Στην εποχή της μεταμοντέρνας θολούρας, όπου η αλήθεια συχνά υποκαθίσταται από την «αφήγηση», ο Καρλ Μαρξ αντιμετωπίζεται συστηματικά ως μια ξεπερασμένη φιγούρα του 19ου αιώνα.
Η φράση «ο Μαρξισμός απέτυχε» ή «ξεπεράστηκε» έχει μετατραπεί πλέον σε ένα ιδεολογικό αξίωμα, το οποίο αναπαράγεται με σχεδόν θρησκευτικού τύπου ευλάβεια από τα Αστικά Επιτελεία και δυστυχώς κι από ένα μεγάλο μέρος της λεγόμενης Προοδευτικής Διανόησης.
Όμως, μια ψύχραιμη ματιά στον χάρτη των σύγχρονων επιστημών αποκαλύπτει μία εντελώς διαφορετική πραγματικότητα!
Ο Μαρξισμός δεν υπήρξε ποτέ μια υποκειμενική «προφητεία», αλλά η εισαγωγή της επιστημονικής μεθόδου στην ανάλυση της Οικονομίας και της Ανθρώπινης Ιστορίας. Όπως η Φυσική δεν μπορεί να νοηθεί χωρίς τον Νεύτωνα, η Βιολογία χωρίς τον Δαρβίνο και η Ιατρική χωρίς τον Ιπποκράτη, έτσι και οι Κοινωνικές Επιστήμες στερούνται θεμελίου δίχως την Μαρξιστική συμβολή.
Σήμερα, αποδεδειγμένα, το έργο του Μαρξ παραμένει οργανικό και αδιαπράγματευτο στοιχείο σε παγκόσμιο ακαδημαϊκό επίπεδο.
Στην Κοινωνιολογία: Είναι ο επιστημονικώς αποδεδειγμένα θεμελιωτής της θεωρίας της Κοινωνικής Σύγκρουσης.
Στην Οικονομική Επιστήμη: Η επιστημονικά χιλιοαποδεδειγμένη ανάλυσή του για τους Κύκλους των Κρίσεων και τη Συσσώρευση του Κεφαλαίου διδάσκεται (έστω και ως «κίνδυνος») στα μεγαλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου, καθώς είναι η μόνη που εξηγεί την δομική αστάθεια του Συστήματος.
Στην Ιστοριογραφία: Ο Ιστορικός Υλισμός, άλλαξε εκ των πραγμάτων, εκ θεμελίων και για πάντα τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε το παρελθόν, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον από τις προσωπικότητες των «μεγάλων ανδρών», τις «θείες παρεμβάσεις» και τη «μοίρα», στις υλικές συνθήκες και τις παραγωγικές σχέσεις.
Καθώς τα εργαλεία του Μαρξισμού αποδεικνύονται καθημερινά ακριβέστερα από όλες τις φιλελεύθερες και νεοφιλελεύθερες θεωρίες μαζί, η αποσπασματική ή και η καθολική αμφισβήτησή του Μαρξισμού δεν εξορμά από κάποια επιστημονική δήθεν ανεπάρκειά του, αλλά από την πολιτική του επικινδυνότητα. Για την Άρχουσα Κοινωνική Τάξη, η παραδοχή της ορθότητας του Μαρξ ισοδυναμεί με την παραδοχή ότι ο Καπιταλισμός δεν είναι το «τέλος της Ιστορίας», αλλά ένα προσωρινό και ιστορικά ξεπερασμένο στάδιο της ανθρώπινης εξέλιξης.
Η Υλιστική Κοσμοαντίληψη — Το Τέλος της Μεταφυσικής στην Ιστορία
Η θεμελιώδης τομή που επέφερε ο Μαρξισμός δεν εντοπίζεται απλώς σε μια οικονομική πρόταση, αλλά σε μια ριζική αλλαγή του τρόπου με τον οποίον ο Άνθρωπος αντιλαμβάνεται την ύπαρξή του μέσα στον ρου της Ιστορίας. Πριν από τον Μαρξ, η Ιστορία ερμηνευόταν είτε ως το αποτέλεσμα της «Θείας Πρόνοιας», είτε ως η πραγμάτωση των ιδεών κάποιων «φωτισμένων» ηγετών. Ο Μαρξ, εφαρμόζοντας τον Διαλεκτικό Υλισμό στην κοινωνική εξέλιξη, αντέστρεψε την πυραμίδα της σκέψης.
● Η Προτεραιότητα του «Είναι» έναντι της «Συνείδησης»
Το κεντρικό επιστημονικό αξίωμα του Ιστορικού Υλισμού συμπυκνώνεται στην διαπίστωση ότι το κοινωνικό Είναι καθορίζει την κοινωνική Συνείδηση. Αυτό σημαίνει ότι ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι παράγουν τα απαραίτητα για τη ζωή τους (τροφή, στέγη, τεχνολογία) αποτελεί την Οικονομική Βάση, πάνω στην οποία οικοδομείται το λεγόμενο Εποικοδόμημα, δηλαδή οι νόμοι, η πολιτική, η ηθική (ουχί το ήθος), η θρησκεία και οι τέχνες.
Δεν είναι από μόνες τους οι ιδέες περί «Δικαιοσύνης» και «Ελευθερίας» που αλλάζουν τον κόσμο. Αντίθετα, οι ιδέες αυτές μεταβάλλονται ιστορικά όταν αλλάζουν οι υλικές συνθήκες παραγωγής.
Για παράδειγμα, η δουλεία δεν καταργήθηκε επειδή ξαφνικά οι άνθρωποι έγιναν «πιο καλοί» ή «πιο ηθικοί», αλλά επειδή οι παραγωγικές δυνάμεις εξελίχθηκαν σε τέτοιον βαθμό, που η Μισθωτή Εργασία έγινε οικονομικά πιο αποδοτική για την ανερχόμενη Αστική Τάξη.
Αντίστοιχα, η μαζική είσοδος των γυναικών στην αγορά εργασίας τον 20ό αιώνα δεν οφείλεται αποκλειστικά σε μια ξαφνική «φώτιση» περί ισότητας των φύλων. Προέκυψε κυρίως από τις υλικές ανάγκες των παγκόσμιων πολεμικών συγκρούσεων (όπου οι γυναίκες έπρεπε να αντικαταστήσουν τους άνδρες στα εργοστάσια) και στη συνέχεια, από την ανάγκη του Κεφαλαίου για διπλασιασμό του Εργατικού Δυναμικού ώστε να μειωθεί το Κόστος Εργασίας μέσω της αύξησης της προσφοράς της. Η «ηθική» αναγνώριση των δικαιωμάτων της γυναίκας ακολούθησε ως Εποικοδόμημα, για να νομιμοποιήσει μια αλλαγή που είχε ήδη συντελεστεί στην Οικονομική Βάση.
● Παραγωγικές Δυνάμεις και Παραγωγικές Σχέσεις
Το «μοτέρ» της Ιστορίας, σύμφωνα με τον Μαρξ, είναι η διαρκής σύγκρουση ανάμεσα στις Παραγωγικές Δυνάμεις (Ανθρώπινη Εργασία, εργαλεία, τεχνογνωσία) και τις Παραγωγικές Σχέσεις (το ιδιοκτησιακό καθεστώς).
