Με αφορμή τις πρόσφατες κινητοποιήσεις: Τα ταχύρρυθμα... γαλλικά «κοινωνικής ειρήνης» και τα πραγματικά μαθήματα
Αν κανείς παρακολουθούσε την... αναστάτωση της περασμένης εβδομάδας για τις πολύ μεγάλες κι ελπιδοφόρες κινητοποιήσεις μαθητών, φοιτητών, εκπαιδευτικών κι εργαζομένων στη χώρα μας στον απόηχο των κινητοποιήσεων σε όλη την Ευρώπη, μπορούσε με ευκολία να διακρίνει και το πραγματικό άγχος των αστικών επιτελείων και τον λόγο του: Το υπόβαθρο και οι αιτίες των μεγάλων κοινωνικών εκρήξεων βρίσκονται εκεί, οι μεγάλοι κλονισμοί για το σάπιο σύστημά τους είναι μπροστά, στο άμεσο μέλλον. Ακόμα περισσότερο εκεί βρίσκεται σήμερα η δυνατότητα η λαϊκή δυσαρέσκεια όχι μόνο να εκφραστεί ακόμα πιο μαζικά, αλλά και να μην πατήσει την μπανανόφλουδα των νέων παγίδων εγκλωβισμού του λαού που στήνονται ξανά, να αμφισβητήσει τη «σταθερότητα» της εκμετάλλευσης και των πολέμων, να βάλει στο στόχαστρο τον πραγματικό ένοχο των μεγάλων λαϊκών προβλημάτων και αδιεξόδων, το καπιταλιστικό σύστημα, τις κυβερνήσεις και όσους το υπηρετούν. Να αξιοποιήσει τις ρωγμές από τις αντιθέσεις, τους ανταγωνισμούς, τα αδιέξοδα του σάπιου συστήματος και να τις διευρύνει, να συμπορευτεί με το ΚΚΕ, να βαδίσει τον δρόμο της ανατροπής.
Κοινοί οι «υποκινητές»...
- Είναι ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος που κλιμακώνεται, η εμπλοκή και τα νέα πολεμικά επεισόδια που προστίθενται στην αλυσίδα, τα σχέδια για μια «αναπόφευκτη μεγάλη πολεμική σύγκρουση», η «κουλτούρα φέρετρων» για να στείλουν τους εργαζόμενους και τους νέους στα σφαγεία του ιμπεριαλιστικού πολέμου. Αλλά και οι «παράπλευρες απώλειες», η ένταση της εκμετάλλευσης, οι λαϊκές ανάγκες που θυσιάζονται με όλους τους τρόπους στον πυρετό της πολεμικής προετοιμασίας.
- Είναι μια νέα μεγάλη καπιταλιστική κρίση που καραδοκεί, την ώρα που οι ιμπεριαλιστικοί οργανισμοί προειδοποιούν πως η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται «στα όρια της ανθεκτικότητας», τα κρατικά χρέη εκτοξεύονται, η οικονομία της Ευρωζώνης βρίσκεται μπροστά σε νέα αδιέξοδα κι οι ανταγωνισμοί στο εσωτερικό της φουντώνουν.
- Είναι η ευρωενωσιακή «κανονικότητα», η πολιτική της ΕΕ, η οποία γίνεται ακόμη πιο επιθετική, ακόμη πιο βάρβαρη απέναντι στους λαούς στην προσπάθειά της να «κλείσει την ψαλίδα» με τα άλλα ιμπεριαλιστικά κέντρα.
- Είναι η ίδια η «φυσιολογική» λειτουργία του καπιταλιστικού συστήματος που αναπαράγει και διευρύνει συνεχώς τις κοινωνικές ανισότητες, οδηγεί συνεχώς σε μεγαλύτερα αδιέξοδα, σε συνεχείς κρίσεις που φορτώνονται στους λαούς.
Είναι με δυο λόγια ο κόσμος του καπιταλισμού, ο σάπιος κόσμος τους που φλέγεται από τους ανταγωνισμούς και τους πολέμους, που μόνο χειρότερα έχει να «δώσει» στους λαούς, που δεν «γιατρεύεται» αλλά μόνο ανατρέπεται.
...και τα ζόρια
Τα αστικά επιτελεία, επειδή γνωρίζουν τι είναι μπροστά γι' αυτό και προσπαθούν να «μαγειρέψουν πριν πεινάσουν», «επιθεωρούν» τις ρωγμές, τις αντιφάσεις, τις δυσκολίες τους κι επιχειρούν να θωρακίσουν την εξουσία, συνολικά τα συμφέροντα του κεφαλαίου μέσα σε αυτές τις συνθήκες.
