«Σουνιτικό ΝΑΤΟ», Τουρκία και δρόμοι ενέργειας
Του Νότη Μαριά, Καθηγητή Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτή και Βουλευτή Ηρακλείου
Σαν κεραυνός εν αιθρία έπεσε η είδηση για την ίδρυση του «Σουνιτικού ΝΑΤΟ» με την δήθεν Αμυντική Συμφωνία της Μέκκας την οποία υπέγραψαν στις 7 Αυγούστου 2026 η Τουρκία, το Πακιστάν και η Σαουδική Αραβία.
Πάντως από τη δική μας πλευρά είχαμε έγκαιρα προειδοποιήσει για την εξέλιξη αυτή στις 29 Ιουνίου 2026 σε τηλεοπτική μας εκπομπή στο militaire.gr.
Τότε με αφορμή σχετικές δηλώσεις του Προέδρου της Αιγύπτου Αλ Σίσσι στις 21/6/2026 είχαμε επισημάνει ότι είχε τεθεί πλέον στην ημερήσια διάταξη η ίδρυση ενός «Σουνιτικού ΝΑΤΟ». Μάλιστα είχαμε τονίσει ότι ήδη από το 2022 είχε αρχίσει το ξεπάγωμα των σχέσεων Τουρκίας-Σαουδικής Αραβίας, ενώ το 2025 είχε ήδη υπογραφεί δήθεν Αμυντικό Σύμφωνο ανάμεσα σε Πακιστάν και Σαουδική Αραβία. Καλέσαμε δε την κυβέρνηση για άλλη μια φορά να αποσύρει την πυροβολαρχία Patriot από τη Σαουδική Αραβία όπου βρίσκεται υπερασπιζόμενη τα διυλιστήρια της Aramco έχοντας εμπλακεί στην πολεμική σύρραξη που μαίνεται στο Ορμούζ.
Μετά το μεγαλοπρεπές άδειασμα από τη δήθεν σύμμαχο Σαουδική Αραβία, η κυβέρνηση Μητσοτάκη ψελλίζει ακατανόητες δικαιολογίες για να αντιμετωπίσει το σοκ από τη στρατιωτική συμφωνία Τουρκίας-Σαουδικής Αραβίας-Πακιστάν. Όμως καμιά δικαιολογία για δήθεν αιφνιδιασμό της Αθήνας αλλά και της Λευκωσίας δεν στέκει καθώς οι κινήσεις που γίνονταν είχαν ήδη αποκαλυφθεί.
Ταυτόχρονα το «αμυντικό» σύμφωνο Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας όπως τονίζεται σε σχόλιο του Γραφείου Τύπου του ΚΚΕ αποτελεί «πλήγμα στη λογική των "ισχυρών συμμαχιών", την οποία διαφημίζει η κυβέρνηση, μεταξύ των οποίων κι αυτή με τη Σαουδική Αραβία, στην οποία βρίσκεται η ελληνική πυροβολαρχία, με τα κυβερνητικά στελέχη να περηφανεύονται για την εμπλοκή της στον πόλεμο».
Τουρκική σφήνα στον IMEC με την αναβίωση του σιδηροδρόμου Hejaz επιχειρεί η Άγκυρα στην μετα-Ορμούζ εποχή
Επιπλέον στις αρχές Ιουλίου επισημάναμε ότι η αναβίωση του σιδηροδρόμου Hejaz με την υπογραφή στις 9 Ιουνίου 2026 στο Ριάντ του Μνημονίου Κατανόησης Τουρκίας-Σαουδικής Αραβίας αποτελούσε σφήνα στον IMEC (www.notismarias.gr 6/7/2026).
Εκεί παραθέτοντας σχετικές πηγές τονίσαμε ότι οι πρώτες ιδέες για την κατασκευή ενός σιδηροδρόμου στην περιοχή Hejaz χρονολογούνται από τον 19ο αιώνα. Το 1864, ο Γερμανοαμερικανός μηχανικός Zimpel έκανε μια προσφορά στην Οθωμανική Αυτοκρατορία για την κατασκευή μιας σιδηροδρομικής γραμμής που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα και τη Δαμασκό. Τελικά ο σιδηρόδρομος Hejaz δρομολογήθηκε από τον σουλτάνο Abdulhamid II την 1η Σεπτεμβρίου 1900 και εκτεινόταν από τη Δαμασκό έως τη Medina, τέθηκε δε σε λειτουργία την 1η Σεπτεμβρίου 1908. Ένα σιδηροδρομικό δίκτυο το οποίο δέχθηκε πολλές επιθέσεις από τους Άραβες αντάρτες την εποχή του Λώρενς της Αραβίας και του ανταγωνισμού των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων στην περιοχή κατά το χρονικό διάστημα 1916-1918.