Όταν οι παραγωγικές δυνάμεις αναπτύσσονται (π.χ. η Βιομηχανική Επανάσταση στο παρελθόν ή η Τεχνητή Νοημοσύνη σήμερα), έρχονται σε σύγκρουση με τις παλιές σχέσεις παραγωγής που τις περιορίζουν. Αυτή η αντίφαση είναι που γεννά τις Κοινωνικές Επαναστάσεις.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα των ημερών μας αποτελεί η τηλεργασία, η οποία προϋπήρξε της καραντίνας από την πανδημία. Αυτή, η τηλεργασια, δεν επιβλήθηκε επειδή τα Αστικά Επιτελεία απέκτησαν ξαφνικά «ανθρώπινο πρόσωπο» για τον ελεύθερο χρόνο του Εργαζόμενου. Επιβλήθηκε από την εξέλιξη των Παραγωγικών Δυνάμεων (γρήγορο internet, cloud κλπ) και από την ανάγκη του Κεφαλαίου να μετακυλήσει το κόστος λειτουργίας (ρεύμα, ενοίκια γραφείων, γραφική ύλη κ.α.) στον ίδιο τον Εργαζόμενο, καταλήγοντας έτσι να αυξήσει το Κεφάλαιο την δική του κερδοφορία.
Και επειδή όπως τονίσαμε πριν απ’ το παράδειγμα, η αντίφαση μεταξύ παλαιών και σύγχρονων Σχέσεων Παραγωγής είναι που γεννά τις Κοινωνικές Επαναστάσεις, ο Ιστορικός Υλισμός είναι εκείνος που αποδεικνύει επιστημονικά ότι ο Καπιταλισμός δεν είναι ένα αιώνιο Σύστημα, αλλά μια ιστορική φάση που γεννά τις ίδιες τις αντιφάσεις που θα οδηγήσουν εν τέλει και στο ξεπέρασμά του.
● Η «ρετσινιά» του «Οικονομισμού»
Ικανός αριθμός των πολέμιων του Μαρξισμού κατηγορούν τον Ιστορικό Υλισμό ότι υποτιμά την ανθρώπινη θέληση, παρουσιάζοντας τον Άνθρωπο ως παθητικό «γρανάζι». Και αυτό, δυστυχώς, αποτελεί πλήρη διαστρέβλωση διότι, όπως θα δούμε στη συνέχεια, ο Μαρξισμός είναι η μοναδική θεωρία που δίνει στον Άνθρωπο τον ρόλο του υποκειμένου της Ιστορίας! Ο Υλισμός δεν αρνείται την σημασία των ιδεών. Αντίθετα, εξηγεί το πότε οι ιδέες αποκτούν υλική δύναμη: Όταν κατακτούν τις μάζες.
Και εδώ είναι που οφείλεται μια κρίσιμη διευκρίνιση. Ο Μαρξισμός δεν αντιλαμβάνεται το σύνολο των Ανθρώπων της Παραγωγικής Τάξης ούτε ως έναν «μαζοποιημένο πολτό» χωρίς βούληση, ούτε ως ένα άθροισμα ασύνδετων ατομικοτήτων που θα συνιστούσε έναν τυφλό «όχλο». Αντίθετα, βλέπει την Κοινωνική Τάξη των Εργατών και Εργαζομένων ως ένα Οργανωμένο και Συνειδητό Σύνολο, το οποίο αντλεί την ισχύ του από την κοινή του Θέση στην Παραγωγή του Πλούτου. Η «μάζα» για τον Μαρξισμό δεν είναι όρος υποτιμητικός. Είναι η ανάδυση της Συλλογικής Ταξικής Συνείδησης, δηλαδή της μόνης δύναμης που μπορεί να μετατρέψει την παθητική υπομονή σε Μαζική, Οργανωμένη Πάλη για την κατάκτηση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Ο Μαρξισμός λοιπόν καταδεικνύει πως ο Άνθρωπος Δεν είναι γρανάζι. Και καταδεικνύει επίσης, πως ο Καπιταλισμός είναι εκείνος που αντιμετωπίζει τον Άνθρωπο ως γρανάζι. Ως ένα απλό κόστος παραγωγής. Κατά συνέπεια, ο Ιστορικός Υλισμός είναι το εργαλείο που επιτρέπει στον υποτιμημένο από τον Καπιταλισμό σε απλό «γρανάζι» Άνθρωπο, να αποκτήσει Συνείδηση της Κοινωνικά Ταξικής του Θέσης και να γίνει ο οικοδόμος της ίδιας του της ελευθερίας!
Ιστορικός Υλισμός — Ο Άνθρωπος ως ο Οικοδόμος της Αναγκαιότητας
Όπως προαναφέρθηκε, ο Μαρξισμός συχνά συκοφαντείται ως μια θεωρία που «φυλακίζει» τον Άνθρωπο μέσα σε οικονομικούς νόμους. Η πραγματικότητα όμως, είναι διαμετρικά αντίθετη αφού ο Ιστορικός Υλισμός είναι η μόνη επιστημονική μέθοδος που εξηγεί το πώς ο Άνθρωπος μπορεί να κερδίσει την πραγματική του ελευθερία, κατανοώντας τους νόμους που διέπουν την κοινωνία του.
● Η Διάλυση του Μεταφυσικού «Πεπρωμένου»
Πριν από την Υλιστική θεμελίωση, η ανθρώπινη μοίρα θεωρούνταν είτε δέσμια της τύχης και των συνθηκών, είτε αποτέλεσμα κάποιου θείου σχεδίου. Ο Ιστορικός Υλισμός απομυθοποίησε την κοινωνική εξέλιξη, αποδεικνύοντας επιστημονικά ότι οι Άνθρωποι είναι που δημιουργούν την Ιστορία, αλλά όχι κάτω από συνθήκες που επιλέγουν οι ίδιοι.
Η ελευθερία λοιπόν, δεν είναι μια αφηρημένη έννοια που υπάρχει στο κενό. Είναι η κατανόηση της αναγκαιότητας. Όπως ο Άνθρωπος έγινε ελεύθερος απέναντι στη φύση όταν κατανόησε τους νόμους της (π.χ. την βαρύτητα, τον ηλεκτρομαγνητισμό, την θερμοδυναμική κ.α.) και τους χρησιμοποίησε προς όφελός του, έτσι θα γίνει ελεύθερος και μέσα στην κοινωνία όταν καταλάβει τους Νόμους της Παραγωγής και της Ταξικής Πάλης.
● Η Επίγεια Εστίαση του Μαρξισμού
Στο σημείο αυτό απαιτείται να καταστεί σαφές ότι ο Μαρξισμός δεν αντιμάχεται καμία θρησκευτική πίστη. Η Υλιστική του φύση δε, σε καμία περίπτωση δεν τον καθιστά «αντι-θρησκεία», διότι πολύ απλά ο Μαρξισμός δεν ασχολείται με την μεταθάνατον ζωή. Το αντικείμενο της έρευνάς του είναι οι υλικοί όροι της παρούσας ζωής. Εστιάζει αποκλειστικά στο πώς η ζωή του Ανθρώπου μπορεί να γίνει δίκαιη και αξιοπρεπής εδώ και τώρα. Η επιστημονική του αποστολή είναι η βελτίωση της ανθρώπινης κατάστασης επί της γης, αφήνοντας τα μεταφυσικά ερωτήματα στην εσωτερική και αυστηρά προσωπική σφαίρα της συνείδησης του καθ’ ενός.
● Η Αποκατάσταση μιας Διαστρεβλωμένης Ρήσης
Στο πλαίσιο αυτό, δεν γίνεται να μην υπάρξει αναφορά και στην πιο διαστρεβλωμένη ρήση του Μαρξ, ότι «η θρησκεία είναι το όπιο του λαού» (1844). Διευκρινίζοντας ότι στην Ευρώπη του 1844, το όπιο χρησιμοποιούταν κυρίως ως παυσίπονο, ας δούμε αυτή καθ’ αυτή την φράση ολόκληρη, η οποία περιλαμβάνεται στην εισαγωγή του έργου του Μαρξ με τίτλο «Κριτική της Εγελιανής Φιλοσοφίας του Δικαίου» («Zur Kritik der Hegelschen Rechtsphilosophie. Einleitung»):
«Η θρησκεία είναι ο στεναγμός του καταπιεσμένου πλάσματος, η καρδιά ενός άκαρδου κόσμου, όπως είναι και το πνεύμα των συνθηκών εκείνων απ‘ όπου το πνεύμα έχει εκδιωχθεί. Είναι το όπιο του λαού».
