Το Φως της Καισαριανής, εκεί όπου ο θάνατος Δεν νίκησε.

 

Πρωτομαγιά του 1944.
Μικρό παιδί στο δημοτικό ήμουν, όταν πρώτη φορά άκουσα για τη θυσία των διακοσίων Ελλήνων Κομμουνιστών, στο σκοπευτήριο της Καισαριανής.
Η αφήγηση ήταν από έναν σύντροφο του Μπαμπά, ο οποίος ήταν εξάδελφος του Ναπολέοντα.
Του Ναπολέοντα Σουκαντζίδη του έντιμου αγωνιστή, που δεν δέχτηκε, όταν του προτάθηκε, να αντικατασταθεί στο εκτελεστικό απόσπασμα, από κάποιον άλλον σύντροφό του.
Άκουγα προσεκτικά και ενώ είχα πολλές απορίες από τη διήγηση, ποτέ δεν μπόρεσα να καταλάβω γιατί δεν ρώτησα.
Μάλλον φοβόμουν, αλλά δεν ξέρω τι.
Ίσως φοβόμουν να συνειδητοποιήσω τη σκληρότητα των ανθρώπων και μέχρι που μπορεί να φτάσουν τα όριά των.
Ίσως φοβόμουν να παραδεχτώ ότι, υπάρχουν άνθρωποι που αψηφούν ακόμα και τον θάνατο, για την ιδεολογία τους. Και τότε εγώ τι στάση θα έπρεπε να κρατήσω στον βίο μου;
Αλλά ίσως για να μην λυπήσω περισσότερο, τους δύο συντρόφους.
Προσέτρεξα ως συνήθως στον δάσκαλό μας, γιατί πίστευα ότι σαν εκπαιδευτικός, μπορεί να λύνει όλες τις απορίες των παιδιών.
Δεν ήξερε τίποτα, μου απάντησε.
Πρωτοδιόριστος ήταν στο χωριό μου και εν μέσω χούντας. Δύσκολο να εκτεθεί κάποιος.
Μετά διάβασα και έμαθα.
Η εκτέλεσής των, ήταν αντίποινα για τη θανάτωση από αντάρτες του ΕΛΑΣ, στους Μολάους της Λακωνίας στην Πελοπόννησο, του στρατηγού των ναζί Φραντς Κρεχ και τριών μελών της συνοδείας του.
Η ανακοίνωσης ήταν:
"Την 27/4/1944 κομμουνιστικαί συμμορίαι παρά τους Μολάους κατόπιν μιας εξ ενέδρας επιθέσεως εδολοφόνησαν ανάνδρως ένα Γερμανό στρατηγό και τρείς συνοδούς του. Πολλοί Γερμανοί στατιώται ετραυματήσθησαν.
Ως αντίποινα θα εκτελεστή:
1) ο τυφεκισμός 200 Κομμουνιστών τήν 1/5/1944.
2) ο τυφεκισμός όλων τών ανδρών, τούς οποίους θά συναντήσουν τά γερμανικά στρατεύματα επί τής οδού Μολάοι πρός τήν Σπάρτη καί τήν έξωθεν τών χωρίων.
Υπό τήν εντύπωσιν τού κακουργήματος τούτου Έλληνες εθελονταί εφόνευσαν αυτοβούλως 100 άλλους κομμουνιστάς.
Ο Στρατιωτικός Διοικητής ΕΛΛΑΔΟΣ".
Εκατόν εβδομήντα από αυτούς, ήταν Ακροναυπλιώτες κρατούμενοι από την δικτατορία του Μεταξά - και που τον δρόμο για τις φυλακίσεις, τις εξορίες και τους διωγμούς των Κομμουνιστών, είχε ανοίξει ο Ελευθέριος Βενιζέλος με την ψήφιση του περίφημου ιδιωνύμου - οι οποίοι είχαν μεταφερθεί στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου και τους παρέδωσε ο συνταγματάρχης Παπαδόγγονας, στους κατακτητές ναζί.
Την επιλογή δε των διακοσίων Κομμουνιστών, είχε αναλάβει προσωπικώς, ο τότε υφυπουργός δημόσιας ασφάλειας Κωνσταντίνος Μανιαδάκης, ο φοβερός και τρομερός βασανιστής.
Και παρόλο που είχαν αιτηθεί αρκετές φορές να αφεθούν ελεύθεροι, προκειμένου να μεταβούν εις το μέτωπο και να πολεμήσουν ενάντια στον εισβολέα κατακτητή, προτίμησαν να τους εκτελέσουν.
Για τη συγκεκριμένη εκτέλεση, αποφασίστηκε ότι η τιμωρία ήταν: Ένας προς πενήντα.
Δηλαδή, ένας ναζί νεκρός, άξιζε όσο πενήντα Έλληνες!
Ο απόλυτος παραλογισμός.
Και δεν ήτανε μόνο οι διακόσιοι εκτελεσθέντες στην Καισαριανή, αλλά επτακόσιοι πενήντα συνολικά Κομμουνιστές πατριώτες.
Μετά τις δημοσιοποιήσεις των φωτογραφιών, που έδωσαν πρόσωπο στην ιστορία, πολύς κόσμος και ειδικότερα νεολαίοι, κινητοποιήθηκαν, ευαιστητοποιήθηκαν και έμαθαν περισσότερα για εκείνα τα γεγονότα.
Πολλά νέα παιδιά σε συζητήσεις, εκθέτουν τις απόψεις των και τον θαυμασμό των για τα Παλικάρια.
Έμαθαν για τη θυσία και τον ηρωισμό των και ότι τα περισσότερα ήταν νέα παιδιά, που είχαν όνειρα, οράματα και φιλοδοξίες και όμως δεν τα έβαλαν πιο πάνω από την ιδεολογία, την ελευθερία και την αξιοπρέπειά των.
Και έμαθαν ότι υπάρχουν πράξεις, που δεν μπορεί να περιγραφεί το μεγαλείο τους.