Δεν είναι τυχαίο - ούτε αφορά μόνο τα όσα συμβαίνουν στη Γαλλία και τις υπόλοιπες χώρες - πως στο επίκεντρο των αστικών προβληματισμών αυτές τις μέρες μπήκαν:
- Τα σχετικά μικρότερα περιθώρια ελιγμών που έχουν οι αστικές τάξεις για την ενσωμάτωση ευρύτερων εργατικών - λαϊκών δυνάμεων, ως αποτέλεσμα της οικονομικής κατάστασης και της διαχείρισης των προηγούμενων κρίσεων, της δυσκολίας να «ισορροπήσουν» ανάμεσα στην πολεμική οικονομία που απαιτεί περικοπές και εξοπλισμούς και στην ανάγκη για στράτευση των λαών στους στόχους τους. Οπως χαρακτηριστικά έγραφε μια οικονομολόγος του μονοπωλιακού ομίλου ING: «Η Γαλλία δεν διαθέτει ούτε το δημοσιονομικό περιθώριο για να εξαγοράσει την κοινωνική ειρήνη, ούτε το πολιτικό περιθώριο για να επιβάλλει εύκολα μέτρα προσαρμογής» (Ch. Montpellier, «Εφ.Συν» 22/10), ενώ ένας άλλος καθηγητής πρόσθετε: «Η Γαλλία πρέπει να λύσει ταυτόχρονα δύο προβλήματα: Την πόλωση, τον διχασμό και ταυτόχρονα τη δαμόκλειο σπάθη του χρέους, της χρεοκοπίας, να συνειδητοποιήσει ο γαλλικός λαός ότι χρειάζεται πολιτική λιτότητας», έλεγε τις προάλλες (Πρεβελάκης, «Real fm», 21/10).
- Η φθορά των αστικών πολιτικών συστημάτων στις λαϊκές συνειδήσεις, που αποτυπώνεται στις αναλύσεις που μιλάνε για τη «χαμένη αξιοπιστία» της πολιτικής, ότι κανείς δεν πιστεύει «ότι μπορούν μερικές πολιτικές κινήσεις να λύσουν την οικονομική δυσανεξία της μεσαίας τάξης», αλλά και στις διαπιστώσεις πως η δυσαρέσκεια διαπερνά «οριζόντια» όλες τις χώρες της ΕΕ ανεξάρτητα από το «πρόσημο» της διαχείρισης, από τη Γαλλία του «αποτυχημένου κεντρώου μεταρρυθμιστή» Μακρόν έως τη Γερμανία του «νεοφιλελεύθερου» Μερτς και από την Ισπανία του σοσιαλδημοκράτη Σάντσεθ έως την Ιταλία της ακροδεξιάς Μελόνι.
- Το γεγονός ότι η αμφισβήτηση αγγίζει μια σειρά από αστικούς θεσμούς, φθείρει την αστική δημοκρατία, θέτει στη δικτατορία του κεφαλαίου «διλήμματα» για το ποιο είναι το κατάλληλο μείγμα καταστολής και ενσωμάτωσης, καλεί σε πιο άμεσα μέτρα. «Οταν η επιλογή μεταξύ ασφάλειας και ελευθερίας έκφρασης γίνεται δίλημμα, εκείνη που πληρώνει τον λογαριασμό στο τέλος είναι η Δημοκρατία. Τέτοιου είδους συνθήκες οδήγησαν στη Δημοκρατία της Βαϊμάρης...» έγραφε με νόημα τις προάλλες μια αστική ντουντούκα (Κασσιμάτης, «Νέα», 21/10)
και ένας άλλος έσπευδε να προσθέσει με νόημα: «Η αδυναμία της αστυνομίας (...) είναι το σύμπτωμα μιας φοβισμένης πολιτείας απέναντι στην κοινωνία την οποία υποτίθεται καλείται να προστατεύσει. Ενας φοβισμένος κρατικός μηχανισμός είναι εξίσου, αν όχι περισσότερο, επικίνδυνος από έναν διαλυμένο κρατικό μηχανισμό» (Θεοδωρόπουλος, «Καθημερινή», 21/10). Κι ούτε βέβαια τυχαίο ήταν πως το πάθος τους ενάντια στη «βία των διαδηλωτών» έφτασε σε τέτοια ύψη, ώστε να πάρει μπάλα μέχρι και τον... Ροβεσπιέρο και τους υπόλοιπους αστούς επαναστάτες, επιβεβαιώνοντας ότι η αστική τάξη βρίσκεται προ πολλού στη θέση που είχαν οι «Λουδοβικοί» και οι «Αντουανέττες».