Διακρίνει τώρα κανείς επίθεση σε κάποια θρησκευτική πίστη ή μήπως διακρίνει το ακριβώς αντίθετο;!
Ιδού η φράση αυτή ολόκληρη και στην πρωτότυπη Γερμανική διατύπωσή της από τον ίδιο τον Μάρξ, για όσους γνωρίζουν Γερμανικά και επιθυμούν να διαπιστώσουν του λόγου το αληθές:
«Die Religiösität ist οder die Religion ist der Seufzer της bedrängten Kreatur, das Gemüt einer herzlosen Welt, wie sie der Geist geistloser Zustände ist. Sie ist das Opium des Volks».
Για τον Μαρξισμό λοιπόν, η θρησκεία δεν είναι μια συνωμοσία εναντίον του λαού, αλλά ένα πνευματικό «παυσίπονο» (όπως ακριβώς χρησιμοποιούνταν το όπιο στην ιατρική της εποχής εκείνης), μια πνευματική παρηγοριά που αναζητά ο Άνθρωπος για να αντέξει τον πόνο και την αγριότητα ενός άκαρδου κοινωνικού συστήματος.
Κατά συνέπεια ο Μαρξισμός, επουδενί δεν επιτίθεται στο «παυσίπονο», αλλά επιδιώκει να θεραπεύσει την «ασθένεια» της Ταξικής εκμετάλλευσης που προκαλεί τον πόνο. Στόχος του δεν είναι να στερήσει από τον Άνθρωπο την πνευματική του παρηγοριά, αλλά να οικοδομήσει έναν κόσμο τόσο Κοινωνικά Δίκαιο και Ανθρώπινο, όπου ο «στεναγμός της καταπίεσης» να μην είναι πλέον αναγκαίος.
● Η Συλλογική Απελευθέρωση από την Ανάγκη
Εδώ απαντάται και το επιχείρημα περί «σύνθλιψης του ατόμου».
Για τον Μαρξισμό, το «άτομο» δεν είναι μια αποκομμένη, στατική οντότητα. Άλλωστε, η ατομική ελευθερία είναι κενό γράμμα αν δεν συνοδεύεται από τη Συλλογική Απελευθέρωση από την Ανάγκη.
Όσο λοιπόν ο Άνθρωπος μένει στο να είναι υποχρεωμένος να πουλάει την Εργατική του Δύναμη για να επιβιώσει κι όσο η καθημερινότητά του καθορίζεται από το πως και πόσο κέρδος θα βγάλει το Κεφάλαιο, το «άτομο» θα παραμένει συντεθλιμμένο από την οικονομική αναγκαιότητα. Και όλοι μας τελούμε όντως υπό σύνθλιψη αδιαμφισβήτητα και το δίχως άλλο!…
Σκεφτείτε για παράδειγμα τον διανομέα (delivery) μιας ψηφιακής πλατφόρμας. Το Σύστημα τον βαφτίζει «συνεργάτη» και «ελεύθερο» να ορίζει το ωράριό του. Όμως, η σιδηρά Αναγκαιότητα των λογαριασμών και της επιβίωσης τον υποχρεώνει σε 12ωρη εργασία υπό οποιεσδήποτε καιρικές συνθήκες, με αποτέλεσμα η «ελευθερία» του να σταματά εκεί όπου ξεκινά η ιδιοκτησία της πλατφόρμας και των αλγορίθμων της από το Κεφάλαιο.
Συνεπώς, ο Ιστορικός Υλισμός, καταδεικνύει ότι η πραγματική ατομικότητα θα ανθίσει μόνο όταν η Κοινωνία πάρει στα χέρια της τα Μέσα Παραγωγής του Πλούτου, απαλλάσσοντας τον Άνθρωπο από το άγχος της επιβίωσης.
● Η «Συνείδηση της Κοινωνικής Θέσης» ως Κινητήριος Μοχλός
Όπως σημειώσαμε, ο Καπιταλισμός είναι εκείνος που αντιμετωπίζει τον Άνθρωπο ως «γρανάζι» και ως «κόστος». Ο Ιστορικός Υλισμός απ’ την άλλη, προσφέρει το εργαλείο ώστε το υποτιμητικά αποκαλούμενο ως «γρανάζι», να αποκτήσει Συνείδηση της Θέσης του στην Παραγωγή του Πλούτου.
Όταν η Κοινωνική Τάξη Εργατών και Εργαζομένων κατανοήσει —και πιο πολύ όταν φτάσει να συνειδητοποιήσει κιόλας— ότι αυτή η ίδια ως Κοινωνική Τάξη είναι η πηγή όλου του πλούτου (μέσω της Υπεραξίας, όπως θα αναλύσουμε διεξοδικά στο επόμενο κεφάλαιο), τότε η θεωρία γίνεται Υλική Δύναμη. Έτσι, η «μοίρα» δίνει τη θέση της στην Πολιτική Δράση. Ο Άνθρωπος παύει να είναι θύμα των περιστάσεων και γίνεται ο Συνειδητός Οικοδόμος ενός κόσμου όπου η ισότιμη ανάπτυξη όλων, θα είναι η προϋπόθεση για την ανάπτυξη και του ισοτίμου ενός.
Το «Μυστικό» της Υπεραξίας — Η Επιστημονική Απόδειξη της Εκμετάλλευσης
Αν ο Ιστορικός Υλισμός μας προσφέρει τον χάρτη του πώς «κινείται» ο Άνθρωπος, η θεωρία της Υπεραξίας είναι το εργαλείο που ξεσκεπάζει αποκαλυπτικά τον μηχανισμό με τον οποίο ο παραγόμενος πλούτος αποσπάται από τον δημιουργό του, δηλαδή από όλους μας ως Εργάτες και Εργαζόμενοι που είμαστε. Εδώ, η «ρομαντική» αμφισβήτηση του Μαρξισμού προσκρούει στην σκληρή πραγματικότητα των αριθμών.
● Η Εργατική Δύναμη ως Εμπόρευμα
Στον Καπιταλισμό, ο Άνθρωπος που δεν κατέχει τα Μέσα Παραγωγής του Πλούτου, είναι υποχρεωμένος να βγει στην Αγορά Εργασίας και να πουλήσει το μοναδικό πράγμα που του ανήκει: την Εργατική του Ικανότητα και Δύναμη.
Αυτή η δύναμη αντιμετωπίζεται από το Σύστημα ως εμπόρευμα. Γι’ αυτό άλλωστε και ο όρος «Αγορά Εργασίας». Κι όπως σε κάθε εμπόρευμα, έτσι κι εδώ, η αξία της Εργατικής Ικανότητας και Δύναμης καθορίζεται από τον χρόνο Εργασίας που απαιτείται για την «αναπαραγωγή» της — δηλαδή το κόστος των μέσων συντήρησης (τροφή, στέγη, ένδυση, μόρφωση) ώστε ο Άνθρωπος να είναι ικανός να Εργαστεί ξανά την επόμενη μέρα. Αυτό το κόστος είναι ο Μισθός.
● Η «Μαγεία» της Απλήρωτης Εργασίας
Η επιστημονική διαπίστωση του Μαρξ που προκαλεί τρόμο στα Αστικά Επιτελεία είναι ότι η Εργατική Δύναμη είναι το μοναδικό εμπόρευμα στον κόσμο που έχει την ιδιότητα να παράγει μεγαλύτερη αξία από αυτήν που κοστίζει!
Ας υποθέσουμε ότι ένας Εργαζόμενος χρειάζεται 4 ώρες εργασίας για να παράξει αξία ίση με τον ημερήσιο μισθό του (Αναγκαία Εργασία). Η εργάσιμη ημέρα όμως, διαρκεί 8 ώρες. Τις υπόλοιπες 4 ώρες (Πρόσθετη Εργασία), ο εργαζόμενος συνεχίζει να παράγει πλούτο τον οποίο ο καπιταλιστής ιδιοποιείται χωρίς να καταβάλλει κανένα αντάλλαγμα. Αυτή η απλήρωτη εργασία είναι η Υπεραξία.