Έμαθαν, για τις θηριωδίες των ναζί και τη σημασία της Αντίστασης. Ότι τις φωτογραφίες έβγαζαν οι ίδιοι οι εκτελεστές, για να αποδείξουν προφανώς, την αφοσίωσή των, στους ναζί και ίσως να τις επιδείκνυαν αργότερα στα παιδιά και τα εγγόνια των.
Και είδαν ξεκάθαρα και εκείνοι που ήταν κάποιες αμφιβολίες ότι η θεωρία των δύο άκρων δεν ισχύει. Το ότι δηλαδή εξισώνουν τον Κομμουνισμό με τον Φασισμό.
Εαν οι Κομμουνιστές ήταν ίδιοι με τους φασίστες, δεν θα τους εκτελούσαν οι ναζί, δεν θα πολεμούσαν, δεν θα οργάνωναν το ΕΑΜ, ΕΛΑΣ, ΕΠΟΝ, ΟΠΛΑ- ΔΣΕ, για να πολεμήσουν τον κατακτητή.
Και εγώ από εκείνη την μικρή ηλικία και μέχρι σήμερα, κάθε Πρωτομαγιά, στέλνω με τα φτερά της μνήμης, ένα ματσάκι αγριολούλουδα, στο σημείο εκτέλεσης των Παλικαριών, που στάθηκαν όρθιοι, αλύγιστοι και έμειναν αθάνατοι.
Στέκομαι νοερά στο σκοπευτήριο
και ακούω εκείνον τον απόηχο, που δεν έσβησε ποτέ.
Όχι τις ριπές των πολυβόλων, μα το πείσμα
της ζωής, που στάθηκε απέναντί τους.
Και σκέφτομαι ότι εάν τους ξεχάσουμε, θα τους σκοτώσουμε ξανά.
Για αυτό θυμάμαι, από ευθύνη, γιατί η μνήμη
είναι φως.
Και το φως αυτό, ανάβει κάθε μέρα και ιδιαίτερα κάθε Πρωτομαγιά,
σε εκείνο το χώμα της Καισαριανής, εκεί όπου ο θάνατος δεν νίκησε.
Γιατί όσο υπάρχουν άνθρωποι που θυμούνται,
οι διακόσιοι δεν έφυγαν ποτέ, έγιναν ρίζες και φωνές, μέσα στον χρόνο.
Έγιναν το "όχι" που ψιθυρίζεται ακόμη,
όταν ο κόσμος σκοτεινιάζει.
Και τότε η Πρωτομαγιά ξαναβρίσκει το νόημά της.
Όχι μόνο ως γιορτή των λουλουδιών,
αλλά ως υπόσχεση ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Η σκέψη μου αγγίζει μια βαθιά αντίθεση, ανάμεσα σε δύο εποχές.
Τη θυσία των διακοσίων Κομμουνιστών στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, που δεν ήταν μόνο μια πράξη αντίστασης, απέναντι στους ντόπιους κυβερνώντες και στους κατακτητές, αλλά μια πράξη συλλογικότητας.
Οι άνθρωποι αυτοί ήταν συνειδητοποιημένοι για το τι επρόκειτο να συμβεί. Και όμως δεν λύγισαν. Και βλέπουμε από το φωτογραφικό υλικό, ανθρώπους με ψηλά το κεφάλι, αγέρωχους, και γενναίους να προχωρούν τραγουδώντας, προς το εκτελεστικό απόσπασμα.
Κι από τα σημειώματά τους - σε ένα από αυτά ο Μήτσος Ρεμπούτζικας γράφει "όποιος πεθαίνει για τα ανώτερα ιδανικά, δεν παιθαίνει ποτέ" - , το φωτογραφικό υλικό, τις μαρτυρίες, τα γράμματα, αποδεικνύεται πως στάθηκαν ο ένας δίπλα στον άλλο, μέχρι το τέλος, με αξιοπρέπεια, με υψηλό ηθικό, με αλληλεγγύη, με μια βαθιά αίσθηση του "μαζί".
Δεν ήταν απλώς ήρωες, αλλά μια ομάδα ανθρώπων, που πίστευαν σε κάτι πιο πάνω, από τον εαυτό τους, στα πανανθρώπινα ιδανικά και αξίες.
Πίστευαν σε ένα μέλλον ελπιδοφόρο. Και που "είχαν τη ζωή πάρα πολύ αγαπήσει". Άνθρωποι που "άρμεγαν με τα μάτια τους το φως της οικουμένης". Και που πίστεψαν "στο ωραίο, το μεγάλο και το αληθινό".
Που σήκωσαν τον άνθρωπο ψηλότερα, ένα μπόι.
Σήμερα όμως, μοιάζει να κυριαρχεί περισσότερο ο ατομικισμός.
Οι κοινωνίες έχουν αλλάξει. Άλλοι ρυθμοί ζωής, άλλες αγωνίες, λιγότερες συλλογικές εμπειρίες. Όμως ίσως δεν είναι ότι χάθηκε εντελώς αυτή η διάθεση, αλλά μάλλον έχει γίνει πιο σιωπηρή. Εμφανίζεται σε μικρές πράξεις, με αλληλεγγύη σε δύσκολες στιγμές, με εθελοντισμό, με ανθρώπους που στηρίζουν ο ένας τον άλλον σιωπηρά, ή ακόμα και με τη σκέψη.
Η μεγάλη διαφορά είναι ότι, τότε επέλεξαν να σταθούν "μαζί" με τρόπο απόλυτο. Σήμερα, η ανάγκη αυτή δεν είναι πάντα τόσο ορατή - και έτσι ο καθένας εύκολα κλείνεται στον δικό του κόσμο.
Ίσως όμως η μνήμη τέτοιων γεγονότων, να λειτουργεί σαν υπενθύμιση, ότι η συλλογικότητα δεν είναι κάτι που ανήκει μόνο στο παρελθόν, αλλά κάτι που χρειάζεται να το ξαναχτίζουμε, συνειδητά, την κάθε μέρα, για να επέλθει η κάθαρσης. Γιατί το παρελθόν βρίσκει πάντα διόδους, ώστε να εισχωρεί στο παρόν.
Και θέλουμε να τους πούμε ότι, κρατάμε τη σπίθα αναμμένη και θα την κάνουμε φωτιά.
Και έτσι θα δικαιωθεί ο αγώνας τους.

