Από Giannis Kotsonich Spandis 1 ημ.
Η Αρχαιολογία έχει δύο πολύ μεγάλες σχολες, βαθιά αντιθετικές και μάλλον αγεφύρωτες .
Συγκεκριμένα, η επιστήμη χωρίζεται σε δυο βασικές προσεγγίσεις όσον αφορά την ερμηνεία του παρελθόντος: την Ιστορικο-Υλιστική (Μαρξιστική) Σχολή και τη Δυτική/Αγγλοσαξονική (Διαδικαστική και Μετα-διαδικαστική) Σχολή.
Η Μαρξιστική Αρχαιολογία, η οποία είναι μέρος του Ιστορικού Υλισμού, έχει ως βασική αρχή να εξετάζει το παρελθόν μέσα από το πρίσμα της οικονομίας, της παραγωγής και της ταξικής πάλης. Η υλική βάση μιας κοινωνίας καθορίζει τις κοινωνικές της δομές και την ιδεολογία, ενώ η κύρια εσστίαση της, δίνει έμφαση ΄και ειδικό βάρος στην κοινωνική αλλαγή ως προς τη δυνατότητα στη διαχείριση των πόρων, στην ανισότητα και στις σχέσεις εξουσίας ανάμεσα στις ομάδες ως προς την πραγματικότητα.
Η Δυτική Αρχαιολογία, την οποία σε μεγάλο βαθμό διαπραγματεύονται και τα Ελληνικά Ακαδημαϊκά Ιδρύματα, πλην του Πανεπιστημίου Κρήτης στο Ρέθυμνο, όπου είναι και η σπουδαιότερη σχολή, δλδ το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας.
Η σχολή αυτή περιλαμβάνει δύο βασικά διαδοχικά ρεύματα που αναπτύχθηκαν κυρίως στον αγγλόφωνο κόσμο (Η.Π.Α. και Βρετανία) και κυριάρχησαν στο δυτικό ακαδημαϊκό πεδίο, με όρους κυρίως αντιεπιστημονικού πρίσματος και συμψηφισμών.
Θυμίζει σε μεγάλο βαθμό τη διείσδυση του Βιταλισμού σε κάθε ανθρώπινη διεργασία και χωρίζεται σε δυο υποσχολές που μεταξύ τους επίσης υπάρχουν διακριτές διαφορές.
Η Πρώτη σχολή είναι αυτή της Διαδικαστικής Αρχαιολογίας, την επονομαζόμενη «Processual» Ελλινιστί «Νέα Αρχαιολογία», και η οποία εμφανίστηκε τη δεκαετία του '1960., αντιμετωπίζοντας την αρχαιολογία ως "σκληρή" θετική επιστήμη, χρησιμοποιώντας επίσης, πολύ έντονες και βαθιές σχέσεις από τη μεθοδολογία των θετικών επιστημών και τη στατιστική.
Εστίασε στον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος προσαρμόζεται στο φυσικό του περιβάλλον.Μετα-διαδικαστική Αρχαιολογία
Η πλέον όμως μεταφυσική σχολή είναι η "Post-processual" και η οποία ξεκίνησε στη δεκαετία του '1980 ως αντίδραση στον υλισμό της διαδικαστικής.
Αυτή η τάχα μου δήθεν επιστιμολογική προσέγγιση, εστιάζει αποκλειστικά στον άνθρωπο και κυρίως στην ατομική επενέργεια, ως ενεργό δρώντα παράγοντα, δίνοντας προτεραιότητα στον συμβολισμό, στη θρησκεία, στην ταυτότητα, στο φύλο και στην υποκειμενικότητα του ερευνητή.
Οι πλέον όμως φανερές διακριτές διαφορές, ανάμεσα στον Αγγλοσαξωνικό Αρχαιολογικό Τρόπο Ερμηνείας και στο Μαρξιστικό Τρόπο Ερμηνείας, αναπτύσσεται στην Αρχαιολογική Σκαπάνη!!!
Η Μαρξιστική Αρχαιολογική Σκαπάνη ως τρόπο μεθοδολογίας, εμφανίζει τα εξής χαρακτηριστικά, με στόχο την αναζήτηση και την ανεύρεση σε στοιχεία για την καθημερινή ζωή, τις σχέσεις παραγωγής και την κοινωνική ανισότητα,, δίνοντας προτεραιότητα, αλλά και έμφαση στις οικονομικές κρίσεις, τις κοινωνικές επαναστάσεις και τις αλλαγές στα συστήματα ιδιοκτησίας.