Με τα στενά του Ορμούζ να έχουν κλείσει, στα μέσα Απριλίου 2026 η Τουρκία, η Συρία και η Ιορδανία συμφώνησαν να εκσυγχρονίσουν και να επανασυνδέσουν τα σιδηροδρομικά τους δίκτυα, με στόχο την αναβίωση του ιστορικού σιδηροδρόμου Χετζάζ, θέτοντας τις βάσεις για έναν μεταφορικό διάδρομο που θα μπορούσε να εκτείνεται από τη νότια Ευρώπη έως τον Περσικό Κόλπο, σύμφωνα με τον υπουργό Μεταφορών της Τουρκίας.
Κατόπιν στις 9 Ιουνίου 2026 υπογράφτηκε στο Ριάντ Μνημόνιο Κατανόησης Τουρκίας-Σαουδικής Αραβίας για την αναβίωση του σιδηροδρόμου Hejaz με προοπτική σύνδεσης μέχρι τον Ινδικό Ωκεανό όπως αποκάλυψε η Daily Sabah στις 15/6/2026.
Στο μνημόνιο προβλέπεται η δημιουργία ενός σύγχρονου σιδηροδρομικού διαδρόμου που θα συνδέει τη Σαουδική Αραβία με την Τουρκία, μέσω της Ιορδανίας και της Συρίας, ενισχύοντας τις εμπορικές και μεταφορικές διασυνδέσεις στη Μέση Ανατολή.
Μάλιστα εκτιμάται ότι η νέα σιδηροδρομική γραμμή θα μπορούσε στο μέλλον να επεκταθεί έως το Ομάν, προσφέροντας πρόσβαση στον Ινδικό Ωκεανό και δημιουργώντας έναν εναλλακτικό εμπορικό διάδρομο για τη διακίνηση αγαθών και καυσίμων.
Με τον τρόπο αυτόν η Τουρκία επιχειρεί να διεμβολίσει κυριολεκτικά τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας-Μ.Ανατολής-Ευρώπης (IMEC) που δρομολογήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 2023 στο Νέο Δελχί με την υπογραφή Μνημονίου Κατανόησης ανάμεσα σε ΗΠΑ, Ινδία, ΕΕ, Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Ο IMEC που δρομολογήθηκε προκειμένου να ανταγωνιστεί τον κινεζικό δρόμο του Μεταξιού γνωστό ως Belt and Road Initiative (BRI), προβλέπεται να είναι ένα σύστημα συνδυασμένων μεταφορών δια θαλάσσης μέσω πλοίων και δια ξηράς, μέσω σιδηροδρόμου που θα ξεκινά από τη Βομβάη και θα καταλήγει στον Πειραιά ο οποίος εκτός από πύλη εισόδου των κινεζικών εμπορευμάτων σχεδιάζεται να μετατραπεί και σε πύλη εισόδου των εμπορευμάτων της Ινδίας.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό ο IMEC θα αποτελείται από δύο ξεχωριστούς Διαδρόμους, τον Ανατολικό Διάδρομο που θα συνδέει την Ινδία με την Αραβική Χερσόνησο μέσω Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και Σαουδικής Αραβίας και τον Βόρειο Διάδρομο που θα συνδέει την Σαουδική Αραβία σιδηροδρομικά μέσω Ιορδανίας και Ισραήλ με το λιμάνι της Χάιφα και εν συνεχεία δια θαλάσσης με τον Πειραιά απ΄ όπου επίσης σιδηροδρομικά τα εμπορεύματα θα διοχετεύονται στην υπόλοιπη Ευρώπη.
Ο οικονομικός διάδρομος θα συμπληρώνεται με ένα αγωγό υδρογόνου αλλά και ένα δίκτυο οπτικών ινών δημιουργώντας έτσι μια ψηφιακή λεωφόρο για την μεταφορά δεδομένων με πολλαπλές χρήσεις στο ηλεκτρονικό εμπόριο, στην εκπαίδευση, την τηλεϊατρική κλπ.
Πάντως από την πρώτη στιγμή ανακοίνωσης της δημιουργίας του ΙΜΕC που θα συνέδεε την Ινδία με την Ευρώπη μέσω Βομβάης και Πειραιά παρακάμπτοντας την Τουρκία, η Άγκυρα εξέφρασε με κατηγορηματικό τρόπο την πλήρη αντίθεσή της.