Από Μανουρά Ιφιγένεια

πριν 2 ώρ. ·1η Μάη 2026

ΕΠΙ ΧΟΥΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟ '73: -ΕΤΣΙ ΚΡΑΤΗΘΗΚΕ ΟΡΘΙΟ ΤΟ ΚΚΕ!!

Και ενώ βλέπεις ένα διαφημιστικό έντυπο για τις ηλεκτρικές συσκευές CALOR ..που να φανταστείς πως στις μέσα σελίδες αυτού του εντύπου είναι οι θέσεις της ΚΕ του ΚΚΕ για το 9ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ όπως διακινήθηκαν σε παράνομη, καμουφλαρισμένη μπροσούρα (φυσικό μέγεθος 7x9,5 εκ.) ;
Επι χούντας στην Ελλάδα στα 1973 !
Ετσι κρατήθηκε όρθιο αυτό το Κόμμα και γιορτάζει φέτος τα 100 του χρόνια ! Ετσι κρατήθηκε όρθιο !Μ' αγώνες και μ' αγωνίες με κατατρεγμούς και φυλακές , μ' εξορίες και ξενιτιές με πόνο και με δάκρυα και με θάνατο !
Το  9ο Συνέδριο του ΚΚΕ πραγματοποιήθηκε στις 4 - 10 Δεκέμβρη 1973 στη Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία, στην πολη Σορφχάιντε βόρεια του Βερολίνου !
Εκει σήμερα στον ίδιο χώρο θα γίνει η εκδήλωση που οργανώνει η ΚΕ του ΚΚΕ, για τον εορτασμό των 100 χρόνων του Κόμματος και στην οποία θα μιλήσει ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας, ο «Ριζοσπάστης» παρουσιάζει συνοπτικά ορισμένα στοιχεία σχετικά με το 9ο Συνέδριο του ΚΚΕ, βασισμένα σε αποσπάσματα από το άρθρο «Η στρατηγική του ΚΚΕ στη Δικτατορία» που περιέχεται στην έκδοση «Δικτατορία 1967 - 1974», «Σύγχρονη Εποχή», 2017). 

Ολη η ειδηση εδω: https://www.rizospastis.gr/page.do?publDate=3%2F11%2F2018&id=17331&pageNo=19&fbclid=IwAR2vxXZ6-8pCcgBoh6zmRSYP4PLqOWx6EF_ckrVrlskyfMQIwAyvnrm_Iqw***

Από Konstantinos Mpourxas

***Κυριακή 4 Νοέμβρη 2018

 Σελ. 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940/40 

Ορισμένα στοιχεία για τo 9o Συνέδριο του ΚΚΕ

Οι θέσεις της ΚΕ του ΚΚΕ όπως διακινήθηκαν σε παράνομη, καμουφλαρισμένη μπροσούρα (φυσικό μέγεθος 7x9,5 εκ.)

Με αφορμή την εκδήλωση που οργανώνει το Σάββατο 3 Νοέμβρη και ώρα 5 μ.μ. η ΚΕ του ΚΚΕ, για τον εορτασμό των 100 χρόνων του Κόμματος, στο κτίριο όπου διεξήχθη το 9ο Συνέδριο του ΚΚΕ το Δεκέμβρη του 1973, στο Σορφχάιντε, βόρεια του Βερολίνου, και στην οποία θα μιλήσει ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας, ο «Ριζοσπάστης» παρουσιάζει συνοπτικά ορισμένα στοιχεία σχετικά με το 9ο Συνέδριο του ΚΚΕ, βασισμένα σε αποσπάσματα από το άρθρο «Η στρατηγική του ΚΚΕ στη Δικτατορία» που περιέχεται στην έκδοση «Δικτατορία 1967 - 1974», «Σύγχρονη Εποχή», 2017).

***

Το 9ο Συνέδριο του ΚΚΕ πραγματοποιήθηκε στις 4 - 10 Δεκέμβρη 1973 στη Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία, στο Σορφχάιντε, μετά από συνεχείς αναβολές, που - όπως αναφερόταν - οφείλονταν στις συνθήκες της δικτατορίας, γεγονός το οποίο επέφερε οπωσδήποτε δυσκολίες στην πραγματοποίηση της προσυνεδριακής δουλειάς και ιδιαίτερα στην αποστολή αντιπροσώπων από την Ελλάδα για το Συνέδριο.

