας προβλημάτων υγείας. Επιστρέφει σύντομα στα ελεύθερα βουνά και στις τάξεις του ΔΣΕ. Ήταν ο πρωτοπόρος στην οργάνωση της υγειονομικής περίθαλψης στο ΔΣΕ και ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά στελέχη, όντας υπουργός Υγείας, Πρόνοιας και Παιδείας, παράλληλα χειρουργώντας ο ίδιος στην πρώτη γραμμή των μαχών.

Ο Πέτρος Κόκκαλης οργάνωσε τη σωτηρία των παιδιών των ελεύθερων περιοχών, την περίοδο που η βασίλισσα Φρειδερίκη τα άρπαζε και τα έκλεινε στις παιδουπόλεις. Διαχειρίστηκε αυτό το μεγάλο ζήτημα και μετά το πέρασμα των δυνάμεων του ΔΣΕ στις Λαϊκές Δημοκρατίες, συνεχίζοντας ταυτόχρονα τη λαμπρή επιστημονική του σταδιοδρομία, ειδικά στη Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας, όπου και θα τιμηθεί με το παράσημο «Λάβαρο της Εργασίας», μια από τις πλέον τιμητικές διακρίσεις της χώρας.

Ήταν μέλος του Παγκόσμιου Συμβουλίου Ειρήνης και πρόεδρος της Κεντρικής Επιτροπής Επαναπατρισμού τον πολιτικών προσφύγων. Πέθανε από καρδιακή προσβολή την ώρα της εργασίας του, στις 15 του Γενάρη 1962.

Ο Πέτρος Κόκκαλης στο βουνό με τον ΔΣΕ

Έγραφε ο Πέτρος Κόκκαλης στα 1956, σε άρθρο του στο περιοδικό του ΚΚΕ “Νέος Κόσμος”, για το «πώς θα μπορέσει να αντιδράσει αποτελεσματικά ο επιστημονικός κόσμος, την ώρα τούτη που τα ιδρύματα αλώνονται από αντιδραστικές κατευθύνσεις…»: «Να συνειδητοποιήσει κάθε επιστήμονας τις μεγάλες ευθύνες που έχει σήμερα μέσα στις βαθιές κοινωνικές εξελίξεις που είναι στενά συνδεμένες με τις επιστημονικές επιτεύξεις. (…) Κανένας επιστήμονας δεν μπορεί να ισχυριστεί σήμερα, την εποχή της τόσο φανερής και οξείας αντιπαράθεσης των δύο αντίθετων ιδεολογιών, ότι δεν αντιλαμβάνεται τη σημασία της ενεργητικής του τοποθέτησης απέναντι στα μεγάλα κοινωνικά προβλήματα».

Μάρτυρες για το πώς και πόσο το αντιλήφτηκε ο ίδιος υπήρξε η πορεία του και οι πράξεις του. Υπάρχουν όμως και καταγεγραμμένες μαρτυρίες ανθρώπων που τον γνώρισαν, που συνεργάστηκαν μαζί του πάνω από το χειρουργικό τραπέζι, που διδάχτηκαν απ’ αυτόν στα αμφιθέατρα ή στο βουνό, που γιατρεύτηκαν οι πληγές τους και αποκαταστάθηκαν από τα επιδέξια χέρια του.
Πάντα πιστός στο καθήκον – Χειρουργείο στη ΓΛΔ

Είναι πραγματικά εντυπωσιακό ότι όλοι όσοι γνώρισαν από κοντά τον Κόκκαλη μιλούν γι’ αυτόν με τον ίδιο θαυμασμό και εκφράζονται με τα ίδια ακριβώς λόγια για την απλότητα του και για την αγάπη του προς το λαό. 
Μερικές τέτοιες μαρτυρίες μεταφέρουμε από το βιβλίο της Κατίνας Τέντα – Λατίφη «Πέτρος Σ. Κόκκαλης – Βιωματική βιογραφία» (έκδοση Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2011).