Έτσι αμέσως μετά την υπογραφή του Μνημονίου Συνεργασίας για τον IMEC ο Ερντογάν ο οποίος βρισκόταν στο Νέο Δελχί για τη Σύνοδό Κορυφής των G-20 μαινόμενος αντέδρασε στις 12/9/2023 ως εξής: «Λέμε ότι δεν υπάρχει διάδρομος χωρίς την Τουρκία. Η Τουρκία είναι μια σημαντική βάση παραγωγής και εμπορίου. Η πιο βολική γραμμή για την κυκλοφορία από τα ανατολικά προς τα δυτικά πρέπει να διέρχεται από την Τουρκία».(1)
Με τη σειρά του στις 15 Σεπτεμβρίου 2023 ο Χακάν Φιντάν αναφερόμενος στον IMEC αφού είπε «εμείς, σε ένα σημείο όπου συγκλίνουν τρεις ήπειροι, είμαστε ανοιχτοί σε οποιοδήποτε σχέδιο που προωθεί τη συνεργασία» στη συνέχεια εξαπολύοντας απειλητικά βέλη δήλωσε με νόημα: «Ωστόσο, πρέπει να γίνει γνωστό ότι στην περιοχή μας, η αποτελεσματική και βιώσιμη λειτουργία των διαδρόμων ενέργειας και μεταφορών χωρίς τη συμμετοχή της Τουρκίας δεν είναι δυνατή».(2)
Η συνέχεια λοιπόν επί της οθόνης με την κόντρα ανάμεσα στους θιασώτες του IMEC και του νέου σιδηροδρόμου Hejaz.
Στα χνάρια του ΝΑΤΟ σε σχέση και με τα πυρηνικά το «Σουνιτικό ΝΑΤΟ»
Και μπορεί μεν η Αίγυπτος σε πρώτη φάση να μην αποτελεί ακόμη μέλος του «Σουνιτικού ΝΑΤΟ» εντούτοις η προοπτική αυτή δεν θα πρέπει να αποκλείεται μετά και την επίσκεψη του Χακάν Φιντάν στην Αίγυπτο στις 14 Αυγούστου και τις εκεί δηλώσεις του. Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Ερντογάν με τη συνέντευξή του στο Al Jazeera στις 15/8/2026.
Επιπλέον ο Τραμπ με χρονοκαθυστέρηση 10 ημερών, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει, τελικά στις 17 Αυγούστου 2026 έδωσε τις ευλογίες του στο Σύμφωνο της Μέκκας χαρακτηρίζοντάς το «ένα μεγάλο τολμηρό και σημαντικό βήμα» καθώς «δείχνει ότι η Μέση Ανατολή ενώνεται και πώς οι χώρες θα είναι επιτέλους σε θέση να αμυνθούν με πιο ουσιαστικό τρόπο».
Η δήλωση Τραμπ προκάλεσε τα πικρόχολα σχόλια του τύπου της Ινδίας εντείνοντας το ρήγμα Δύσης-BRICS καθώς τονίζεται με νόημα ότι το Πακιστάν «παραμένει μια επίμονη πηγή έντασης για την Ινδία».
Η δήθεν Αμυντική Συμφωνία την οποία υπέγραψαν η Τουρκία, το Πακιστάν και η Σαουδική Αραβία σύμφωνα με τον Χακάν Φιντάν από τεχνική άποψη είναι ίδια με το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ.
Ειδικότερα όπως προκύπτει από το επίσημο κοινό ανακοινωθέν το οποίο έδωσε στη δημοσιότητα η κυβέρνηση της Σαουδικής Αραβίας «καθοδηγούμενοι από τους μακροχρόνιους ιστορικούς δεσμούς μεταξύ των τριών κρατών, εδραιωμένους στους διαχρονικούς δεσμούς αδελφοσύνης και ισλαμικής αλληλεγγύης που τα ενώνουν, και βασιζόμενοι στα κοινά στρατηγικά τους συμφέροντα και τη μακροχρόνια αμυντική τους συνεργασία, η Αυτού Βασιλική Υψηλότητα ο Διάδοχος του Θρόνου, ο Πρόεδρος της Τουρκίας και ο Πρωθυπουργός του Πακιστάν υπέγραψαν τη Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας, η οποία αντικατοπτρίζει την κοινή δέσμευση των τριών κρατών για περαιτέρω ενίσχυση της συλλογικής τους ασφάλειας». (3)
Και μπαίνοντας στο ψητό καταλήγουν με νόημα: «Η συμφωνία αποσκοπεί στην ενίσχυση της συλλογικής αποτροπής έναντι οποιασδήποτε πράξης επιθετικότητας και ορίζει ότι οποιαδήποτε ένοπλη επίθεση εναντίον οποιουδήποτε από τα τρία κράτη θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων τους. Επιπλέον, προβλέπει την ενίσχυση όλων των πτυχών της αμυντικής συνεργασίας μεταξύ των τριών κρατών».