Η Δυτική Αρχαιολογία που χωρίζεται σε δύο υποομάδες, οι οποίες είναι α) η λεγόμενη Διαδικαστική, αποτελεί τη σκαπάνη του περιβάλλοντος χώρου, όπου στόχος είναι ο εμπειριοκριτικισμός - το οποίο στηλίτευσε επιθετικά ο Λένιν - στο γνωστό φιλοσοφικό του έργο, και η β) (Μετα-διαδικαστική), η οποία διαπραγματεύεται τη λογική της σκαπάνης του συμβολισμού και τίποτα περισσότερο, πάνω στον ιδεαλισμό και στην υποκειμενικότητα του μελετητή, στους συμβολισμούς τους "μύθους" κλπ.
Στη δύση έχουμε από τη μια τους τεχνοκράτες και στην άλλη όχθη τους ιδεομορφιστές, στην πράξη και στο αποτέλεσμα είναι δυο διαφορετικοί αριθμητές που έχουν ως κοινό παρονομαστή, ότι η ιστορία είναι αποτέλεσμα της ατομικής ευθύνης, τι πιο μεταφυσικό και από τα δύο!!
--------------------------------------------------------------------------
Στο δια ταύτα τώρα, τα νεότερα αρχαιολογικά ευρήματα κάνουν λόγο για την Ελληνική Αρχαιότητα που είναι μακρά και χωρίζεται στις εξής περιόδους
1. Προϊστορικοί & Πρωτοϊστορικοί Πολιτισμοί (Εποχή του Χαλκού)
Κυκλαδικός Πολιτισμός (3200 – 1100 π.Χ.)
Μινωικός Πολιτισμός (3000 – 1100 π.Χ.)
Μυκηναϊκός Πολιτισμός (1600 – 1100 π.Χ.)
Σύμφωνα με τα νέα ευρήματα και οι τρεις Πολιτισμοί αποτέλεσαν ο ένας συνέχεια του άλλου με τις δικές τους διακριτές διαφορές που δεν είχαν καμία σχέση με τις ιδεατές ανοησίες του Έβανς, ο οποίος παρά την καλή του θέληση, έκανε και πλιάτσικο, όπως ο κάθε "έντιμος" Αγγλοσάξονας".
Κανένας από τους τρεις πολιτισμούς δεν καταστράφηκε από φυσικά φαινόμενα, αλλά από τις διαρκείς εσωτερικές συγκρούσεις για τις οποίες μιλούν μόνο οι Μαρξιστές, ενώ αξία έχει να σημειωθεί το γεγονός ότι είχαν και τους δικούς τους Θεούς, πχ Πότνια η Θηρεύς, η Βριτομάρτυς (ή Δίκτυννα): Προελληνικό όνομα που σημαίνει «γλυκιά παρθένος».
Άλλοι Θεοί και Θεές ΄ήταν η μινωική θεά του κυνηγιού και των βουνών, η οποία αργότερα ταυτίστηκε με την Άρτεμη και ήταν άλλη από αυτήν, την κόρη της Ληττούς και του Δία.
Αριάδνη, αλλά δεν έχει να κέναι με τη μυθολογία που γνωρίζουμε από τον Ησίοδο, ως κόρη του Μίνωα, αλλά στη μινωική Κρήτη θεωρείται ότι ήταν η «Αγνή/Ιερή Μητέρα», μια σημαντική θεά του λαβυρίνθου.
Υάκινθος: Ο Θεός της βλάστησης που πεθαίνει και αναγεννάται. Στα κλασικά χρόνια υποβιβάστηκε σε ήρωα και σύντροφο του Απόλλωνα.
Βελχανός: Μια αρχαία κρητική αρσενική θεότητα της φύσης, η οποία αργότερα ταυτίστηκε με τον Κρηταγενή Δία (τον Δία που γεννήθηκε στην Κρήτη).
Ειλείθυια: Η μινωική θεά του τοκετού, της οποίας το όνομα επιβίωσε αυτούσιο στο ελληνικό δωδεκάθεο.
2) Γεωμετρική Εποχή, η οι επονομαζόμενοι «Σκοτεινοί Αιώνες» (1100 – 750 π.Χ.)
Χαρακτηριστικό τους ήταν η παρακμή των ανακτόρων, μέσα της ταξικής διαπάλης, τις μετακινήσεις νεο-ελληνικών φύλων από το Βορρά , όπως οι Δωριείς, εισαγωγή του σιδήρου, γεωμετρικά σχήματα στην αγγειοπλαστική και γέννηση της «πόλης-κράτους».Σημαντικές Θέσεις: Λευκαντί (Εύβοια), Αρχαία Αγορά Αθηνών, Κεραμεικός, αλλά πάλι και εδώ δεν είχαμε κάτι παρά μια προσαρμογή των νεότερων στους Παλαιότερους (Κάρες, Αχαιούς, Λέλεγες, Θράκες κλπ).