«Έπαιρνε λεφτά μόνον απ’ τους πλούσιους…»

Δρ Αντώνης Μούγιας, χειρουργός. Γνώριζε τον Κόκκαλη από το 1934. Όταν έδωσε τη μαρτυρία του, το 2005, ήταν 97 ετών:
«(…) Τον Κόκκαλη για να τον βοηθήσεις έπρεπε να σκέφτεσαι το λαό. Αυτός έζησε για τον κόσμο. Ο Κόκκαλης ήταν πατριώτης, με μια λέξη υπέρ-πατριώτης. Αυτό! Δεν χωράει άλλη λέξη και ευτύχησε να εξυπηρετήσει τον κόσμο. Ο λαός ήξερε ότι υπήρχε ένας μεγάλος επιστήμονας που ενδιαφερόταν για αυτόν, γι’ αυτό και εκυνηγήθη αργότερα. Αυτό και τίποτε άλλο…

Έπαιρνε λεφτά μόνον απ’ τους πλούσιους και τα έδινε στην Εθνική Αλληλεγγύη. Αυτό το ξέραμε όλοι, ότι τα λεφτά αυτά δεν τα κρατούσε για τον ίδιο αλλά τα κρατούσε για τις ανάγκες του αγώνος, για την περίθαλψη των τραυματιών και των αρρώστων…
Πέτρος Κόκκαλης (1896-1962)

Και σ’ εμάς αυτό έλεγε συνέχεια: «να κάνετε το καλό, θα το βρείτε από το λαό… να βοηθάτε, να περιθάλπτετε όλους όσους έχουν ανάγκη, να μην κοιτάζετε πού ανήκουν πολιτικά, να μην τον διαχωρίζετε το λαό». Ήταν τόσο φιλολαϊκός, τους φρόντιζε όλους ανεξαρτήτως των πεποιθήσεών τους και μας μάθαινε να μην πληρωνόμαστε από τον κόσμο, ποτέ καμία αμοιβή δεν παίρναμε. «Την αμοιβή σας -μας έλεγε- την καταγράφει ο λαός με την αγάπη του», έλεγε δηλ. το αντίθετο από αυτό που μας μάθαιναν μερικοί άλλοι, να πληρωνόμαστε καλά. Εμείς ακολουθούσαμε τον Κόκκαλη, δεν παίρναμε καθόλου λεφτά, δωρεάν φροντίζαμε τον κόσμο, τους τραυματίες γιατί ήμασταν στην Εθνική Αλληλεγγύη και στο ΕΑΜ των γιατρών. Σ’ αυτό το σημείο ο Κόκκαλης ήταν κάθετος, δεν σήκωνε κουβέντα. (…)»

«Θα μπορούσε να ήταν στο Κάιρο…και να ζει πλουσιοπάροχα»

Ο Σταμάτης Κρητικάς που συνάντησε τον Κόκκαλη στο βουνό θυμάται:
«Όταν έφυγε από την Αθήνα εγκατέλειψε μια τεράστια πελατεία. Συναναστρεφετο την υψηλή κοινωνία των λογίων και προσκαλείτο στα μεγάλα σαλόνια των Αθηνών. Αφού χειρούργησε το Γεώργιο Βλάχο, στο γραφείο του οποίου ανέβαιναν και έπεφταν κυβερνήσεις. Θα μπορούσε να ήταν στο Κάιρο σαν περιζήτητος στην Μ. Ανατολή και να ζει πλουσιοπάροχα. Αυτός όμως αποφάσισε ότι η θέση του ήταν στη μαχόμενη Ελλάδα, ανεξάρτητα από την επικρατούσα αβεβαιότητα. Αναρωτιέμαι αν κανείς κατάλαβε την προσφορά αυτού του ανθρώπου. Εκείνος πίστευε ότι, όταν η Πατρίδα είναι σκλάβα, δε δικαιούσαι να ευημερείς. Πίστη με έργα, με πράξη και όχι με μεγάλες κουβέντες».

«Κανένας επιστήμονας δεν μπορεί να ισχυριστεί σήμερα, την εποχή της τόσο φανερής και οξείας αντιπαράθεσης των δύο αντίθετων ιδεολογιών, ότι δεν αντιλαμβάνεται τη σημασία της ενεργητικής του τοποθέτησης απέναντι στα μεγάλα κοινωνικά προβλήματα…» Πέτρος Κόκκαλης (1956)

«…Ο Κόκκαλης το 1939 είχε δύο αυτοκίνητα, όταν σε όλη την Ελλάδα υπήρχαν μόνο 15.000 αυτοκίνητα…και ξαφνικά αυτός βρέθηκε με τους αριστερούς και μάλιστα μέλος του ΚΚΕ!»