[Υπεραξία = Συνολική Αξία Προϊόντος – (Κόστος Μέσων Παραγωγής + Μισθός)]
Ας το δούμε με το απλό παράδειγμα ενός απλού Διοικητικού Υπαλλήλου σε μια εταιρεία εμπορίας ενέργειας. Ο Άνθρωπος αυτός, μέσω της διαχείρισης συμβολαίων, της οργάνωσης του δικτύου ή της εξυπηρέτησης πελατών, διασφαλίζει την ροή εσόδων εκατοντάδων χιλιάδων ή και εκατομμυρίων Ευρώ καθημερινά για την εταιρεία όπου Εργάζεται.
Αν διαιρέσουμε τα λειτουργικά έξοδα και τον μισθό του με τον όγκο των κερδών που υποστηρίζει η Εργασία του, θα δούμε ότι μέσα σε ελάχιστα λεπτά ή έστω στην πρώτη ώρα της βάρδιάς του, έχει ήδη «βγάλει» τα λεφτά του μισθού του. Τις υπόλοιπες 7 ώρες, ο Υπάλληλος αυτός Εργάζεται αποκλειστικά για να συσσωρεύει η εταιρεία τα λεγόμενα «υπερκέρδη». Ενώ ο ίδιος μπορεί να δυσκολεύεται να πληρώσει τον δικό του λογαριασμό ρεύματος στο τέλος του μήνα, η δική του οκτάωρη πνευματική και σωματική κόπωση είναι αυτή που μετατρέπεται σε ιλιγγιώδη Υπεραξία, την οποία καρπώνονται οι μέτοχοι ως μερίσματα. Η Εργασία του είναι η «γεννήτρια» του πλούτου, αλλά ο καρπός της τού είναι απαγορευμένος.
● Η Συσσώρευση και η «Θρησκεία» του Κέρδους
Αυτή η κλοπή δεν είναι ένα τυχαίο σφάλμα, αλλά ο γενεσιουργός νόμος του Κεφαλαίου.
Χωρίς την Υπεραξία, ο Καπιταλισμός δεν μπορεί να υπάρξει. Ο πλούτος που συσσωρεύεται από αυτήν την απλήρωτη Εργασία μετατρέπεται σε νέο Κεφάλαιο, το οποίο χρησιμοποιείται για να αγοραστούν νέες μηχανές και νέες τεχνολογίες ώστε να αποσπαστεί ακόμα περισσότερη Υπεραξία.
Έτσι εξηγείται επιστημονικά η συγκέντρωση του πλούτου σε ελάχιστα χέρια παγκοσμίως. Δεν οφείλεται στην «ικανότητα» των λίγων, αλλά στην συστηματική εκμετάλλευση και ιδιοποίηση της Εργασίας των πολλών.
Και εδώ είναι που αποκαλύπτεται η απόλυτη υποκρισία του Συστήματος.
Ενώ το Κεφάλαιο απαιτεί από τον Εργαζόμενο να είναι «νόμιμος» και «συνεπής», το ίδιο το Κεφάλαιο χρησιμοποιεί τους φορολογικούς παραδείσους και τις offshore, ως εργαλείο θωράκισης της Υπεραξίας!
Από Μαρξιστικής σκοπιάς, οι offshore δεν είναι απλώς «φοροδιαφυγή». Είναι η προσπάθεια του Κεφαλαίου να αποδεσμευτεί από κάθε κοινωνική υποχρέωση, μετατρέποντας τον πλούτο που παράξαμε εσύ κι εγώ σε ένα απρόσωπο, παγκόσμιο νούμερο που δεν «πατάει» πουθενά.
Μάλιστα, για να συγκαλυφθεί αυτή η γυμνή ληστεία, επιστρατεύεται η απάτη της «Φιλανθρωπίας» και της «Εθνικής Ευεργεσίας». Οι ίδιοι άνθρωποι που φυγαδεύουν δισεκατομμύρια, επιστρέφουν στην κοινωνία μερικά «ψίχουλα» μέσω Ιδρυμάτων και χορηγιών, καμώνοντας τους «Φιλάνθρωπους» και τους «Εθνικούς Ευεργέτες».
Όμως, κακά τα ψέματα. Αυτά τα Ιδρύματα είναι το «εισιτήριό» τους για την απευθείας πρόσβαση στα κέντρα εξουσίας. Με το ένα χέρι δωρίζουν ένα ασθενοφόρο, μια νέα νοσοκομειακή πτέρυγα ή μια νέα Λυρική Σκηνή και με το άλλο κρατούν την πένα του εκάστοτε Υπουργού, υπαγορεύοντας φωτογραφικούς νόμους, φοροαπαλλαγές και νέες διευκολύνσεις για την εξαγωγή των κεφαλαίων τους.
Είναι ένας φαύλος κύκλος όπου ο κάθε Εργάτης και Εργαζόμενος πληρώνει με τη ζωή του την ίδια την έλλειψη Δημοσίων Υποδομών, ενώ ο καπιταλιστής αποθεώνεται επειδή «δώρισε» ένα απειροελάχιστο κλάσμα της Υπεραξίας που ο ίδιος του έκλεψε. Οι offshore είναι η πατρίδα τους και η φιλανθρωπία/ευεργεσία το προσωπείο τους.
Κατά συνέπεια, η αμφισβήτηση του Μαρξισμού σήμερα, στην πραγματικότητα σημαίνει την άρνηση αποδοχής αυτού καθ’ αυτού του μαθηματικού γεγονότος που μόλις αναλύθηκε.
Η Ψηφιακή Δυστοπία και η Παγίδα του «Παγκόσμιου Βασικού Εισοδήματος»
Στο προηγούμενο κεφάλαιο είδαμε ότι η Υπεραξία πηγάζει αποκλειστικά από την Ανθρώπινη Εργασία. Τι συμβαίνει όμως όταν ο Καπιταλισμός, στην προσπάθειά του να μειώσει το κόστος, αντικαθιστά τον Άνθρωπο με την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI), την Ρομποτική και γενικότερα με την Αυτοματοποίηση;
Εδώ το Σύστημα το ίδιο εγκλωβίζεται σε ένα «θανάσιμο» παράδοξο:
Οι μηχανές εκ των πραγμάτων δεν παράγουν νέα Υπεραξία και οι απολυμένοι Εργαζόμενοι δεν έχουν πλέον χρήματα για να αγοράσουν τα προϊόντα που παράγουν οι μηχανές.
Και σ’ αυτό το σημείο ίσως κάποιος αντιτείνει: «Μα και στο παρελθόν η αυτοματοποίηση στην αυτοκινητοβιομηχανία δεν κατέστρεψε τα κέρδη. Αντίθετα, τα εκτόξευσε!».
Έλα ντε όμως που εδώ κρύβεται η μεγάλη απάτη!…
Ο μεμονωμένος καπιταλιστής που εισάγει πρώτος μια μηχανή, όντως αποσπά ένα προσωρινό υπερκέρδος, επειδή παράγει φθηνότερα από τους ανταγωνιστές του ενώ πουλάει στην τιμή της αγοράς. Όμως, όταν η τεχνολογία αυτή γενικευτεί και οι ανταγωνιστές κάνουν το ίδιο (όπως συμβαίνει σήμερα), η αξία του προϊόντος πέφτει, αφού απαιτείται λιγότερη Ανθρώπινη Εργασία.
Στο σημείο αυτό, η καθημερινή εμπειρία της ακρίβειας φαίνεται να συγκρούεται με τη θεωρία, αφού δικαίως θα αναρωτηθεί κανείς: «Αν η αυτοματοποίηση μειώνει την αξία, γιατί π.χ. ένα αυτοκίνητο που το 2008 κόστιζε €5.000, σήμερα κοστίζει €30.000;».