Το Συνέδριο πραγματοποιήθηκε ένα μήνα μετά τη μεγάλη εξέγερση του Πολυτεχνείου, το Νοέμβρη του 1973, και φυσικά ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τα ζητήματα της αντιδικτατορικής πάλης.

Στις εργασίες του πήραν μέρος εκλεγμένοι αντιπρόσωποι από τους πολιτικούς πρόσφυγες, από τους μετανάστες στη Δυτική Ευρώπη, αλλά και από τις ανασυγκροτημένες παράνομες Οργανώσεις του ΚΚΕ στην Ελλάδα.

Το κτήριο διεξαγωγής του 9ου Συνεδρίου

Το 9ο Συνέδριο αποτελεί παράδειγμα συλλογικής δημοκρατικής λειτουργίας του Κόμματος και τήρησής της ακόμα και στις πιο δύσκολες συνθήκες. Πριν από το Συνέδριο είχε προηγηθεί εσωκομματική συζήτηση για τις Θέσεις της ΚΕ καθώς και προσυνεδριακός διάλογος, στον οποίο πήραν μέρος και παράνομοι κομμουνιστές από την Ελλάδα που μπόρεσαν να στείλουν τα άρθρα τους.

Το Συνέδριο ψήφισε νέο Πρόγραμμα και Καταστατικό του ΚΚΕ.

Η νέα Κεντρική Επιτροπή που προέκυψε από το 9ο Συνέδριο εξέλεξε νέο Πολιτικό Γραφείο, και Γενικό Γραμματέα της τον Χαρίλαο Φλωράκη.

Για το χαρακτήρα της δικτατορίας

Ο χαρακτήρας της δικτατορίας προσδιορίστηκε ως ανοιχτή τρομοκρατική νεοφασιστική δικτατορία εγχώριων και ξένων, κυρίως αμερικανικών, μονοπωλίων.1

Εκτιμήθηκε ως γέννημα της ανάπτυξης των αντιθέσεων του κρατικού μονοπωλιακού καπιταλισμού στην Ελλάδα, προϊόν της σύζευξης της άρχουσας τάξης με τον διεθνή ιμπεριαλισμό, σε πρώτη γραμμή τον αμερικανικό, και της υποταγής σε αυτόν. Οι καταβολές του πραξικοπήματος εκτιμήθηκε ότι ακουμπούσαν στη διαμόρφωση και στο ρόλο της μεγαλοαστικής τάξης και στην ξένη κηδεμονία της, που ανέκοψε τη λαϊκοδημοκρατική ανέλιξη του τόπου στον καιρό της Κατοχής και μετά, ενώ στην εξουσία επιβλήθηκαν οι πιο αντιδραστικές δυνάμεις και οι συνεργάτες του κατακτητή που πλαισίωναν την ολιγαρχία του πλούτου. Αναφερόταν ότι στην Ελλάδα εγκαθιδρύθηκε ένα καθεστώς βαθιά αντιλαϊκό και εθνικής υποτέλειας, ένα καθεστώς εξυπηρέτησης της χρηματιστικής ολιγαρχίας, των στρατηγικών και οικονομικών συμφερόντων του αμερικανικού ιμπεριαλισμού στην περιοχή των Βαλκανίων και της Μεσογείου.

Από τις Εργασίες του 9ου Συνεδρίου. Στο βήμα ο Χαρίλαος Φλωράκης. Ο Χαρίλαος Φλωράκης στη 17η Ολομέλεια της ΚΕ το Δεκέμβρη του 1972, εκλέχτηκε Α' Γραμματέας της ΚΕ του ΚΚΕ

Εκτιμούσε ότι η νεοφασιστική δικτατορία ήταν συνέπεια όλης της μεταπολεμικής εξέλιξης και της αδυναμίας της χρηματιστικής ολιγαρχίας και των πατρόνων της να εξασφαλίσουν την «τάξη πραγμάτων» που ήθελαν μέσα στο πλαίσιο της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Ως σκοπό του πραξικοπήματος αναδείκνυε την κατάπνιξη με την ωμή βία του ογκούμενου παλλαϊκού κινήματος, που δεν ήταν σε θέση ν' αναχαιτίσουν τα ντόπια και τα ξένα μονοπώλια με τα μέσα της αστυνομευόμενης δημοκρατίας, για την καλύτερη εξυπηρέτηση του ιμπεριαλισμού, που δεν ένιωθε ασφάλεια στην εξυπηρέτησή του με την υπάρχουσα προδικτατορική κατάσταση.

Θεωρούσε ότι ο σχεδιασμός και η οργάνωση της επιβολής του έγινε με την άμεση συμμετοχή και υποστήριξη του αμερικανικού ιμπεριαλισμού.

Για την αντιδικτατορική πάλη

Για την ενότητα της αντιδικτατορικής δράσης, από τα πάνω και από τα κάτω, αναφερόταν ότι τα κύρια συμφέροντα των μονοπωλίων και των ιμπεριαλιστών, κυρίως των αμερικανικών, εξυπηρετήθηκαν στα χρόνια της δικτατορίας όχι όπως πριν, όταν κυριαρχούσαν τα δύο μεγάλα «παραδοσιακά» κόμματα της «Δεξιάς» και του «Κέντρου». Οτι ούτε τα μονοπώλια και οι ξένοι ιμπεριαλιστές ξέκοψαν από τους κύριους πολιτικούς εκπροσώπους τους, ούτε τα βασικά αστικά κόμματα αποφάσισαν να παραιτηθούν από το ρόλο εξυπηρέτησης των μονοπωλίων και του διεθνούς ιμπεριαλισμού. Εκτιμούσε ότι απλώς παραμερίστηκαν προσωρινά για λόγους ιστορικούς και γιατί δεν παρείχαν επαρκείς εγγυήσεις ότι ήταν σε θέση ν' αποτελέσουν τους φορείς ενός δικτατορικού καθεστώτος, που ήταν αναγκαίο στα μονοπώλια και στους Αμερικανούς ιμπεριαλιστές.