Ο λαός να κάνει τους φόβους τους πραγματικότητα
Οι αγωνίες και τα άγχη τους δείχνουν βέβαια από την ανάποδη τι είναι εκείνο που φοβούνται και υπολογίζουν, δίνουν απαντήσεις στο τι κίνημα χρειάζεται σήμερα, φωτίζουν ότι για τον λαό μονόδρομος είναι ο δρόμος της ανατροπής:
Γιατί σήμερα δεν αρκούν οι περιγραφές των προβλημάτων και των αδιεξόδων, δεν αρκούν ούτε απλά οι «μάχες οπισθοφυλακών» για την υπεράσπιση προηγούμενων κατακτήσεων, οι επιμέρους αγώνες για τα δίκαια αιτήματα των εργαζομένων, των νέων, για επιμέρους κατακτήσεις που εξανεμίζονται μέσα στη θάλασσα της αντιλαϊκής πολιτικής, αλλά απαιτείται σύγκρουση με την αιτία των προβλημάτων, το καπιταλιστικό κέρδος και την πολιτική που το υπηρετεί, το αστικό κράτος και τις κυβερνήσεις του, τους «εθνικούς» στόχους των καπιταλιστών που τον τραβάνε στον πόλεμο και τις κρίσεις, γιατί για να κερδίσει ο λαός πρέπει να χάσει το κεφάλαιο.
Γιατί σήμερα είναι ακόμα πιο φανερό ότι δεν αρκούν απλά «ξεσπάσματα» που ενσωματώνονται κι εκτονώνουν τη λαϊκή οργή, αλλά απαιτείται σχέδιο, οργάνωση, πανελλαδικός συντονισμός, αιτήματα που ενοποιούν και ενώνουν απέναντι στα μονοπώλια και την εξουσία τους, αντοχή και διάρκεια απέναντι σε έναν αντίπαλο που επιστρατεύει όλα του τα «όπλα» για να θωρακίσει την εξουσία και τα κέρδη του. Ενα κίνημα που θα διαχωρίζεται «παντού και πάντα» από τους στόχους των καπιταλιστών και των κυβερνήσεών τους, που δεν θα παλεύει για δήθεν «δικαιοσύνη» σε ένα άδικο σύστημα, αλλά για την ανατροπή του.
Σήμερα είναι ακόμα πιο φανερό πως ο λαός δεν έχει να περιμένει τίποτα από το σάπιο καπιταλιστικό σύστημα, πως δεν υπάρχει η «πολυτέλεια» άλλου χαμένου χρόνου με αυταπάτες για δήθεν φιλολαϊκές κυβερνήσεις στο πλαίσιο του καπιταλισμού, αλλά αντίθετα είναι κρίσιμο παντού να δυναμώνει η αμφισβήτηση απέναντι στις κυβερνήσεις και τις ιμπεριαλιστικές ενώσεις, τα κόμματα και τους θεσμούς του κεφαλαίου.
Ολα επιβεβαιώνουν πως τη λύση για τον λαό μπορεί να τη δώσει μόνο ο ίδιος με τον οργανωμένο αγώνα του σε γραμμή σύγκρουσης με το σύστημα της εκμετάλλευσης, τον καπιταλισμό. Μόνο αυτός και μόνο κοιτάζοντας «προς τα μπρος» και έξω από τα όρια αυτού του συστήματος μπορεί να σπάσει τον «φαύλο κύκλο» πολέμων και κρίσεων.
Τέτοιο σχέδιο και πολιτική πρόταση, για τη νέα κοινωνία τον σοσιαλισμό, έχει το ΚΚΕ, και γι' αυτό μπορεί σήμερα να πρωτοστατεί στους αγώνες, παλεύοντας αυτοί να πάρουν ακόμα πιο μαζικά, πιο ριζοσπαστικά χαρακτηριστικά, γι' αυτό όχι μόνο δεν «κρύβεται» και δεν «κρύβει λόγια», δεν απευθύνει καλέσματα «κατευνασμού και ενσωμάτωσης», αλλά ρίχνει όλες του τις δυνάμεις στην οργάνωση της πάλης με αυτόν τον προσανατολισμό, μπαίνει μπροστά στη σύγκρουση με την κυβέρνηση, το αστικό κράτος, το μεγάλο κεφάλαιο.