Μιλάει για τον Κόκκαλη ο Δημήτρης Λαζαρίδης, χειρουργός το 1943 στο Νοσοκομείο του ΕΛΑΣ στο Μεγάλο Χωριό Ευρυτανίας:
«Μετά τα Δεκεμβριανά βρήκαν ευκαιρία οι Χίτες και οι άλλοι να λένε και να κάνουν ό,τι ήθελαν. Μέχρι και μορφινομανή τον αποκάλεσαν, επειδή πολύ παλιά είχε στο ιατρείο του ένα μπουκαλάκι μορφίνης που χρησιμοποιούσε στις πρωτοποριακές επεμβάσεις του στους ασθενείς. Απίστευτο μέχρι ποιο σημείο μπορεί να φτάσει ο άνθρωπος όταν θέλει να εκδικηθεί. Γιατί περί εκδικήσεως επρόκειτο. Εκδίκηση φοβερή σε όλο το μεγαλείο της επειδή ο Κόκκαλης τους αιφνιδίασε. Αυτός που ανήκε όχι στη μεσοαστική, αλλά στη μεγαλοαστική τάξη -ο Κόκκαλης το 1939 είχε δύο αυτοκίνητα, όταν σε όλη την Ελλάδα υπήρχαν μόνο 15.000 αυτοκίνητα-, αυτός που ο Κανελλόπουλος τον είχε καλέσει να τον κάνει υπουργό και ξαφνικά αυτός βρέθηκε με τους αριστερούς και μάλιστα μέλος του ΚΚΕ!

Αυτό δεν μπορούσαν να του το συγχωρήσουν ποτέ και κοιτούσαν πώς να τον εκδικηθούν. Μπορεί ο Κόκκαλης να ήταν πολύ αγαπητός στους ασθενείς και γενικά στον κόσμο, στους φοιτητές και στους στενούς συνεργάτες, αλλά στους μεγάλους χειρουργούς δεν ήταν καθόλου αγαπητός γιατί απείχε απ’ αυτούς παρασάγγας. Όταν συνεδρίαζε η Ελληνική Χειρουργική Εταιρεία και παρευρισκόταν ο Κόκκαλης οι άλλοι λιποθυμούσαν, τόσο φοβόντουσαν τις παρεμβάσεις του. Όταν έκαναν λάθη τούς ειρωνευόταν, δεν μπορούσαν να τον αντικρούσουν, τόση πολλή γνώση είχε».
Στην αγκαλιά των παιδιών (Τσεχοσλοβακία, 1948)

«Το ’χω καμάρι να λέω ότι με εγχείρησε ο Κόκκαλης»

Η μαχήτρια του ΔΣΕ Παρθένα Μάργαρη τραυματίστηκε σε μάχη από αυτόματο όπλο στην κοιλιά, η σφαίρα της είχε κόψει το έντερο. Ο Κόκκαλης, που ήταν τότε υπουργός της Προσωρινής Δημοκρατικής Κυβέρνησης, τη χειρούργησε δυο φορές πάνω στα θρανία του σχολείου του χωριού.
«Δεν μπόρεσα να καταλάβω -λέει – πώς ένας υπουργός με τόσες ευθύνες, πώς τα πρόφταινε να βρίσκεται παντού και να χειρουργεί. Και πώς μπορούσε μέσα σ’ εκείνον τον χαλασμό με τους τόσους τραυματίες που κατέκλυσαν το «Χειρουργείο» του Πισοδερίου κι ο στρατός να πλησιάζει, πώς μπορούσε να διατηρεί την ψυχραιμία του και να δείχνει τρυφερότητα σε μας τους τραυματίες. Εγώ τώρα, συνεχίζει, όταν πηγαίνω στους γιατρούς και βλέπουν το τραύμα μου το χω καμάρι να λέω ότι με εγχείρησε ο Κόκκαλης. Και να δεις πώς συγκεντρώνονται να το δουν. Μου κάνει εντύπωση που τον έχουν ακουστά και μιλάνε μπροστά μου γι’ αυτόν, ποιος ήταν, ότι σπούδασε στη Γερμανία και τι μεγάλος χειρουργός ήταν. Απ’ αυτούς τα έμαθα κι εγώ, δεν τα ήξερα αυτά».