Εκδοση με τα ντοκουμέντα του 9ου Συνεδρίου

Ταυτόχρονα, υποστήριζε ότι η αντίθεση των αστικών κομμάτων προς το νεοφασιστικό καθεστώς δεν έκφραζε αντίθεσή τους προς τα μονοπώλια και τον διεθνή ιμπεριαλισμό, αλλά διαφορά ως προς τη μορφή άσκησης της εξουσίας. Ακόμα, αντανακλούσε και αντιθέσεις των ξένων μονοπωλίων και του διεθνούς ιμπεριαλισμού.2

Εκτιμώντας την ανατροπή του Γ. Παπαδόπουλου από τον Δ. Ιωαννίδη στις 25 Νοέμβρη 1973, λίγες μέρες μετά από την εξέγερση του Πολυτεχνείου, ανέφερε ότι επρόκειτο για εσωχουντικό αμερικανοκίνητο πραξικόπημα χωρίς καμιά αλλαγή της ουσίας του νεοφασιστικού καθεστώτος, ενώ παρέμενε ο κίνδυνος συμβιβασμού της χούντας και των αστικών κομμάτων, διάσπασης του μετώπου των δυνάμεων που αντιτίθονταν στη δικτατορία. Ως γραμμή αντιπαράθεσης απέναντι στο νεοφασισμό και στον υπαρκτό κίνδυνο συμβιβασμού του με τις αστικές δυνάμεις, πρόβαλλε την ανάγκη διεκδίκησης άμεσων αιτημάτων του λαού. Τόνιζε, επίσης, την ανάγκη επαγρύπνησης είτε απέναντι στη γραμμή σκλήρυνσης είτε στη γραμμή της «δημοκρατικοποίησης». Η παραπάνω θέση συμπληρωνόταν με την εκτίμηση ότι δεν έπρεπε ν' αντιπαρατίθεται η ειρηνική στη μη ειρηνική μορφή πάλης, ότι η μορφή θα εξαρτιόταν από τις συγκεκριμένες συνθήκες.3

Καθόρισε ότι η πάλη κατά του νεοφασισμού έπρεπε να γίνεται στο όνομα της δημοκρατίας, που θα εξασφάλιζε τις ελευθερίες του λαού, θα καταργούσε το παρακράτος και όλα τα εξωπολιτικά κέντρα εξουσίας, θα έφραζε το δρόμο στην επαναφορά φασιστικών ή μισοφασιστικών καθεστώτων, υπέρ μιας δημοκρατίας απαλλαγμένης από την κηδεμονία των Αμερικανών και άλλων ιμπεριαλιστών. Ως απάντηση στη στάση των αστικών κομμάτων, το 9ο Συνέριο εκτιμούσε την εξασφάλιση της ελεύθερης έκφρασης του λαού από προσωρινή κυβέρνηση των κομμάτων και οργανώσεων που αντιτίθονταν στο νεοφασιστικό καθεστώς.

Για τη μετάβαση

Το πρόγραμμα που ψηφίστηκε από το 9ο Συνέδριο του ΚΚΕ

Η «Νέα Δημοκρατία», με τον προσδιορισμό «δημοκρατικό πολιτικό καθεστώς»,4 εντάχτηκε στο Πρόγραμμα του ΚΚΕ ως ένα αρχικό σημείο του πρώτου σταδίου της «ενιαίας επαναστατικής διαδικασίας», ενώ θεωρούνταν ότι πίσω από αυτό θα σήμαινε επιστροφή στο καθεστώς της αστικής δημοκρατίας προχουντικού τύπου. Το 9ο Συνέδριο υποστήριζε ότι, προκειμένου να συγκεντρωθούν περισσότερες δυνάμεις, δεν έπρεπε να προβληθεί ως άμεση επιδίωξη το πρόγραμμα της δημοκρατικής αντιιμπεριαλιστικής επανάστασης, καθώς στόχος ήταν να προσελκυστούν άλλες δυνάμεις της μη μονοπωλιακής αστικής τάξης, που μπορούσαν να δεχτούν τη «Νέα Δημοκρατία»5, όχι, όμως, και βαθιούς μετασχηματισμούς.

Παράλληλα, υπογράμμιζε ότι το ΚΚΕ δεν έθετε πρόβλημα αλλαγής της κρατικής μορφής κυριαρχίας από την άρχουσα τάξη, αλλά πρόβλημα περάσματος στη λαοκρατική εξουσία. Ο τελικός σκοπός του Κόμματος ήταν η ανατροπή του καπιταλιστικού συστήματος και η εγκαθίδρυση του σοσιαλισμού, καθώς εκτιμούσε ότι ήταν «ώριμες οι υλικές προϋποθέσεις για σοσιαλιστικό μετασχηματισμό». Επειδή, όμως, για το σοσιαλιστικό μετασχηματισμό απαιτούνταν και οι υποκειμενικές προϋποθέσεις - η συγκέντρωση και η ετοιμασία των αναγκαίων δυνάμεων - δεν μπορούσε να λυθεί ως πρόβλημα αν δεν παίρνονταν υπόψη τα υπάρχοντα εθνικά, δημοκρατικά προβλήματα, πολύ περισσότερο που αυτά συνδέονταν και με το σοσιαλιστικό μετασχηματισμό.6

Ολα τα παραπάνω, όπως και ο προσδιορισμός του σοσιαλισμού ως «τελικού» σκοπού, υποδήλωνε με σαφήνεια ότι υπήρχαν άμεσοι, ενδιάμεσοι κοινωνικοπολιτικοί και οικονομικοί στόχοι, μεταβατικό πολιτικό καθεστώς στο έδαφος του καπιταλισμού, με το οποίο αποσπούνταν η καθημερινή πάλη από την πάλη για το σοσιαλισμό.

