Σπύρος Καλογερίας
Αξίζει να διαβαστεί μέχρι τέλους …Κοινοποίησε μια δημοσίευση από Βαγγελης Παπαδημητριου
Βαγγελης Παπαδημητριου
Υπάρχει μια πολύ βολική ιστορία που λέμε εδώ και χρόνια για τη σημερινή νεολαία, ότι είναι απολιτίκ.
Ότι δεν ενδιαφέρεται για ιδεολογίες, κόμματα, ιστορία, οικονομία και όλα εκείνα τα βαριά πράγματα με τα οποία ασχολούνταν οι προηγούμενες γενιές.
Ότι μεγάλωσε με TikTok, Instagram, YouTube και αλγόριθμους, άρα βλέπει την πολιτική περίπου όπως βλέπει μια διαφήμιση για παπούτσια. Αν του αρέσει, κάνει like, αν βαρεθεί, κάνει scroll.
Και πράγματι, ένα μέρος των νέων δεν ξέρει ποιος κυβερνούσε πριν από τον Μητσοτάκη, τι συνέβη το 2015 ή γιατί η λέξη «Μνημόνιο» κάποτε ήταν αρκετή για να ξεκινήσει καβγάς σε οικογενειακό τραπέζι.
Μόνο που υπάρχει ένα πρόβλημα με αυτή την αφήγηση.
Η νεολαία δεν είναι απολιτίκ.
Είναι πολιτικοποιημένη από την πραγματικότητα, ακόμη κι όταν δεν το αναγνωρίζει ως πολιτική.
Γιατί όταν ο μισθός δεν φτάνει για το νοίκι, όταν η πρώτη κατοικία μοιάζει με επιστημονική φαντασία, όταν ένας πτυχιούχος δουλεύει για μισθό που μετά βίας καλύπτει τα βασικά, όταν η «ανεξαρτησία» σημαίνει να επιστρέψεις στο παιδικό δωμάτιο στα τριάντα, τότε η οικονομία δεν είναι κεφάλαιο σε σχολικό βιβλίο.
Είναι η ζωή σου.
Και η τάξη σου.
Εδώ ίσως βρίσκεται το πραγματικό κόλπο της εποχής.
Μας έμαθαν να βλέπουμε την πολιτική σαν υπόθεση προσώπων και όχι σαν σύγκρουση συμφερόντων.
Ο πρωθυπουργός είναι «cool» ή «ξενέρωτος».
Ο αρχηγός είναι «επικοινωνιακός» ή «ξύλινος».
Ο πολιτικός «βγάζει κάτι».
«Μου αρέσει».
«Δεν μου κάθεται καλά».
«Είναι πιο κοντά στη γενιά μας».
Λες και διαλέγουμε influencer!
Και κάπως έτσι η πολιτική μετατρέπεται σε casting.
Ποιος έχει καλύτερο χαμόγελο. Ποιος φοράει καλύτερα το casual. Ποιος κάνει ποδήλατο. Ποιος τρέχει. Ποιος ανεβαίνει βουνά. Ποιος ανεβάζει ωραίες φωτογραφίες από διακοπές. Ποιος δείχνει αρκετά «κανονικός άνθρωπος».
Το ότι πίσω από αυτή την εικόνα μπορεί να υπάρχει ένας άνθρωπος που έχει μεγαλώσει μέσα σε ένα κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον εντελώς διαφορετικό από εκείνο του μέσου νέου εργαζόμενου, ενοικιαστή ή φοιτητή, θεωρείται περίπου λεπτομέρεια.
Κι εδώ η ταξική διάσταση γίνεται αποκαλυπτική.
Γιατί δεν υπάρχει ένας «μέσος νέος».
Υπάρχει ο νέος που μένει σε σπίτι ιδιόκτητο, επειδή το αγόρασαν οι γονείς του.
Υπάρχει ο νέος που μπορεί να κάνει πρακτική χωρίς μισθό, επειδή οι γονείς του μπορούν να τον συντηρούν.