Οι «50 αποχρώσεις» της «κοινωνικής ειρήνης»
Τα αστικά επιτελεία, ανεξαρτήτως χρώματος ή κατεύθυνσης, επιδόθηκαν σε «ταχύρρυθμο μάθημα» προς τον λαό ότι στο διά ταύτα ο λαός, οι εργαζόμενοι, οι νέοι επιτρέπεται «να κάνουν ό,τι θέλουν», αρκεί:
- Να μην αμφισβητούν τους «εθνικούς στόχους» των καπιταλιστών και τα κέρδη τους, τα «δημοσιονομικά περιθώρια» του αστικού κράτους και τα μνημόνια διαρκείας της ΕΕ.
- Να μην αμφισβητούν ότι οι «λύσεις» θα έρθουν «εντός των τειχών» του σάπιου συστήματος, ως κάποιο «εσωτερικό ζήτημα» της αστικής δημοκρατίας, της δικτατορίας δηλαδή του κεφαλαίου που θα «αυτορρυθμιστεί», των ιμπεριαλιστικών ενώσεων όπως η ΕΕ που θα «βρουν τον εαυτό τους», των «κατάλληλων», «σοβαρών» και πάνω απ' όλα σταθερών αστικών κυβερνήσεων.
- Να «παίρνουν την άδεια» για το «γιατί και το πώς» θα διαδηλώσουν και θα κινητοποιηθούν, ποιο περιεχόμενο και ποια μορφή πάλης επιτρέπεται, τα οποία βέβαια σε κάθε περίπτωση δεν πρέπει να ξεφεύγουν ούτε πόντο από τα τείχη του καπιταλιστικού συστήματος.
Αυτά συγκροτούν τον κεντρικό άξονα γύρω από τον οποίο ξεδιπλώθηκε τις προηγούμενες μέρες η επιχείρηση «εμπέδωσης της κοινωνικής ειρήνης» στην Ελλάδα, με αντανακλαστικά, συντονισμό και μοιρασμένους ρόλους:
- Η κυβέρνηση έσπευσε αρχικά να προβάλει τον κίνδυνο από τις κινητοποιήσεις. «Να μη γίνουμε Γαλλία», προωθώντας το αφήγημα της αντιλαϊκής «σταθερότητας» που πρέπει να υπερασπιστεί ο λαός πάση θυσία. Βαφτίζοντας «λαϊκισμό» και «χάος» τον αγώνα του λαού για την ικανοποίηση των δικών του αναγκών, παρουσιάζοντας ως μονόδρομο την αντιλαϊκή πολιτική και ως «διέξοδο» τον μύθο της «καπιταλιστικής ανάπτυξης για όλους», μύθο που καταρρίπτει και όλη η τελευταία 8ετία και στην Ελλάδα. Κυβερνητικά στελέχη επιδόθηκαν σε εμετικό αντικομμουνισμό, προειδοποιώντας για τις «ευθύνες του ΚΚΕ».
Αλλά και διακινώντας το παραμύθι της «θωρακισμένης καπιταλιστικής οικονομίας», την ίδια ώρα που μόλις την περασμένη βδομάδα στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής ο πρωθυπουργός έλεγε πως «καμία χώρα δεν βρίσκεται σε γυάλα», αλλά και της «θετικής εξαίρεσης» της ΕΕ, οι ίδιοι που προ μηνών παρουσίαζαν ως «εθνικό στόχο» τη σύγκλιση με την υπόλοιπη ΕΕ.
Ο κατασταλτικός μηχανισμός κινητοποιήθηκε πλήρως, φτιάχνοντας κλίμα τρομοκρατίας, εισαγγελείς στα σχολεία, εξονυχιστικούς μαζικούς αστυνομικούς ελέγχους κ.λπ. Στη συνέχεια, όταν αποδείχθηκε ότι αυτή η προσπάθεια δεν έπιασε τόπο, η κυβερνητική προπαγάνδα άρχισε να μετατοπίζεται «πονηρά», να λέει ότι μπορεί η κυβέρνηση να κατοχυρώνει και το «δικαίωμα στη διαδήλωση» - «οξυγόνο για τη δημοκρατία» το χαρακτήριζε κύριο άρθρο ναυαρχίδας του αστικού Τύπου - και το «δικαίωμα στην ασφάλεια» Με στόχο να βάλουν την κινητοποίηση στο «τσεπάκι τους» και την ίδια στιγμή να προβοκάρουν με τα περί «συστημικού» και «σοβαρού ΚΚΕ».