Η απάντηση είναι ξεκάθαρα Μαρξιστική, απλή, διπλή και αποκαλύπτει την σήψη του Συστήματος!…
Πρώτον, ο Καπιταλισμός επιβιώνει υποτιμώντας το ίδιο το νόμισμα μέσω του πληθωρισμού. Η άνοδος των τιμών δεν σημαίνει ότι το προϊόν έγινε «πολυτιμότερο», αλλά ότι το χρήμα στην τσέπη μας έχασε την αξία του.
Δεύτερον, η τεχνητή αύξηση των τιμών από τα Καρτέλ και τα Μονοπώλια, είναι η απεγνωσμένη προσπάθεια του Συστήματος να αντισταθεί στην πτώση του ποσοστού των κερδών του. Επειδή οι μηχανές δεν «γεννούν» νέα Υπεραξία, οι καπιταλιστές προσπαθούν να την αποσπάσουν απευθείας από την τσέπη του καταναλωτή στην φάση της πώλησης, επιβάλλοντας τιμές εκβιασμού μέσω των Καρτέλ που έχουν φροντίσει από πριν να δημιουργήσουν.
Η ακρίβεια λοιπόν δεν είναι τίποτε άλλο, από το «πρόστιμο» που επιβάλλει η Άρχουσα Κοινωνική Τάξη στην υπόλοιπη Κοινωνία για να καλύψει την δική της Δομική Κρίση.
Το αποτέλεσμα, παρ’ όλες τις προαναφερθείσες τεχνικές, είναι το ποσοστό κέρδους να συρρικνώνεται μακροπρόθεσμα. Το Σύστημα επιβίωσε έως τώρα επειδή έκανε «ανοίγματα» σε νέες αγορές ή επειδή η αυτοματοποίηση αφορούσε μόνο στην Χειρωνακτική Εργασία. Σήμερα όμως, με την Τεχνητή Νοημοσύνη, η επίθεση είναι καθολική! Χτυπά τη νόηση, την δημιουργία, την διοίκηση.
Όταν το AI αντικαταστήσει τον Άνθρωπο παντού, δεν θα υπάρχει πλέον κανείς να «παράγει» την υπεραξία που τροφοδοτεί το κέρδος. Έτσι ο Καπιταλισμός, στην προσπάθειά του να νικήσει τον «κόπο» της Εργασίας, σκοτώνει «κατά λάθος» τον ίδιο του τον εαυτό… Γιατί μια οικονομία χωρίς Εργαζόμενους με μισθό, είναι μια οικονομία χωρίς πελάτες. Το Σύστημα καταλήγει να παράγει βουνά από εμπορεύματα που θα «σαπίζουν» σε αποθήκες, επειδή κανείς δεν θα έχει ούτε δεκάρα τσακιστή για να τα αγοράσει.
● Το «Παγκόσμιο Βασικό Εισόδημα» [«Universal Basic Income»(UBI)] ως η Αγχόνη της Αξιοπρέπειας
Η «λύση» που βρέθηκε και που πλασάρεται από τη Silicon Valley και την ευρύτερη «ανανεωτική» Αριστερά (βλ. Γιάνης Βαρουφάκης) είναι το «Παγκόσμιο Βασικό Εισόδημα» (UBI), που δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα σιτηρέσιο υποταγής.
(Σιτηρέσιο: Η ελεγχόμενη παροχή επιβίωσης που παραχωρείται από την εξουσία σε υπηκόους, αντικαθιστώντας το Δικαίωμα στην Εργασία με την εξάρτηση)
Πολλοί θα σκεφτούν: «Καλύτερα το επίδομα στην τσέπη παρά η έμμισθη σκλαβιά».
Όμως, ας μην γελιόμαστε. Το Σύστημα δεν χαρίζει ελευθερία σε κανέναν. Εξαγοράζει τη σιωπή!…
Και δεν πρόκειται για παρθενογένητη ιδέα, διότι το εφαρμόζουν ήδη εδώ και δεκαετίες οι απόλυτοι Μονάρχες των χωρών του Περσικού Κόλπου. Σου δίνουν ένα «χαρτζιλίκι» για να μην πεινάς και για να περνάς ανεκτά, με αντάλλαγμα να πάψεις να είσαι πολίτης και να γίνεις υπήκοος «μαντρωμένος» στο καθεστώς τους.
Και δεν είναι μόνο οι Μονάρχες του Περσικού…
Αυτή η λογική του «μαντρώματος» βρίσκει την απόλυτη εφαρμογή της εδώ και δεκαετίες από τους νοτιοκορεάτικους βιομηχανικούς κολοσσούς (Samsung, Hyundai, LG κ.α.).
Εκεί, ο Εργαζόμενος ζει σε ολόκληρες εταιρικές πόλεις, όπου ο εργοδότης του παρέχει τα πάντα. Από το σπίτι που μένει, το σχολείο των παιδιών του και το νοσοκομείο, μέχρι τον κινηματογράφο, το εστιατόριο και το μπαρ που θα διασκεδάσει.
Σε αυτό το ιδιότυπο «μαντρί», η εταιρεία δεν είναι πλέον ο αγοραστής της Εργατικής σου Δύναμης, αλλά ένας παντεπόπτης «Γονέας» στον οποίον οφείλεις από πάνω και τυφλή πίστη κι ευγνωμοσύνη, που οι νοτιοκορεάτες όντως την δίνουν αβλεπτί και λόγω κουλτούρας.
Εδώ έγκειται η μέγιστη απάτη. Ενώ η Δύση λοιδορεί την Βόρεια Κορέα για την λατρεία προς τον «Ανώτατο Ηγέτη», αρνείται να δει ότι στη Νότια Κορέα ο «Ανώτατος Ηγέτης» απλώς φοράει το κοστούμι του CEO.
Και η λοιδωρία της Βορείου Κορέας μετατρέπεται σε μέγιστη υποκρισία εκ μέρους της Δύσης, διότι ενώ η πολιτική ηγεσία στη Νότια Κορέα φροντίζει ώστε η κάθε εταιρεία-κολοσσός να έχει στρατιές Εργαζομένων που λειτουργούν σαν πειθήνια γρανάζια-εξαρτήματα, κλείνει τα μάτια μπροστά στην πιο ωμή αλήθεια:
Το γεγονός ότι στην Λαϊκή Δημοκρατία Κορέας, η πειθαρχία ενός ολόκληρου λαού είναι το «οχυρό» του για να μην γίνει ο ίδιος λεία στα δόντια των μονίμως αχόρταγων ξένων αγορών και για να κρατήσει την τύχη του στα καταδικά του χέρια.
Αντίθετα, στον Κορεατικό Νότο, αυτή η ίδια πειθαρχία είναι η «αλυσίδα» που δένει τον Εργάτη/Εργαζόμενο στο άρμα της κάθε εταιρίας-κολοσσού. Εκεί, ο Άνθρωπος δεν παλεύει πια για το ψωμί και το μέλλον του τόπου του και του λαού του, αλλά λιώνει καθημερινά για να αυγατίζουν τα κέρδη μιας χούφτας μετόχων.
Στη «χρυσή φυλακή» της Σεούλ, ο Εργάτης/Εργαζόμενος πείθεται να λατρεύει το αφεντικό-CEO σαν «θεό», θυσιάζοντας την ζωή και την αξιοπρέπειά του για ένα γυαλιστερό περιτύλιγμα ασφάλειας που στην πραγματικότητα, όχι μονάχα ασφάλεια δεν είναι, αλλά αποτελεί και την απόλυτη υποδούλωσή του. Φαινομενικά, πρόκειται για την απόλυτη προστασία. Στην πραγματικότητα όμως, είναι η στιγμή που ο Άνθρωπος παύει να είναι Αγωνιστής και γίνεται ένα «κατοικίδιο» της αγοράς… Όταν η στέγη σου, η μόρφωση των παιδιών σου, το μέλλον της οικογένειάς σου και η ίδια σου η κοινωνική ύπαρξη εξαρτώνται από την «εύνοια» του κολοσσού κι απ’ το κατά πόσο αυτός κερδοφορεί, οι έννοιες του Δικαιώματος, της Ελευθερίας, της Απεργίας και της Διεκδίκησης παύουν να υφίστανται. Η απειλή της απόλυσης δε, ισοδυναμεί με έξωση από τη ζωή.