Υπάρχει ο νέος που μπορεί να σπουδάσει χωρίς να δουλεύει.
Και υπάρχει εκείνος που δουλεύει από τα δεκαοκτώ, πληρώνει νοίκι, κάνει delivery, δουλεύει σεζόν, αλλάζει δουλειές και προσπαθεί να καταλάβει πώς γίνεται ο βασικός μισθός να τελειώνει πριν τελειώσει ο μήνας.
Και οι δύο έχουν TikTok.
Δεν έχουν όμως την ίδια ζωή.
Ούτε τις ίδιες αγωνίες.
Ούτε, τελικά, την ίδια σχέση με την πολιτική.
Για τον πρώτο, η πολιτική μπορεί πράγματι να είναι ένα ακόμη content.
Για τον δεύτερο, είναι το ενοίκιο.
Είναι ο μισθός.
Είναι η σύμβαση εργασίας.
Είναι το αν θα μπορέσει να φύγει από το σπίτι των γονιών του.
Είναι το αν θα έχει δημόσια υγεία όταν τη χρειαστεί.
Είναι το αν θα μπορεί να κάνει οικογένεια χωρίς να χρειάζεται δύο εισοδήματα και μια μικρή κληρονομιά.
Κι όμως, ο δεύτερος συχνά ακούει περισσότερα για το lifestyle του πολιτικού παρά για τις κοινωνικές σχέσεις που καθορίζουν τη δική του ζωή.
«Δείτε, είναι σαν κι εμάς».
Όχι.
Δεν είναι σαν κι εμάς επειδή φοράει αθλητικά.
Δεν είναι σαν κι εμάς επειδή ανεβάζει φωτογραφία από τη θάλασσα.
Δεν είναι σαν κι εμάς επειδή κάνει ποδήλατο.
Η πολιτική συγγένεια δεν κρίνεται στο Instagram.
Κρίνεται στο ποιος πληρώνει τον λογαριασμό.
Και κυρίως στο ποιος έχει τη δύναμη να αποφασίζει ποιος θα τον πληρώσει.
Αυτό είναι που εξαφανίζεται μέσα στην εποχή του πολιτικού influencer.
Η τάξη.
Η ανισότητα.
Η σχέση εργοδότη και εργαζομένου.
Η σχέση ιδιοκτήτη και ενοικιαστή.
Η σχέση ανθρώπου που έχει περιουσία με ανθρώπου που δεν έχει ούτε αποταμίευση.
Όλα αυτά είναι πολύ δυσάρεστα για ένα βίντεο των τριάντα δευτερολέπτων.
Δεν χωράνε εύκολα σε reel.
Δεν γίνονται ωραίο story.
Δεν έχουν μουσική υπόκρουση.
Έτσι προτιμάμε τον πολιτικό ως προϊόν.
Τον «άνετο». Τον «κανονικό». Τον «νέο». Τον «άνθρωπο της διπλανής πόρτας».
Μόνο που η διπλανή πόρτα μπορεί να είναι ένα διαμέρισμα αξίας εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ, ενώ εσύ μένεις στο νοίκι.
Και κάπου εκεί η επικοινωνία γίνεται ιδεολογία χωρίς να το παραδέχεται.
Δεν χρειάζεται να σου πουν ότι οι κοινωνικές τάξεις δεν υπάρχουν.
Αρκεί να σου δείξουν ότι όλοι είμαστε περίπου ίδιοι.
Ότι ο πρωθυπουργός που κάνει ποδήλατο είναι «ένας από εμάς».
Ότι ο επιχειρηματίας που μιλά για την καθημερινότητα του εργαζομένου καταλαβαίνει την καθημερινότητα του εργαζομένου.
Ότι η πολιτική είναι θέμα χαρακτήρα, χαμόγελου και προσωπικής προσπάθειας.
Και τότε συμβαίνει κάτι θαυμαστό.
Η κοινωνική ανισότητα μετατρέπεται σε προσωπική αποτυχία.
Δεν μπορείς να αγοράσεις σπίτι;
Δεν προσπάθησες αρκετά.