«…Εμένα με χειρούργησε ένας άγιος που λεγόταν Κόκκαλης»

Το 1948, αν και υπουργός, ο Πέτρος Κόκκαλης χειρουργούσε παντού όπου τον καλούσαν. Κάτω από τρομερά αντίξοες συνθήκες έκανε θαύματα. Κάποιες από τις περιπτώσεις ακούγονται σαν απίστευτες. Όπως η περίπτωση της μαχήτριας του ΔΣΕ Ασημίνας Καρκάνη, που τραυματίστηκε στα βουνά των Αγράφων τον Απρίλη του 1948, σε μάχη με τον κυβερνητικό στρατό. 
Η αφήγησή της είναι συγκλονιστική:

«Στο χωριό Αγραφα τραυματίστηκα ταυτόχρονα σε δύο μέρη: στη σπονδυλική στήλη η σφαίρα μπήκε από τη μία πλευρά και βγήκε από την άλλη, τραυματίζοντας τρεις σπονδύλους, με διαπέρασε δηλαδή οριζόντια στη μέση. Την ίδια στιγμή έσκασε και ένας όλμος και με χτύπησε στους γοφούς και στα χέρια, ακόμα μου βγαίνουν μικρά θραύσματα κάθε τόσο. αλλά το σοβαρό ήταν στο αυτί που κρεμόταν, το θραύσμα πέρασε μέσα στο στόμα.

Όταν με είδαν τραυματισμένη φώναξαν οι αντάρτες: «γρήγορα, γρήγορα να προφτάσουμε τον Κόκκαλη πριν φύγει». Περνούσε και κατευθυνόταν προς το χωριό Πόρτα. Εγώ όταν το άκουσα είπα, πάει, τώρα θα πεθάνω». Δεν είχε ακόμη ξημερώσει, ήθελε καναδυό ώρες για να φέξει. Με σήκωσαν και με πήγαν σε μια σπηλιά όπου ήταν και άλλοι τραυματίες. Ήρθε ο Κόκκαλης και ζήτησε να με αφήσουν κάτω στο στόμιο της σπηλιάς, πάνω στο χώμα γιατί μέσα ήταν εντελώς σκοτάδι.
(…)Πρώτα άρχισε από το αυτί που κρεμόταν, «είναι πολύ σοβαρό», είπε. Όλη η εγχείρηση έγινε μέσα από το στόμα. Είχε βάλει όλο το χέρι του μέσα. Μπορώ να πω πως πιο πολύ πονούσα από το τράβηγμα που μου έκανε κι εγώ μούγκριζα πως δεν αντέχω, θα πεθάνω. «Λίγο ακόμη», μου έλεγε, «κάνε υπομονή, λίγο ακόμη θέλω να σε κάνω κούκλα, είσαι νέα κι όμορφη και δεν πρέπει να έχεις ραφές». Πάλευε πολλή ώρα,δεν έβλεπε και καλά εκεί στο στόμιο της σπηλιάς, πάνω στο χώμα και χωρίς κανένα παυσίπονο. Έβγαλε από μέσα ένα κομμάτι θραύσμα, είχε σταματήσει στη γνάθο και μου το έδειξε, «αυτό πάρ’το να το κρατήσεις», μου είπε, και το έχω ακόμη. Μου έβγαλε κι ένα μικρό λίπωμα, αυτό μπορεί να ήταν από το 1945 όταν οι φασίστες με είχαν δείρει πολύ στο πρόσωπο.
Όταν άρχισε να σκάει ο ήλιος, παρά την πυκνή ομίχλη, με γύρισε προς το φως να κάνει τη ραφή. Κι από μέσα έραβε κι απ έξω δεν φαίνεται τίποτα μόνο πίσω από το αριστερό αυτί. σύρριζα υπάρχει ένα σημάδι. «Είσαι νέα κοπέλα», μου έλεγε, «και τώρα είσαι κούκλα». «Ας είναι να ζήσει», έλεγαν γύρω μου, «κι ας μην είναι κούκλα».

Ύστερα με γύρισε μπρούμυτα και μόλις είδε τα τραύματα είπε: «Πω, πω τι γίνεται εδώ πέρα. Τρεις σπόνδυλοι πειραγμένοι». «Και πώς θα ζήσω εγώ», είπα μέσα μου, γιατί δεν μπορούσα να μιλήσω, «ανάπηρη θα μείνω, πάει!»
Πώς έπαιρνε τα κομμάτια και τα συμμάζευε και τα καθάριζε και τα τακτοποιούσε είναι απίστευτο. Τι έκανε; Εγώ δεν ξέρω. Πάντως ανακουφίστηκα. Άκουσα όταν τελείωσε που έδινε εντολές στους νοσοκόμους, ο ένας ήταν από την Παλιοβραχιά της Ευρυτανίας κι ο άλλος απ τον Κίσσαβο, και τους έλεγε τι πρέπει να κάνουν. Πριν φύγει απ’ τ’ Άγραφα ξαναπέρασε και με είδε. «Είσαι τώρα», μου έλεγε, «μια χαρά». Εγώ τον ευχαριστούσα κουνώντας το κεφάλι μου.
Μετά έφυγε και δεν τον ξαναείδα ποτέ. «Αργυρώ», μου έλεγαν oι συναγωνιστές μου, «ήθελες πολύ να ζήσεις και είχες την τύχη να βρούμε τον Κόκκαλη».