Και το UBI στοχεύει ακριβώς εκεί. Στο να μετατρέψει τις κοινωνίες σε απέραντα εταιρικά μαντριά, όπου θα επιβιώνεις ως «παιδί» της ελίτ, αρκεί να μην αμφισβητήσεις ποτέ τον «πατέρα» που σου δίνει το σιτηρέσιο.
Παρεμπιπτόντως, όλα αυτά αναφέρονται (έστω και ακροθιγώς) ως σενάρια του πιθανού μέλλοντός μας σε 2 κορυφαίες σειρές επιστημονικής φαντασίας: το «The Expance» και το «Alien: Earth» που συνίστανται ανεπιφύλακτα.
Αναλογιστείτε λοιπόν. Αν σήμερα η ελίτ μας τσακίζει ενώ μας έχει ακόμη ανάγκη για να παράγουμε, τι θα κάνει όταν θα είμαστε γι’ αυτήν ένα «περιττό κόστος» που ζει από την ελεημοσύνη της; Το επίδομα του σήμερα είναι η αγχόνη του αύριο! Χάνοντας τη Δύναμη της Εργασίας μας, χάνουμε αυτόματα και το Δικαίωμα να Απαιτούμε. Μετατρεπόμαστε σε παρασιτικούς λήπτες, των οποίων η επιβίωση θα κρέμεται από τις διαθέσεις του εκάστοτε «μονάρχη» της αυτοματοποίησης… απ’ το αν η ελίτ θα αποφασίσει ένα πρωί να μας συντηρήσει ή να μας διαγράψει οριστικά από τον χάρτη της ζωής.
● Από Δημιουργός της Ιστορίας, Ζητιάνος της Ελίτ
Ο Μαρξισμός δεν λέει «γίνε ευτυχισμένος άνεργος» να περιμένεις το sms της τράπεζας για να μπορείς να φας. Ο Μαρξισμός λέει «Γίνε Κύριος του Πλούτου».
Λέει ότι εάν δεχτείς το UBI ως λύση, θα ‘ναι σα να δέχεσαι ότι η τεχνολογία, η γνώση και οι μηχανές ανήκουν σε πέντε τρισεκατομμυριούχους και ότι εσύ είσαι ένας παθητικός θεατής της ζωής σου της ίδιας. Θα χάσεις το μόνο όπλο που έκανε τους δυνάστες σου να τρέμουν: την Απεργία! Και αλήθεια, πώς θα απεργήσεις ενάντια σε μια ελίτ που δεν σε χρειάζεται πια;
Το UBI που πολυσυζητιέται τα τελευταία 15 χρόνια, θα είναι η «αποστρατεία» της Εργατικής Τάξης. Θα είναι η στιγμή που το Σύστημα θα σου λέει κατάμουτρα: «Πάρε αυτά τα ψίχουλα, κάτσε φρόνιμα και μην στέκεσαι εμπόδιο στην παραγωγή μου». Χωρίς τη δική σου συμμετοχή στην παραγωγή, η διαμαρτυρία σου θα είναι εκ των πραγμάτων μια άσφαιρη κραυγή στο κενό. Γιατί το UBI, δεν θα εξαγοράζει μόνο τη σιωπή σου. Θα εξαγοράζει την ίδια σου την υπόσταση ως παράγοντα διαμόρφωσης της Ιστορίας!…
Και μιας και έγινε αναφορά στην Απεργία ως όπλο στα χέρια μας ως Εργάτες και Εργαζόμενοι που είμαστε, πρέπει να τονιστεί εμφατικότατα ότι είναι γνωστή και πασίδηλη η αγωνία κάθε Εργάτη και Εργαζόμενου για το χαμένο μεροκάματο της Απεργίας. Άλλωστε, ο Καπιταλισμός έχει φροντίσει να μας κρατά σε τέτοια οριακή κατάσταση επιβίωσης, ώστε η απώλεια μίας ημέρας δουλειάς να μοιάζει με καταστροφή.
Όμως, ο Μαρξισμός καλεί για να δούμε την μεγάλη εικόνα:
Όσα χάσαμε «σκύβοντας το κεφάλι» τις τελευταίες δεκαετίες —σε μισθούς, ασφάλιση, ελεύθερο χρόνο και αξιοπρέπεια— ισούνται με χιλιάδες μεροκάματα που δεν θα πάρουμε πίσω ποτέ!
Η Απεργία λοιπόν δεν είναι «χάσιμο χρόνου», αλλά η στιγμή που η μηχανή σταματά και ο Εργάτης/Εργαζόμενος αρχίζει να υπάρχει ως Άνθρωπος.
Όμως, η Απεργία δεν υπονομεύεται μόνο από τον φόβο του χαμένου μεροκάματου. Υπονομεύεται, μεθοδικά και δόλια κι από τους «Εργατοπατέρες» βλέπε ΓΣΕΕ. Τους συνδικαλιστές της εργοδοσίας που επί δεκαετίες δουλεύουν για να μετατρέπουν την Ταξική Πάλη σε πεδίο για ρουσφετάκια και ψηφοθηρικές εξυπηρετήσεις.
Από Μαρξιστικής σκοπιάς, ο ρόλος τους είναι ξεκάθαρος. Λειτουργούν ως οι τοποτηρητές του Κεφαλαίου μέσα στο Εργατικό Κίνημα.
Ενώ ο Μαρξισμός βλέπει το Συνδικάτο ως το Όργανο που θα οδηγήσει στην Ανατροπή της εκμετάλλευσης, ο «εργατοπατερισμός» το μετατρέπει σε μηχανισμό ενσωμάτωσης. Αντί να οργανώνουν τη Σύγκρουση, οργανώνουν τη συναλλαγή, κάνοντας τον Εργάτη/Εργαζόμενο να είναι «πελάτης» και όχι Αγωνιστής. Αυτή η εσκεμμένη και δόλια απαξίωση της Συλλογικής Δράσης είναι που απομακρύνει τον λαό από τα Ταξικά του Συμφέροντα.
Όμως, η αλήθεια ανασαίνει εκεί που ο αληθινός, Ταξικός Συνδικαλισμός —μακριά από τους διαδρόμους Αστικών Κομμάτων και Υπουργείων— λύγισε την εργοδοσία. Το είδαμε στα ναυπηγεία, στους Οικοδόμους, στους λιμενεργάτες, στους ξενοδοχοϋπαλλήλους και στις εταιρείες διανομής (delivery). Εκεί όπου οι Εργάτες και οι Εργαζόμενοι απέδειξαν ότι, η Οργάνωση Από Τα Κάτω είναι το μόνο όπλο που οι καπιταλιστές δεν μπορούν να εξαγοράσουν.