Για το «κομματικό πρόβλημα»

Αναγνωρίστηκε ότι το 8ο Συνέδριο συνήλθε χωρίς να υπάρχουν Κομματικές Οργανώσεις. Εκτιμούσε ότι από το 8ο Συνέδριο έως τη 12η Ολομέλεια στη δουλειά του Κόμματος κυριαρχούσε βασικά δεξιά οπορτουνιστική παρέκκλιση. Ως έκφραση της παρέκκλισης αναφερόταν η θέση για το ειρηνικό πέρασμα στο σοσιαλισμό, για την εθνική αστική τάξη, η επικύρωση της λικβινταριστικής Απόφασης του 1958 για τη διάλυση των παράνομων Κομματικών Οργανώσεων. Αποδόθηκαν ευθύνες στην τότε ΚΕ και ιδιαίτερα στο ΠΓ.

Τα ντοκουμέντα διαφοροποιούσαν την ιεράρχηση των αιτιών του «κομματικού προβλήματος» σε σχέση με προηγούμενες θέσεις. Στη σειρά των αιτιών προτάχτηκε η ανεπάρκεια της καθοδήγησης του Κόμματος, η λειψή αφομοίωση και η μη δημιουργική εφαρμογή της μαρξιστικής - λενινιστικής θεωρίας, οι παραβιάσεις βασικών λενινιστικών αρχών· σε πρώτη γραμμή της συλλογικότητας της δουλειάς και της κοινωνικής σύνθεσης του Κόμματος. Αναφέρονταν, στη συνέχεια, οι σοβαρές δυσκολίες που δημιουργήθηκαν για το ΚΚΕ και το κίνημα γενικότερα μετά από τις δύο αλλεπάλληλες ήττες (του 1944 και του 1949), οι δυσκολίες στην ανασυγκρότηση παράνομων Κομματικών Οργανώσεων, η πολύπλευρη πίεση του εχθρού σε συνδυασμό με την απουσία από την Ελλάδα σημαντικού τμήματος στελεχών και μελών και της ίδιας της καθοδήγησής του.

Στις αιτίες, επίσης, συμπεριλαμβάνονταν οι δυσκολίες του συνδυασμού της παράνομης με τη νόμιμη δουλειά, οι κοινοβουλευτικές αυταπάτες που αναπτύχθηκαν από την εκλογική άνοδο της ΕΔΑ, ιδιαίτερα το 1958.

Η ανάλυση για την ανάπτυξη του καπιταλισμού

Οσον αφορά την ανάπτυξη του καπιταλισμού, διαπίστωνε: «Η Ελλάδα, χώρα με μέσο επίπεδο ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων, με διαμορφωμένο κρατικομονοπωλιακό καπιταλισμό και με χαρακτηριστικό γνώρισμα τη σημαντική εξάρτηση από το ξένο μονοπωλιακό κεφάλαιο και το διεθνή ιμπεριαλισμό, γίνεται χώρα βιομηχανική - αγροτική».7

Για το ζήτημα αν η Ελλάδα ήταν βιομηχανική - αγροτική ή βρισκόταν σε πορεία να γίνει βιομηχανική - αγροτική είχε γίνει μεγάλη συζήτηση κατά την επεξεργασία των Θέσεων στη 18η Ολομέλεια. Τελικά, το Κόμμα δεν έπαιρνε υπόψη στα κριτήρια ανάλυσης και εκτίμησης του καπιταλισμού στην Ελλάδα την ανισομετρία, την αλληλεξάρτηση που εμφανίζεται στις σχέσεις ανάμεσα στα κράτη στην παγκόσμια καπιταλιστική οικονομία.

Ορισμένα πραγματικά στοιχεία της ελληνικής οικονομίας και της αστικής διαχείρισης (π.χ. η πορεία της εκβιομηχάνισης, οι περιορισμένες Αμεσες Ξένες Επενδύσεις, οι φιλομονοπωλιακές ρυθμίσεις των κυβερνήσεων που ευνοούσαν το ξένο κεφάλαιο κ.λπ.) ερμηνεύονταν με τρόπο απόλυτο και λαθεμένο μεθοδολογικά. Το αποτέλεσμα ήταν να μη συνδέεται η καπιταλιστική ανάπτυξη με την πορεία έκτασης των καπιταλιστικών σχέσεων, και έτσι να μην ερμηνεύονται αντικειμενικά η ανάπτυξη του καπιταλισμού στην Ελλάδα, η θέση του στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα, οι σχέσεις του με τα άλλα καπιταλιστικά κράτη (βλέπε θέσεις για υποδούλωση από το ξένο κεφάλαιο, για εθελοδουλία της αστικής τάξης κ.λπ.).

Για τα στάδια

Το Πρόγραμμα που αποφάσισε το 9ο Συνέδριο, παρά τις βελτιώσεις που επέφερε σε σχέση με εκτιμήσεις - διαπιστώσεις και την κριτική προηγούμενων Αποφάσεων, στην ουσία άφησε άθικτη τη βασική γραμμή του 8ου Συνεδρίου, δηλαδή τη λογική των δύο σταδίων της επαναστατικής διαδικασίας, όπως και το ζήτημα της εκτίμησης της ανάπτυξης του ελληνικού καπιταλισμού και της ερμηνείας της θέσης του στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα.