Παρότι Τουρκία, Πακιστάν και Σαουδική Αραβία διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους ότι το «Σουνιτικό ΝΑΤΟ» δεν στρέφεται εναντίον τρίτης χώρας, είναι σαφές ότι πρόκειται για επιθετικό στρατιωτικό συνασπισμό η δημιουργία του οποίου εντείνει τις αντιθέσεις στη φλεγόμενη Μέση Ανατολή και αποτελεί απειλή για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια καθώς το μεν Πακιστάν βρίσκεται σε οιονεί πολεμική σύρραξη με την Ινδία, η δε Τουρκία απειλεί με casus belli την Ελλάδα, συνεχίζει ακάθεκτη την παράνομη κατοχή του 37% της Κύπρου ενώ έχει εισβάλει σε Συρία και Ιράκ ανά καιρούς. Τέλος η Σαουδική Αραβία συνεχίζει την πολεμική της εμπλοκή με την Υεμένη.
Το «Σουνιτικό ΝΑΤΟ» θα είναι δομημένο με βάση το μοντέλο του ΝΑΤΟ.
Σύμφωνα με το τουρκικό υπουργείο Άμυνας «βάσει της συμφωνίας, σχεδιάζεται να δημιουργηθούν στρατηγικοί, πολιτικοί και στρατιωτικοί μηχανισμοί με την συμμετοχή των υπουργών Αμυνας, Εξωτερικών και των Αρχηγών των Γενικών Επιτελείων και αυτός ο συντονισμός μεταξύ των τριών χωρών θα γίνει στο υψηλότερο επίπεδο», ενώ «σχεδιάζονται επίσης κοινές στρατιωτικές ασκήσεις με την συμμετοχή χερσαίων, ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων, καθώς και μη επανδρωμένων συστημάτων, επιπλέον της στενότερης συνεργασίας στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας».
Μάλιστα η ρήτρα της δήθεν συλλογικής άμυνας του «Σουνιτικού ΝΑΤΟ» δεν αποκλείει και τη χρήση πυρηνικών όπλων τα οποία διαθέτει το Πακιστάν.
Αυτό προκύπτει αβίαστα από δημοσίευμα της έγκυρης κινεζικής εφημερίδας Global Times στις 18 Σεπτεμβρίου 2025.
Στο δημοσίευμα λοιπόν αυτό με αφορμή την υπογραφή της δήθεν αμυντικής συμφωνίας Πακιστάν-Σαουδικής Αραβίας τον Σεπτέμβριο του 2025 επισημαίνεται με νόημα ότι «όταν ρωτήθηκε αν η συμφωνία αμοιβαίας άμυνας περιελάμβανε τη χρήση των πυρηνικών όπλων του Πακιστάν εάν ήταν απαραίτητο, ένας ανώτερος Σαουδάραβας αξιωματούχος είπε: “Πρόκειται για μια ολοκληρωμένη αμυντική συμφωνία που περιλαμβάνει όλα τα στρατιωτικά μέσα”, ανέφερε το ρεπορτάζ του Al Jazeera». (4)
Στην ίδια θέση φαίνεται εμμέσως να συγκλίνουν και δημοσιεύματα του ινδικού τύπου που επισημαίνουν με νόημα ότι υπάρχουν ακόμη σημαντικές λεπτομέρειες της συμφωνίας της Μέκκας που παραμένουν άγνωστες καθώς το πλήρες κείμενό της δεν έχει καν δημοσιοποιηθεί!!! αφήνοντας ανοικτά διάφορα ερωτήματα σε σχέση με τα πυρηνικά όπλα ή τη συμφωνία ανταλλαγής πυρηνικών.
Στα χνάρια λοιπόν του ΝΑΤΟ σε σχέση και με τα πυρηνικά το επιθετικό «Σουνιτικό ΝΑΤΟ» Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας.
Και ο νοών νοείτω.
Παραπομπές
1.“Erdogan says India-Gulf transport corridor won't work with Turkey exclusion” https://www.newarab.com/news/turkeys-erdogan-slams-india-gulf-israel-transport-corridor%2012/9/2-23
2.“Development Road project expected to enter implementation phase within months: Turkish foreign minister” https://www.aa.com.tr/en/middle-east/development-road-project-expected-to-enter-implementation-phase-within-months-turkish-foreign-minister/2992734
3.“Saudi Arabia, Türkiye, and Pakistan Issue Joint Statement of the Makkah Al-Mukarramah Summit for Joint Defence”, Friday 24/02/1448, https://www.spa.gov.sa/en/N2649227
4.“Saudi Arabia, Pakistan sign mutual defense pact; move both a response to heightened regional tensions and culmination of partnership” https://www.globaltimes.cn/page/202509/1343815.shtml