Το UBI, λοιπόν, υπόσχεται να καταργήσει αυτήν ακριβώς την δυνατότητα και να ολοκληρώσει το «έργο» των εργατοπατέρων. Αν ο εργατοπατέρας σε ήθελε υποχείριο για ένα ρουσφέτι, το UBI σε θέλει απομονωμένο λήπτη ενός επιδόματος, χωρίς καμία σύνδεση με τους συνανθρώπους σου, χωρίς καμία δύναμη να σταματήσεις τη μηχανή. Γι’ αυτό, εάν αποδεχτούμε να ζούμε μόνιμα από το «φιλοδώρημα» της ελίτ, δεν θα ξαναχρειαστεί να απεργήσουμε, αφού δεν θα έχουμε πια την δύναμη να σταματήσουμε τίποτα. Θα έχουμε ανταλλάξει οικειοθελώς και εθελόδουλα το Δικαίωμα στην Διεκδίκηση με ένα σιτηρέσιο υποταγής, παραδίδοντας τα κλειδιά της ζωής μας σε εκείνους που θα μας θεωρούν «πλεονάζον κόστος»…
● Η Μαρξιστική Διέξοδος: Κοινωνικοποίηση της Τεχνολογίας
Η λύση δεν βρίσκεται στην «ελεημοσύνη» των πολυδισεκατομμυριούχων, αλλά στην ιδιοκτησία των Μέσων Παραγωγής. Το πρόβλημα δεν είναι το AI, η Ρομποτική και η Αυτοματοποίηση, αλλά το γεγονός ότι η τεχνολογία αυτή ανήκει στο Κεφάλαιο.
- Στον Καπιταλισμό η αυτοματοποίηση σημαίνει ανεργία, εξαθλίωση και ένα «επίδομα πείνας» για να μην γίνει Επανάσταση, μετατρέποντας την κοινωνία σε ένα απέραντο στρατόπεδο «σιτιζομένων» υπηκόων.
- Στον Μαρξισμό η αυτοματοποίηση σημαίνει δραστική μείωση του Εργάσιμου χρόνου για όλους, χωρίς καμία μείωση του βιοτικού επιπέδου.
Αντί λοιπόν για ένα «επίδομα υποταγής», ο Μαρξισμός προτάσσει το να διεκδικούμε τον κοινωνικό έλεγχο της τεχνολογίας. Διότι η αυτοματοποίηση, πρέπει να λειτουργήσει προς όφελος του Ανθρώπου, ώστε ο ελεύθερος χρόνος να μην είναι ο νεκρός χρόνος της ανεργίας, αλλά ο χρόνος της πραγματικής δημιουργίας, της μόρφωσης και της καλλιέργειας.
Η Ακύρωση του Μαρξισμού ως η Αυταπάτη που Υπηρετεί το Σύστημα
Στις μέρες μας, η πιο σθεναρή αμφισβήτηση του Μαρξισμού δεν προέρχεται από την Δεξιά, η οποία σε οποιαδήποτε εκδοχή της, ακόμη και σ’ αυτήν που αποκαλείται «Λαϊκή Δεξιά», εχθρεύεται αυθεντικά τον Άνθρωπο της Εργασίας με ειλικρινή Ταξική εμπάθεια.
Η σθεναρότερη, αλλά και η πιο «έγκριτη» αμφισβήτηση του Μαρξισμού, σήμερα προέρχεται από την λεγόμενη «Προοδευτική Διανόηση» και την «ανανεωτική» Αριστερά. Αυτοί οι κύκλοι, υπό τον μανδύα του εκσυγχρονισμού, επιτελούν μια κρίσιμη λειτουργία για τον Καπιταλισμό: την αποδόμηση των εργαλείων απελευθέρωσης του Ανθρώπου. Και εδώ, δεν εξετάζουμε το εάν αυτό γίνεται συνειδητά ή ασυνείδητα, ηθελημένα ή αθέλητα, με κακή ή καλή πρόθεση.
● Από την Κοινωνική Τάξη στον Κατακερματισμό των Ταυτοτήτων
Η μεγαλύτερη «υπηρεσία» που προσφέρει η μεταμοντέρνα προοδευτική σκέψη στο Κεφάλαιο είναι η αντικατάσταση της Κοινωνικής Τάξης από ένα άπειρο άθροισμα ατομικών ή ομάδικών ταυτοτήτων. Ενώ οι διακρίσεις λόγω φύλου, καταγωγής, χρώματος στο δέρμα, θρησκευτικής πίστης ή ερωτικού προσανατολισμού είναι υπαρκτές και η Πάλη εναντίον τους επιβεβλημένη, το αποστειρωτικό ξέκωμά τους από την Οικονομική Βάση, οδηγεί σε έναν πολιτικά αδιέξοδο κατακερματισμό.
Όταν ο Εργαζόμενος παύει να αντιλαμβάνεται τον εαυτό του ως μέλος της Κοινωνικής Τάξης όπου όντως ανήκει και που όντως παράγει την Υπεραξία και ωθείται στο να αυτοπροσδιορίζεται αποκλειστικά μέσω δευτερευουσών ταυτοτήτων, το Σύστημα θριαμβεύει! Διότι ο Καπιταλισμός, δεν φοβάται τις «διαφορετικότητες». Φοβάται την ενότητα του συνόλου όλων όσων παράγουμε τον πλούτο του.
Αυτό το βλέπουμε στο παράδειγμα των πολυεθνικών κολοσσών που «βάφουν» τα λογότυπά τους με τα χρώματα των κινημάτων (π.χ. Pride Month), ενώ την ίδια στιγμή καταστέλλουν κάθε απόπειρα Συνδικαλισμού, απολύουν εγκύους, βάζουν παιδιά να εργάζονται στα εργοστάσια που έχουν σε υπανάπτυκτες χώρες και κρατούν τους μισθούς σε επίπεδα πείνας για όλους τους Εργαζόμενους ανεξαρτήτως ταυτότητας. Οι «Προοδευτικοί», δυστυχώς, χειροκροτούν την βιτρίνα ενώ η Ταξική σφαγή που όντως συντελείται στη Βάση είναι για εκείνους, απλά, ζήτημα «διαχείρισης»…
● Η Κατασκευή του «Ακίνδυνου Επαναστάτη»
Γιατί όμως το Σύστημα πριμοδοτεί τόσο έντονα αυτόν τον τρόπο σκέψης και αυτές τις φωνές;
Η απάντηση κρύβεται στην ανάγκη του Καπιταλισμού να κατασκευάσει έναν «ακίνδυνο επαναστάτη».
Όταν η σύγκρουση μεταφέρεται αποκλειστικά στο πεδίο της γλώσσας, των συμβόλων και των ατομικών αυτοπροσδιορισμών, η Ιδιοκτησία παραμένει στο απυρόβλητο.
Το Σύστημα σου επιτρέπει —και σε ενθαρρύνει— να αλλάξεις το όνομά σου, την αντωνυμία σου, την αισθητική σου, αρκεί να μην αγγίξεις τον κάτοχο των Μέσων Παραγωγής.
Έτσι, η «προοδευτική» διανόηση καταλήγει να λειτουργεί ως ο κυματοθραύστης της μαζικής οργής. Αντί η αγανάκτηση του διανομέα, του εκπαιδευτικού και του υπαλλήλου να ενώνεται σε ένα ενιαίο ποτάμι που θα πνίξει την εκμετάλλευση, διασπάται σε χίλια μικρά ρυάκια που τσακώνονται μεταξύ τους για το ποιος είναι «πιο καταπιεσμένος» κοινωνικά και ηθικά και κατ’ επέκταση, στο ποιος έχει πιο δίκιο απ’ τον άλλον.
