Όταν η ξεκούραση του εργάτη ήταν νόμος: Το «μυστικό» των εργοστασιακών σαουνώνΣυναγωνιστες φιλες και φίλοι της πολιτιστικής μας ομάδας,
Η φωτογραφία που κυκλοφορεί από την Ανατολική Γερμανία (ΛΔΓ) του 1970, με εργάτριες να χαλαρώνουν γυμνές σε μια σάουνα κατά τη διάρκεια του διαλείμματός τους, ξενίζει πολλούς σήμερα. Κάποιοι αναρωτιούνται αν είναι δυνατόν να υπήρχε "διάλειμμα για σάουνα" μέσα στην παραγωγή. Κι όμως, για τα δεδομένα εκείνης της κοινωνίας, αυτό δεν ήταν πολυτέλεια, αλλά καθημερινή πραγματικότητα και κρατική μέριμνα.
Ας δούμε λοιπόν πώς λειτουργούσαν τα πράγματα στους εργασιακούς χώρους για να καταλάβουμε την ιστορική αλήθεια. Στη ΛΔΓ, οι μεγάλες κρατικές επιχειρήσεις (οι λεγόμενες VEB) δεν ήταν απλώς ντουβάρια όπου πήγαινες για να βγάλεις το μεροκάματο. Ήταν το κέντρο της κοινωνικής ζωής των εργαζομένων. Το κράτος υποχρέωνε τις διοικήσεις των εργοστασίων να διαθέτουν δικές τους εργοστασιακές σάουνες, ιατρεία, ακόμα και πισίνες ή οργανωμένα εστιατόρια.
Οι εργάτες και οι εργάτριες, ιδιαίτερα σε βαριές ή ανθυγιεινές βάρδιες, είχαν το δικαίωμα να χρησιμοποιούν αυτές τις εγκαταστάσεις είτε κατά τη διάρκεια των προγραμματισμένων διαλειμμάτων τους είτε αμέσως μετά το σχόλασμα. Ο στόχος ήταν ξεκάθαρος και επιστημονικά μελετημένος: η αποφόρτιση από τη σωματική κόπωση, η θωράκιση του ανοσοποιητικού συστήματος και η πρόληψη των επαγγελματικών ασθενειών. Η υγεία του εργάτη θεωρούνταν το πολυτιμότερο κεφάλαιο.
Παράλληλα, η κουλτούρα του γυμνισμού και της σάουνας ήταν απόλυτα φυσιολογική και μαζική. Δεν είχε καμία απολύτως πονηρή ή σεξουαλική διάσταση. Άνθρωποι του μόχθου μοιράζονταν τον ίδιο χώρο με σεβασμό, απαλλαγμένοι από τις συντηρητικές προκαταλήψεις.
Στις μέρες μας, που η εντατικοποίηση της δουλειάς έχει χτυπήσει κόκκινο και οι εργαζόμενοι τρέχουν σαν σύγχρονοι σκλάβοι για να τα βγάλουν πέρα, όλα αυτά φαντάζουν σαν επιστημονική φαντασία. Όμως η ιστορία είναι εκεί για να μας θυμίζει ότι όταν η παραγωγή οργανώνεται με γνώμονα τις ανάγκες των ανθρώπων και όχι το κέρδος των μεγάλων αφεντικών, η ξεκούραση, η υγεία και ο πολιτισμός του εργαζόμενου μπαίνουν σε πρώτη προτεραιότητα.
Τα συμπεράσματα δικά σας!
Πηγή: <<Τα τραγούδια της καλής παρέας>>.
..............................................................
Παντελης Χοροζιδης συνταξ.ναυτεργ.Μηχ.Εμπ.Ναυτ.