- Οι σοσιαλδημοκρατικές «μπαλωματούδες» του καπιταλισμού, το κόμμα Τσίπρα, το ΠΑΣΟΚ, ο ΣΥΡΙΖΑ και λοιποί, έχυσαν μπόλικα κροκοδείλια δάκρυα για τη «δίκαιη» οργή των νέων και των εργαζομένων, για τα «αδιέξοδα» και την «αδικία», ως ντεκόρ για να καλέσουν τον λαό και τη νεολαία να διαδηλώσουν με τις τρύπιες σημαίες του «ανθρώπινου» καπιταλισμού και της «επαναφοράς της ΕΕ στις αρχές της», να παρουσιαστεί η εναλλαγή αστικών κυβερνήσεων ως δήθεν φιλολαϊκή λύση.
«Ολοι θέλουμε κοινωνική ειρήνη, αλλά με αυτές τις πολιτικές είναι δύσκολο να την έχουμε», έλεγε ο Τσίπρας, σε μια νέα εκδοχή των διαβεβαιώσεων στο κεφάλαιο ότι «είμαστε εδώ για να μη γίνει εξέγερση».
Ενδεικτικά και όσα έγραφε ο δήμαρχος Αθήνας και στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, Δούκας, που ανακάλυψε πως «πίσω από τις κινητοποιήσεις διακρίνεται μια κοινή, βαθύτερη αγωνία που γεννούν τα συμπτώματα μιας βαθύτερης κρίσης: Το κοινωνικό συμβόλαιο πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε η μεταπολεμική Ευρώπη έχει διαρραγεί». Στα «δύσκολα» δηλαδή η σοσιαλδημοκρατία παίρνει το όπλο της και καλεί τον λαό να στοιχηθεί πίσω από μια ονειροφαντασία, την επιστροφή σε κάποια δήθεν «καλά χρόνια», κάποιου δήθεν «δίκαιου καπιταλισμού» και μιας «φιλολαϊκής» ΕΕ. Να υπογράψει δηλαδή με το πιστόλι στον κρόταφο, με εκβιασμούς και απάτη, «συμβόλαιο» ταξικής ειρήνης με το σύστημα που τους τραβάει ολοταχώς στον πόλεμο και σε νέες οικονομικές κρίσεις για να θωρακίσει τα κέρδη μιας χούφτας κηφήνων.
Την ίδια αγωνία «από την ανάποδη» έσπευσε να εκφράσει η ηγεσία της ΓΣΕΕ, χτυπώντας «καμπάνα» στους καπιταλιστές ότι χρειάζεται και λίγο από «καρότο» ενσωμάτωσης, μαζί με το μαστίγιο των θυσιών και της καταστολής, γιατί «η διάρρηξη του κοινωνικού ιστού αποτελεί μεγάλη απειλή για τη χώρα σε μια περίοδο αμφισβήτησης των θεσμών και του δημοκρατικού πολιτεύματος».
- Τα μαντρόσκυλα του συστήματος, οι φασίστες, έσπευσαν για άλλη μια φορά να δικαιώσουν την επιλογή του συστήματος να τους βγάλει από τον πάγο, ως «πολυεργαλείο» απέναντι στους εργαζόμενους, στους νέους και στις διεκδικήσεις τους.
Είτε επιστρατεύοντας τα ...αντισυστημικά «γαβγίσματά» τους απέναντι στους αγώνες, που τα ζήλεψε και η πιο συστημική προπαγάνδα - όπως αυτά του εγκληματία ναζί Κασιδιάρη, που είδε «τρεις κι ο κούκος» και «κομμουνιστικές διαδηλώσεις» στο μαζικό πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο και στις κινητοποιήσεις σε όλη τη χώρα.
Είτε ως «σκιάχτρο» και «μπαμπούλας» απέναντι στους εργαζόμενους και στους νέους, τους οποίους τα αστικά επιτελεία προειδοποιούν ότι ή θα διαλέξουν μία από τις υπόλοιπες επιλογές του συστήματος, ή με τη στάση τους ...φέρνουν την ακροδεξιά και τον φασισμό.
- Αναδημοσίευση από τον «Ριζοσπάστη» του Σαββατοκύριακου, 24-25/10/2026