Αυτή είναι η απόλυτη αλλοτρίωση του 21ου αιώνα. Το να νομίζεις ότι προτρέπεις τον κόσμο σε Ανατροπή επειδή χρησιμοποιείς μια νέα λέξη, ένα νέον όρο ή ένα hashtag, ενώ ο εργοδότης σου τρίβει τα χέρια του επειδή ξέχασε πότε σου έκανε τελευταία φορά αύξηση…
Είναι η επιτομή γνωστού σκίτσου του Altan όπου δύο Εργάτες συνομιλούν εν ώρα Εργασίας και λένε:
« – Η πάλη των τάξεων έχει λήξει πια Τσιπούτι»
« – Τότε, πάμε να το πούμε και στο αφεντικό, για να μη συνεχίσει να παλεύει μόνος του, σα μαλάκας»
● Ο «Ρομαντισμός» ως Κατηγορία και ο «Συμβιβασμός» ως Ρεαλισμός
Οι κύκλοι αυτοί βαφτίζουν «ρομαντισμό» ή «δογματισμό» την επιμονή στις Μαρξιστικές Αρχές, ενώ την πλήρη ενσωμάτωση στους κανόνες της Αγοράς την παρουσιάζουν ως «ρεαλισμό». Αυτό είναι το πνευματικό «όπιο» που χορηγείται στις λαϊκές μάζες, όχι ως «παυσίπονο», αλλά ως «ναρκωτικό». «Χορηγείται» δηλαδή η ιδέα ότι ο Καπιταλισμός μπορεί να γίνει «πιο ανθρώπινος» με μερικές διορθωτικές κινήσεις στο Εποικοδόμημα, χωρίς να αγγιχτεί η Βάση της Ιδιοκτησίας.
Ως εκ τούτου, η ακύρωση του Μαρξ από τους «προοδευτικούς», δυστυχώς, σε καμία παρίπτωση δεν μπορει να εκληφθεί ως επιστημονική εξέλιξη, αλλά μονάχα ως πολιτική παραίτηση. Με το να παρουσιάζουν τον Μαρξ ως «ξεπερασμένον», αφαιρούν από τον Άνθρωπο το μοναδικό επιστημονικό εργαλείο που μπορεί να εξηγήσει καίρια και σταράτα την αιτία της δυστυχίας του εντός της κοινωνίας, μετατρέποντας την πολιτική από πεδίο Σύγκρουσης σε πεδίο «διαχείρισης της κρίσης».
Κι αν όλο αυτό σας θυμίζει ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, ΝΕΑΡ, ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ΜέΡΑ25, Τσίπρα ή και κάτι τις από ΠΛΕΥΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, καλώς σας τα θυμίζει. Αν σας θυμίζει και αρκετές διαδικτυακές συζητήσεις περί Σοσιαλισμού που αποτάσσουν εξ αρχής τον Μαρξισμό ως «ξύλινο» και αβλεπτί ως «ξεπερασμένον» και πάλι καλώς σας τις θυμίζει.
● Η Επίσημη «Θρησκεία» της Αγοράς
Οι επικριτές του Μαρξισμού μιλούν για «θρησκευτική προσκόλληση» των Κομμουνιστών, αλλά αυτό είναι τουλάχιστον ειρωνικό όταν συνειδητά ή ασυνείδητα, ηθελημένα ή αθέλητα, με κακή ή καλή πρόθεση, οι ίδιοι γίνονται Μάρτυρες της Θρησκείας της Αγοράς!
Γιατί σε αυτήν τη θρησκεία υπάρχουν:
- Ιερά: Το Κέρδος και η Ατομική Ιδιοκτησία.
- Ευγενείς Αλάθητοι: Οι Οίκοι Αξιολόγησης, τα Διεθνή Οικονομικά Ιδρύματα και οι Τράπεζες.
- Λιτανείες: Οι υποσχέσεις για ανάπτυξη που θα «διαμοιραστεί» για να ευημερίσουμε, ενώ όλα τα επιστημονικά τεκμήρια δείχνουν το ακριβώς αντίθετο, συνηγορώντας μάλιστα με το καθημερινό βίωμα του καθ’ ενός από εμάς.
Μήπως λοιπόν ο «προοδευτικός» αντιμαρξισμός καταντάει τελικά να είναι η αναγκαία πνευματική «δικαιολογία» για να παραμείνει ο Άνθρωπος υποταγμένος σε αυτό το δόγμα, παραιτούμενος από κάθε Διεκδίκηση και Πάλη και πιστεύοντας ότι δεν υπάρχει εναλλακτική;
Εμπρός Μαρξ! — Η Ρεαλιστική Διέξοδος προς το ΜέλλονΤο να φωνάζουμε σήμερα ηχηρά «Εμπρός Μαρξ!» δεν αποτελεί πράξη νοσταλγίας, ούτε εμμονή σε μια περασμένη εποχή. Αντίθετα, όπως διαπιστώσαμε, ο Μαρξισμός είναι η πιο επιστημονικά τεκμηριωμένη και γι’ αυτό η πιο ρεαλιστική πρόταση για την επιβίωση και την ανάπτυξη του Ανθρώπου.
Όσο ο Καπιταλισμός παραμένει ίδιος στην φύση του —ένα Σύστημα που βασίζεται στην ιδιοποίηση της Υπεραξίας και στην διαρκή επέκταση των υπερκερδών του εις βάρος των αναγκών των πολλών— τόσο ο Μαρξισμός θα παραμένει το μοναδικό εργαλείο που μπορεί να τον ερμηνεύσει και, τελικά, να τον Ανατρέψει.
Η «πρόοδος» που μας υπόσχονται οι λογής απολογητές του Συστήματος, αποδεικνύεται καθημερινά μια πορεία προς τα πίσω, ιδίως εάν αναλογιστούμε τα όσα Δικαιώματα έχουμε απωλέσει τα τελευταία 40 χρόνια ακούγωντάς τους, πιστεύωντάς τους και, ορισμένους από δαύτους, εκλέγοντάς τους κιόλας. Εργασιακός μεσαίωνας με ψηφιακό πλέον περιτύλιγμα, καταστροφή του περιβάλλοντος στον βωμό του κέρδους με ρητορικές περί «πράσινης ανάπτυξης» και η απειλή παγκοσμίων συρράξεων για τον έλεγχο των αγορών.
Ο Μαρξισμός απ’ την άλλη, καταδεικνύει με επιστημονικώς αδιάσειστα τεκμήρια ότι αυτή η βαρβαρότητα δεν είναι νομοτέλεια. Είναι το αποτέλεσμα συγκεκριμένων παραγωγικών σχέσεων που έχουν πλέον σαπίσει και εμποδίζουν την ανάπτυξη του Ανθρώπου.
Γι’ αυτό και η ελευθερία του Ανθρώπου δεν βρίσκεται στην επιλογή ανάμεσα σε διαφορετικά είδη εμπορευμάτων ή σε διαφορετικής ρητορικής διαχειριστές της ίδιας αθλιότητας. Βρίσκεται στην Συλλογική Απελευθέρωση από την Ανάγκη. Βρίσκεται στην στιγμή που η Κοινωνία θα πάρει στα χέρια της τον πλούτο που η ίδια παράγει, μετατρέποντας την Εργασία από καταναγκασμό σε Δημιουργία. Κι αυτά, μονάχα ο Μαρξισμός τα στηρίζει επιστημονικά, τα υποστηρίζει και τα πιστεύει.
Συνεπώς, η άρνηση του Μαρξισμού σήμερα, είναι άρνηση στην ίδια την επιστήμη της κοινωνικής εξέλιξης. Οι Δεξιοί και οι «Προοδευτικοί» ας συνεχίσουν να μετρούν από κοινού ποσοστά και να αναζητούν «φιλολαϊκά» και «ανθρώπινα» προσωπεία για το Κεφάλαιο. Ο Μαρξισμός θα επιμένει πάντοτε στη ρίζα.
Γιατί ο Μαρξ, δεν είναι το παρελθόν. Είναι το μέλλον που περιμένει να το κατακτήσουμε με Οργάνωση, Πειθαρχία και Ταξική Πάλη, αφού μόνο όταν ο Άνθρωπος γίνει κύριος της παραγωγής του, θα γίνει και πραγματικά κύριος του εαυτού του.
Εμπρός Μαρξ λοιπόν, για τον Κόσμο που Mάς ανήκει!
Tragoudosavros - Get the Party Started
https://youtu.be/mLGP8mRrOjg?is=wbWiyCaCKZqRW_PM
Από Tragoudosavros
Κάποιες εμφάσεις στο κείμενο του blog.
︎ Στην ατομική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής (γη, εργοστάσια, τεχνολογία),