Επίσης, συνέχισε να μην προσδιορίζει αντικειμενικά ταξικά μέρος των αστικών πολιτικών δυνάμεων και τη στάση απέναντί τους. Υιοθετούσε την ουτοπική εκτίμηση του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος ότι ο ιμπεριαλισμός, παρ' όλες τις προσπάθειές του, δεν μπόρεσε ν' αλλάξει τον γενικό συσχετισμό των δυνάμεων προς όφελός του, ότι την κύρια κατεύθυνση στην ανάπτυξη της ανθρωπότητας την καθόριζαν το παγκόσμιο σύστημα του σοσιαλισμού, η διεθνής εργατική τάξη, όλες οι επαναστατικές δυνάμεις.8

Ενώ εκτιμούσε ότι στην Ελλάδα υπήρχαν οι υλικές προϋποθέσεις για τον σοσιαλιστικό μετασχηματισμό, υποστήριζε ότι ο χαρακτήρας της επανάστασης καθορίζεται από τη θέση της κάθε χώρας στο ιμπεριαλιστικό σύστημα και από τον συσχετισμό δυνάμεων. Εκανε λόγο για δύο αντιθέσεις στην καπιταλιστική κοινωνία: Τη βασική, κεφαλαίου - εργασίας, και ως κυρίαρχη μία άλλη, την αντίθεση ανάμεσα στις μονοπωλιακές και τις μη μονοπωλιακές δυνάμεις, εντάσσοντας στις δεύτερες τμήματα της αστικής τάξης και όλα τα μεσαία στρώματα. Σε αυτήν την ταξική ανάλυση οικοδομούσε τη στρατηγική των δύο σταδίων και τον αντίστοιχο καθορισμό των κινητήριων επαναστατικών δυνάμεων.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

1. Η αμφισβήτηση του χαρακτηρισμού της δικτατορίας ως φασιστικής είχε τεθεί σε προηγούμενες Ολομέλειες της ΚΕ απ' ορισμένα μέλη, που θεωρούσαν ότι ο χαρακτηρισμός της ως φασιστικής δεν ανταποκρινόταν, παρέπεμπε στον προπολεμικό φασισμό που αναπτύχθηκε σε συνθήκες κρίσης και σε φάση προετοιμασίας του Β' Παγκόσμιου Πολέμου. Ετσι, επιλέχτηκε ο όρος νεοφασισμός, που θεωρήθηκε ότι απέδιδε την πραγματικότητα στις τότε συνθήκες, σε περίοδο που, όπως εκτιμιόταν, ο συσχετισμός ήταν υπέρ των δυνάμεων του σοσιαλισμού.

2. Το 9ο Συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας, σελ. 124, έκδ. της ΚΕ του ΚΚΕ, Αθήνα, 1974.

3. Ο.π., σελ. 131 - 132.

4. Ο.π., σελ. 174 - 182.

5. Ο.π., σελ. 118.

6. Ο.π., σελ. 115.

7. Ο.π., σελ. 169.

8. Ο.π., σελ. 161.

---ΟΤΑΝ ΟΙ ΙΔΕΕΣ...ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΖΩΗ---

REVOLTERPIECES: Σκέψεις περί οργάνωσης

-Ο Drugitiz κοιτάει απ’ τη μοναξιά του έξωοργανωτικού προς τα μέσα και σαν το κοριτσάκι με τα σπίρτα, κάνει σκέψεις για αυτούς που απολαμβάνουν τη θαλπωρή του μέσα.

Από το εμείς στο εγώ
Τρεις τύποι έχουν βγει σε εξόρμηση με ανακοινώσεις για το θέμα που είναι τώρα στην επικαιρότητα. Και οι τρεις από εργατική οικογένεια, χωρίς την πολυτέλεια να γεννηθούν σε περιβάλλον ούτε με βιβλία στο σπίτι, ούτε με φίλους με παρόμοια ενδιαφέροντα, ούτε με πολύ χρόνο από μια (μικρή) ηλικία και μετά για πολλές αναζητήσεις.


Η ανακοίνωση που κρατάνε και μοιράζουν στον κόσμο είναι σχετικά με τις εξελίξεις και μετά από μια καλή και σωστή επεξήγηση του τι συμβαίνει, καλεί τον κόσμο να βγει στους δρόμους και να δηλώσει “παρών” στα σχέδια που τον αφορούν και επηρεάζουν τη ζωή του. Την ανακοίνωση αυτή τη συγγράψαν αυτοί οι τύποι, αλλά το ενδιαφέρον είναι αλλού: οι ίδιοι, αν αποτελούσαν μόνο κάποιες σκόρπιες μονάδες, δε θα μπορούσαν να φτάσουν στο επίπεδο να κάνουν την ανάλυση αυτή από μόνοι τους. Δεν έχουν ούτε την μόρφωση, ούτε τις απαιτούμενες πληροφορίες, ίσως και να μην έχουν την “νοητική ικανότητα”. Αλλά τη γράψανε και τη μοιράζουν και τη μετατρέπουν σε υλική δύναμη μέσα στη κοινωνία. Το ενδιαφέρον λοιπόν είναι το πώς το κατάφεραν.