Κατά τη βράβευσή του με το “Λάβαρο της Εργασίας”
στη Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία

Και η Ασημίνα Καρκάνη συνεχίζει:
«Τον Ιούλιο του 1949 με έπιασε ο στρατός και πέρασα από φυλακές και στρατόπεδα στην Καλαμπάκα, στα Τρίκαλα, στη Λάρισα και μετά από το στρατοδικείο κατέληξα το 1951 στις φυλακές Αβέρωφ. Συνομιλούσαμε με άλλες αντάρτισσες φυλακισμένες και δεν λέγεται τι καλά λόγια άκουγα για τον Κόκκαλη. «Εμένα μ’ έσωσε ο Κόκκαλης», «εμένα με χειρούργησε ένας άγιος που λεγόταν Κόκκαλης», όλο τέτοια άκουγα. Οι ιστορίες του είναι ατελείωτες και αξέχαστες. Εγώ το λέω πάντα όταν καμιά φορά πάω στο γιατρό και βλέπουν τις εγχειρήσεις, γιατί στη σπονδυλική μου στήλη υπάρχει ένα κοίλωμα, «ας είναι καλά ο Κόκκαλης, αλλιώς θα ήμουν τελειωμένη», τους λέω. «Ποιος Κόκκαλης;» με ρωτάνε, «ο Σωκράτης;» Δεν καταλαβαίνουν τα σχετικά με τον Εμφύλιο, είναι νέοι. «Ο πατέρας του Σωκράτη», τους απαντάω με νεύρο».

Ελσίνκι, Φινλανδία. 1952. Διάσκεψη του Παγκοσμίου
Συμβουλίου Ειρήνης. Ο Π. Κόκκαλης επικεφαλής
της ελληνικής αντιπροσωπείας

«Ο Ζαχαριάδης έλεγε: “αν ο Κόκκαλης ήταν στην Ελλάδα, έπρεπε να ήταν πρωθυπουργός. Θα ήταν ο καλύτερος απ’ όλους”»


Ο Πέτρος Κόκκαλης στο βουνό (1944)
Ο Μήτσος Κατσής (1925-2007), Διοικητής Τάγματος του ΔΣΕ, πολιτικός μηχανικός και συγγραφέας της 6τομης έκδοσης με τίτλο Το ημερολόγιο ενός αντάρτη του ΔΣΕ, 1946-1949, θυμάται:

«Κάποια στιγμή μέσα από τους καπνούς διακρίνουμε να έρχονται τέσσερις άντρες, οι δύο πήγαιναν μπροστά και οι άλλοι πίσω. Φτάνουν οι πρώτοι, ήταν σύνδεσμοι.
―Βρε. τι γίνετ’ εδώ; Πανηγύρι έχετε ή πόλεμο;
―Και τα δύο, πετάχτηκε ο Τσεκούρας. Και πανηγύρι έχουμε και πόλεμο κάνουμε.
―Κοιτάξτε, έρχονται δύο υπουργοί, ο Κόκκαλης κι ο Πορφυρογένης.
―Δύο υπουργοί εδώ στην πρώτη-πρώτη γραμμή της φωτιάς; Απίστευτα πράγματα! Πρωτόγνωρα!

Έφτασαν. Ντυμένοι κι οι δύο από πάνω ως κάτω στρατιωτικά. Δίκοχο, αμπέχονο και στάγιερ κρεμασμένο. Βλέπετε ήρθαν στην πρώτη γραμμή. Τα παιδιά του λόχου, όταν τους είδαν, γλίστρησαν απ τις θέσεις τους -βουρ όλοι- να τους χαιρετήσουν. Αυτοί είδαν που χορεύαμε και συγκινήθηκαν.