3. Αρχαϊκή Εποχή (750 – 480 π.Χ.)Χαρακτηριστικά: Δημιουργία του ελληνικού αλφαβήτου, καταγραφή των Ομηρικών Επών, Β' Ελληνικός Αποικισμός (Μαύρη Θάλασσα, Κάτω Ιταλία), γλυπτική με Κούρους και Κόρες, Περσικοί Πόλεμοι (Μαραθώνας, Θερμοπύλες, Σαλαμίνα).Σημαντικές Θέσεις: Αρχαία Κόρινθος, Σπάρτη, Δελφοί, Ολυμπία.
Αυτή είναι και η πιο κρίσιμη περίοδος της Ελληνικής Αρχαιότητας, όπου υπήρξε και η πρώτη σοσιαλιστική κοινωνία - έπειτα από τα πρώτα κοινοτικά συστήματα και μάλιστα από τον ΜΕΓΑ Πεισίστρατο, τη μεγαλύτερη πολιτική φυσιογνωμία της Αρχαιότητας.
4. Κλασική Εποχή (480 – 323 π.Χ.)Χαρακτηριστικά: Η «Χρυσή Εποχή» της Αθήνας (Περικλής), οικοδόμηση του Παρθενώνα, ακμή της Φιλοσοφίας (Σωκράτης, Πλάτων, Αριστοτέλης), γέννηση του Θεάτρου. Ακολουθεί ο καταστροφικός Πελοποννησιακός Πόλεμος, η άνοδος της Θήβας και τελικά η κυριαρχία του Βασιλείου της Μακεδονίας (Φίλιππος Β' και Μέγας Αλέξανδρος).Σημαντικές Θέσεις: Ακρόπολη Αθηνών, Αρχαία Μεσσήνη, Αίγες (Βεργίνα), Πέλλα
5. Ελληνιστική Εποχή (323 – 31 π.Χ.)
Ξεκινά με τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου (323 π.Χ.) και τη διαίρεση της αυτοκρατορίας του στα Ελληνιστικά Βασίλεια (Πτολεμαίοι, Σελευκίδες, Αντιγονίδες). Ο ελληνικός πολιτισμός απλώνεται μέχρι την Αίγυπτο και την Ασία.
Χαρακτηρίζεται από κολοσσιαία έργα τέχνης, ανάπτυξη των επιστημών και κοσμοπολίτικο χαρακτήρα. Λήγει με την κατάκτηση του τελευταίου βασιλείου (Αίγυπτος) από τους Ρωμαίους το 31 π.Χ. (Ναυμαχία του Ακτίου).Σημαντικές Θέσεις: Αλεξάνδρεια (Αίγυπτος), Αντιόχεια (Συρία), Πέργαμος (Μικρά Ασία), Δήλος, Ρόδος.
-------------------------------------------------------------------------
Είναι αστείο να μιλάμε στην εποχή μας για Ινδοευρωπαϊκά φύλα, άλλα σωστό να μιλάμε για Ινδοευρωπαϊκή γλώσσα και σε αυτή την αποκάλυψη η Μαρξιστική Αρχαιολογική Θεώρηση, έχει καταδείξει την ανωτερότητα της, γιατί δεν στηρίζεται σε συγκριτισμούς, συμψηφισμούς, και στατισιτκές, αλλά στην απόλυτη επιστήμη της ιστορίας, τον Ιστορικό Υλισμό, με αιτία και αιτιατό.
ΥΓ*
Κρατείστε τα σαγόνια σας για τον Πεισίστρατο, δεν θα πέσουν, ναι μεν ήταν Τύρρανος, αλλά σε αυτόν οφείλουμε σήμερα τα πάντα και κυρίως τη γνώση μας για τον 'Ομηρο και τον Ησίοδο, δίχως αυτούς δεν θα ξέραμε την τύφλα μας.
Ο Πεισίστρατος ήταν τύραννος (πήρε την εξουσία με τη βία). Ήταν όμως πολύ λαοφιλής επειδή πήρε τη γη από τους πλούσιους ευγενείς και τη μοίρασε στους φτωχούς αγρότες, ενώ έκανε μεγάλα δημόσια έργα.
Για μας αυτός ο «αναδασμός της γης» ισοδυναμεί με... πρώιμο σοσιαλισμό!