Το κατάφεραν γιατί αυτοί οι τρεις τύποι, όπως είπαμε, δεν είναι σκόρπιες μονάδες. Είναι μέλη ενός επαναστατικού κόμματος. Και οι αναλύσεις που αυτοί με τη σειρά τους προσάρμοσαν στα δεδομένα της περιοχής τους για να καλέσουν τον κόσμο να βγει στο δρόμο δεν είναι ατομικές τους συλλήψεις, αλλά συλλογικές επεξεργασίες. Επεξεργασίες που εκατοντάδες, χιλιάδες άνθρωποι με τη σκέψη τους, με την ενέργεια τους, με τη φαντασία και τη μελέτη τους κατακτούν, μοιράζονται μεταξύ τους και βγάζουν σαν φωνή προς τα έξω. Που με τη δράση τους τις μετατρέπουν σε υλική δύναμη, σε Ιστορία, σε παράδοση, σε τρόπο σκέψης. Με αυτόν τον τρόπο, οι αδυναμίες του καθενός αλληλοκαλύπτονται και γίνονται, από ανυπέρβλητα, διαχειρίσιμα εμπόδια. Με αυτόν τον τρόπο οργανώνεις τη σκέψη και τη δράση και αντί για χίλιους θολωμένους ανθρώπους που ο καθένας προσπαθεί να ανακαλύψει τον τροχό απ’ την αρχή, δημιουργείς μια μάχιμη στρατιά που προοδεύει και κατακτά νέα πεδία και επίπεδα σκέψης. Και ακόμα και αν κάποιος φύγει, λχ γιατί πεθαίνει, η παρακαταθήκη του είναι εκεί, έχει καταγραφεί στην Ιστορία, δε σκορπάει στον άνεμο.

Μόνος ο άνθρωπος έχει δύο μάτια αλλά το Κόμμα έχει χίλια.
Μόνος ο άνθρωπος βλέπει μια πόλη αλλά το Κόμμα βλέπει έξι χώρες.
Μόνος ο άνθρωπος μπορεί να σπαταλήσει μια στιγμή αλλά το Κόμμα έχει πολλές στιγμές.
Μόνος ο άνθρωπος μπορεί να εξαλειφθεί αλλά το Κόμμα δεν μπορεί να εξαλειφθεί
γιατί οι τεχνικές του είναι αυτές των φιλοσόφων του και αντλούνται από την συνείδηση της πραγματικότητας
και πεπρωμένο τους σύντομα είναι να την αλλάξουν μόλις οι μάζες τις κάνουν δικές τους.
(…)

Από το εγώ στο εμείς

Ο κάθε ένας που συμμετέχει στο κίνημα, ή ακόμα καλύτερα στην οργάνωση, αποτελεί ένα κύτταρο ενός οργανισμού. Όσο πιο υγιές είναι το κάθε ένα κύτταρο, όσο πιο δυνατό, τόσο πιο δυνατός ο οργανισμός. Όσο πιο πολλές ικανότητες έχει ο κάθε ένας στρατιώτης, τόσο πιο αξιόμαχο το στράτευμα. Όσο περισσότερες γνώσεις φέρει ο καθένας στον ιδιαίτερο τομέα ενασχόλησης του, όσο καλύτερος γίνεται στο αντικείμενό του, και στο επίπεδο που αυτός προσκομίζει την εργασία του και τις ικανότητες και τις γνώσεις του στην κοινή υπόθεση, τόσο πιο δυνατή γίνεται η κάθε οργάνωση.

Ένας κάνει ένα διδακτορικό στη μηχανική και βγάζει κάποια συμπεράσματα. Η γνώση του προσκομίζεται στη συλλογικότητα, επεξεργάζεται με βάση τις προϋπάρχουσες γνώσεις και γίνεται κοινό κτήμα, κοινή θέση, γίνεται πολιτική θέση.

Ένας μουσικός μαθαίνει να γράφει όλο και καλύτερη μουσική και με κάθε τραγούδι του γίνεται πιο ικανός να πείθει αλλά και να δίνει νέους τρόπους να βλέπουμε την πραγματικότητα, που είναι ο σκοπός της Τέχνης άλλωστε.

Ένας μαθαίνει σε πολύ υψηλό επίπεδο τη φιλοσοφία και την εξηγεί στους συντρόφους του για να την κατακτήσουν και αυτοί.

Κάθε τι που μαθαίνεις, κάθε τι που μπορείς να κάνεις, κάθε τι που καταφέρνεις, όταν είσαι μέλος σε κάτι που ξεπερνάει τον εαυτό σου, αποκτά ένα παραπάνω επίπεδο νοήματος. Από ιδέα, γίνεται ζωή. Και αυτό, σου δίνει μάλλον μια έξτρα ώθηση να προσπαθείς να εξελίσσεσαι. Να μην επαναπαύεσαι σε αυτά που ξέρεις, σε αυτά που μπορείς.

(…)

Ποιος νομίζεις πως είναι το Κόμμα;

Κάθεται σ’ ένα μεγάλο σπίτι μπροστά από ένα πάνελ με διακόπτες;
Είναι οι αποφάσεις του άγνωστες, περιβάλλονται οι σκέψεις του από μυστικότητα;

Εμείς είμαστε.
Εσύ κι εγώ κι αυτοί — όλοι εμείς είμαστε.

Σύντροφε, τα ρούχα που φοράει είναι τα δικά σου ρούχα, 

το κεφάλι με το οποίο σκέφτεται είναι το δικό σου.
Εκεί που κοιμάμαι, εκεί είναι το σπίτι του, εκεί που υπομένεις την επίθεση αυτό αντεπιτίθεται.

Μπ. Μπρεχτ- “Η Απόφαση”, Εγκώμιο στο κόμμα

Drugitiz