Μας χαιρέτησαν όλους έναν-έναν και μας συγχάρηκαν για το θάρρος. Αυτό εμάς μας ενθουσίασε και ξαναπιάσαμε το χορό. Μπροστά-μπροστά ο Κόκκαλης, ύστερα ο Πορφυρογένης και καμιά σαρανταριά εμείς. Άρχισαν οι Εβρίτες: «Μια κόρη όμορφη, μια γαλανομάτα, όταν πλέκει και υφαίνει, την καρδιά μου τη μαραίνει». Και τραγούδι και ζητωκραυγές και θραύσματα ανάμεσα μας. Τι να πω; Ύστερα πιάσαμε το «Σαράντα παλικάρια από τη Λειβαδιά». Τότε είδαμε τον Κόκκαλη που έβγαλε το μαντίλι του και σκούπισε τα δάκρυα. 
Ε, συγκινηθήκαμε όλοι.
Πώς, με τι λόγια να πεις τι γίγαντας ήταν ο Κόκκαλης; Αφού και οι άλλοι υπουργοί τον σέβονταν. Οι σύνδεσμοι έλεγαν μακάρι να συνοδεύουμε τον Κόκκαλη, τον Πορφυρογένη, και δυο-τρεις άλλους, γιατί ήταν ευγενικοί και απλοί. 
Ο Ζαχαριάδης έλεγε: «αν ο Κόκκαλης ήταν στην Ελλάδα, έπρεπε να ήταν πρωθυπουργός. Θα ήταν ο καλύτερος απ’ όλους».

«Τη ζωή του την νιώθαμε παράλληλη με του Τσε Γκεβάρα…»

Ο χειρουργός ουρολόγος Παναγιώτης Καπράλος, διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών, δεν γνώρισε από κοντά τον Κόκκαλη:
«Το 1966 που ήμουν φοιτητής η παρουσία του στον κύκλο μας ήταν πολύ έντονη, αποτελούσε για μας ένα ορόσημο. Υπήρχαν φοιτητές που τον ήξεραν -ακουστά βέβαια- πολύ καλά και τον γνώριζαν και σε μας τους υπόλοιπους. Τη ζωή του την νιώθαμε παράλληλη με του Τσε Γκεβάρα, τόσο πολύ δυνατή. Ξέραμε ότι ήταν ο πρώτος που είχε κάνει πνευμονεκτομή, ο πρώτος που είχε κάνει περικαρδιοεκτομή. Μιλάμε για επαναστάτη της ιατρικής και ο επαναστάτης αυτός αποδείχθηκε και επαναστάτης στη ζωή.
Το ότι βγήκε ο Κόκκαλης ν’ αγωνιστεί για το κοινωνικό καλό πέρα από την ηθική της ιατρικής και για την ηθική της κοινωνίας, αποτελεί για εμάς καταπληκτικό μάθημα… Για όλα αυτά νομίζω ότι η γενιά η δικιά μας τουλάχιστον, του οφείλει μεγάλο χρέος. Αναφέρομαι στα χρόνια 1966-1975, εμείς φοιτητές της 4ης γενιάς μετά τον Κόκκαλη, ας πούμε τον κουβαλάγαμε μαζί μας…»
Η προτομή που τοποθέτησε το ΚΚΕ στο Γράμμο (θέση Βέρτενικ) προς τιμή του Πέτρου Κόκκαλη


ΣΤΟΝ ΠΕΤΡΟ ΚΟΚΚΑΛΗ

Την άνοιξη θα φυτρώσει το σιτάρι,
θα λούζονται τα δέντρα μας στο φως,
κι όπως θα κόβουμε το βράδυ το ψωμί,
κι όπως θα ανοίγουμε το δειλινό,
τα πορτοκάλια
θα έχουν μια γεύση πιο βαθιά, πιο δίκαιη, πιο ακατάλυτη,
γιατί στη Γη που φύτρωσαν κοιμάται πια,
από χτες,
ένα κομμάτι από την ξενιτεμένη Ελλάδα.

Τάσος Λειβαδίτης

από Κατιούσα με τίτλο:
«Εμένα με χειρούργησε ένας άγιος που λεγόταν Κόκκαλης…»

Για ΔΙΑΒΑΣΜΑ - ΜΕΛΕΤΗ:

Ένγκελς: Λουδοβίκος Φόιερμπαχ και το Τέλος της Κλασικής Γερμανικής Φιλοσοφίας

Φρίντριχ Ένγκελς ΛΟΥΔΟΒΙΚΟΣ ΦΟΪΕΡΜΠΑΧ ΚΑΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ  Καρλ Μαρξ ΓΙΑ ΤΟΝ ΦΟΪΕΡΜΠΑΧ ΑΠΟ ΤΟ 18...