Νομοσχέδιο για την εργασία σε ψηφιακές πλατφόρμες: Παραγωγικότητα, ευελιξία και ψηφιακός «μπόγιας»
Με βαρύγδουπες δηλώσεις περί «διαφάνειας» στη χρήση των αλγορίθμων στην εργασία και «ενίσχυση της προστασίας» των εργαζομένων σε ψηφιακές πλατφόρμες, το υπουργείο Εργασίας έδωσε σε δημόσια διαβούλευση την Πέμπτη το βράδυ το νομοσχέδιο με τίτλο «Κανόνες στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας - Προστασία εργαζομένων στις πλατφόρμες - Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/2831 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2024 - Συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις - Λοιπές διατάξεις».
Το πόσο ξεδιάντροπα κοροϊδεύουν τους εργαζόμενους, φαίνεται από το προοίμιο της Οδηγίας, που αναφέρει: «Η ψηφιοποίηση μεταβάλλει τον κόσμο της εργασίας, βελτιώνοντας την παραγωγικότητα και ενισχύοντας την ευελιξία» (παρ.4). Το ίδιο επαναλαμβάνεται στο Α' μέρος της αιτιολογικής έκθεσης του νομοσχεδίου. Δηλαδή, ένταση της εκμετάλλευσης με πλήθος ελαστικών μορφών, φανερών και κεκαλυμμένων, διευθέτηση του εργάσιμου χρόνου με δουλειά των «μέσων όρων», όσο, όποτε και όπως θέλουν οι εργοδότες για να θωρακίζεται η κερδοφορία και η ανταγωνιστικότητά τους.
Στο έδαφος αυτό, στο άρθρο 6 της Αιτιολογικής Εκθεσης του νομοσχεδίου αναφέρεται ρητά πως «στόχος των οικείων διατάξεων δεν είναι να δοθεί προβάδισμα στην εξαρτημένη εργασία έναντι της αυτοαπασχόλησης, αλλά να διασφαλίζεται ότι οι όροι παροχής των υπηρεσιών ανταποκρίνονται στην εν τοις πράγμασι υιοθετούμενη από τα μέρη μορφή συνεργασίας». Στα σκουπίδια δηλαδή τα δίκαια αιτήματα των Συνδικάτων για άμεση πρόσληψη των χιλιάδων εργαζομένων στις πλατφόρμες απευθείας από τον ίδιο τον εργοδότη, αλλά διατήρηση στην πραγματικότητα της υπάρχουσας κατάστασης.
Για αυτό και παρότι στο άρθρο 4 του νομοσχεδίου προσδιορίζεται τι σημαίνει «εργαζόμενος σε πλατφόρμα» και «πρόσωπο που παρέχει εργασία σε πλατφόρμα», δηλαδή η διάκριση ανάμεσα στην εξαρτημένη σχέση εργασίας και αυτή του ελεύθερου επαγγελματία που συνεχίζει να υπάρχει, η κυβέρνηση πετάει το μπαλάκι στους εργαζόμενους να κινηθούν ...δικαστικά αν θέλουν να προσβάλουν την εργασιακή σχέση που ήδη έχει συναφθεί άμεσα ή έμμεσα με την πλατφόρμα.
Ψηφιακός βούρδουλας
Σε ό,τι αφορά την αλγοριθμική διαχείριση (management) και τους κανόνες εποπτείας στην εφαρμογή τους στην εργασία, αποκαλύπτεται ακόμα πιο έντονα η αντίφαση ανάμεσα στις τεράστιες δυνατότητες που υπάρχουν από την ανάπτυξη της τεχνολογίας που οι ίδιοι οι εργαζόμενοι έχουν παράξει με τη δουλειά τους και από την άλλη η αθλιότητα των εργασιακών σχέσεων με τις οποίες δουλεύουν.
Το ερώτημα εδώ είναι σαφές. Ποιος έχει τον έλεγχο της τεχνολογίας και προς όφελος τίνος λειτουργεί. Καθόλου «ουδέτεροι» ή αυθύπαρκτοι είναι οι αλγόριθμοι και οι κώδικες. Αντίθετα, έχουν σχεδιαστεί από τους μονοπωλιακούς ομίλους ώστε να οργανώνουν τις νόρμες παραγωγής, να ελέγχουν την επίτευξη των στόχων, να εντατικοποιούν ακόμα περισσότερο την εργασία και να αξιολογούν με βάση τα κριτήρια που οι ίδιες οι εταιρείες θέτουν μέσα σαν παραμέτρους.
Επομένως, πώς θα μπορέσει να αλλάξει η όποια ανθρώπινη εποπτεία, το βασικό κριτήριο σχεδιασμού και χρήσης των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, για ακόμα μεγαλύτερη αύξηση της παραγωγικότητας, που συνοδεύεται με ένταση της εκμετάλλευσης; `Η μήπως οι εργαζόμενοι στις πλατφόρμες και αλλού, αν ενημερωθούν για τον τρόπο λειτουργίας των αλγορίθμων στην παραγωγή, θα σταματήσουν αυτομάτως να είναι εκμεταλλευόμενοι;
Κανέναν δεν πείθει η κυβέρνηση πως τάχα έρχεται να αποκαταστήσει αδικίες και στρεβλώσεις που υπήρχαν σε μια σειρά κλάδους. Αλλωστε, πλάι με τις ελαστικές μορφές και τους «ψηφιακούς μπόγιες» είναι τα 13ωρα, τα 4ήμερα, οι Συλλογικές Συμβάσεις που κόβονται και ράβονται στα μέτρα των εργοδοτών. Δηλαδή, όλες οι επιταγές της ΕΕ, στο όνομα της οποίας πίνουν νερό τα κόμματα της αστικής διαχείρισης και δίνουν το πρόσταγμα για ακόμα μεγαλύτερο ξεσάλωμα, στο έδαφος της πολεμικής κλιμάκωσης και εμπλοκής.
(Αναδημοσίευση από τον «Ριζοσπάστη του Σαββατοκύριακου»)