Δεν βγάζεις τον μήνα;
Πρέπει να γίνεις πιο παραγωγικός.
Δεν βρίσκεις σταθερή δουλειά;
Να εξελιχθείς.
Δεν έχεις περιουσία;
Να επενδύσεις.
Και αν όλα αυτά δεν λειτουργούν, υπάρχει πάντα ένα motivational βίντεο με κάποιον που ξυπνά στις πέντε το πρωί.
Κάπως έτσι η ταξική κοινωνία γίνεται lifestyle.
Ο πλούσιος είναι «επιτυχημένος».
Ο φτωχός είναι «άτυχος».
Ο κληρονόμος είναι «αυτοδημιούργητος».
Ο εργαζόμενος που δεν τα βγάζει πέρα είναι «λίγο πίσω στη ζωή».
Και ο πολιτικός που ανήκει στην ελίτ μπορεί να παρουσιάζεται ως το απόλυτο «κανονικό παιδί», αρκεί να έχει το σωστό social media manager.
Αλλά υπάρχει και κάτι ακόμη.
Οι νέοι δεν γεννήθηκαν με πολιτική αμνησία.
Κάποιος τους την καλλιέργησε.
Ένα σχολείο που συχνά διδάσκει την ιστορία σαν εξεταστέα ύλη.
Μια τηλεόραση που μετατρέπει την πολιτική σε καβγά προσώπων.
Ένα διαδίκτυο που ανταμείβει το σοκ και όχι την ανάλυση.
Και μια οικονομική πραγματικότητα που εξαντλεί τον άνθρωπο τόσο πολύ, ώστε στο τέλος της ημέρας μπορεί να μην έχει διάθεση να διαβάσει εκατό σελίδες πολιτικής θεωρίας. (ούτε κάν ένα κείμενο σαν και αυτό)
Ο νέος που δουλεύει δέκα ώρες και γυρίζει σπίτι εξουθενωμένος δεν είναι απαραίτητα αδιάφορος.
Μπορεί απλώς να είναι κουρασμένος.
Και αυτό είναι επίσης πολιτικό.
Η αποχή, λοιπόν, δεν είναι πάντα «δεν με νοιάζει».
Μερικές φορές είναι «δεν πιστεύω ότι μπορώ να αλλάξω κάτι».
Και αυτή η διαφορά είναι τεράστια.
Γιατί μια δημοκρατία δεν απειλείται μόνο όταν κάποιος ψηφίζει λάθος.
Απειλείται όταν ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας πάψει να πιστεύει ότι η ψήφος του έχει σχέση με τη ζωή του.
Εκεί κερδίζει ο πιο αναγνωρίσιμος.
Ο πιο φωτογενής.
Ο πιο εύκολος στην κατανάλωση.
Ο πολιτικός που δεν χρειάζεται να σου εξηγήσει τι συνέβη τα προηγούμενα χρόνια.
Αρκεί να σου θυμίζει κάτι οικείο.
Ένα πρόσωπο που βλέπεις κάθε μέρα στην οθόνη.
Και αυτό ίσως είναι το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της εξουσίας απέναντι σε μια γενιά χωρίς βιωματική μνήμη.
Δεν χρειάζεται να σε πείσει ότι το παρελθόν ήταν καλύτερο.
Αρκεί να σε πείσει ότι το παρόν είναι φυσιολογικό.
Ότι έτσι ήταν πάντα.
Ότι το ακριβό νοίκι είναι απλώς η ζωή.
Ότι η επισφαλής εργασία είναι «ευελιξία».
Ότι η ιδιοκτησία είναι προσωπική επιτυχία.
Ότι η φτώχεια είναι προσωπική ευθύνη.
Και ότι η πολιτική είναι τελικά μια υπόθεση συμπάθειας.
«Μου αρέσει ο τύπος».
Ωραία.
Αλλά η δημοκρατία δεν είναι διαγωνισμός δημοφιλίας.
Και το κράτος δεν είναι Instagram account.
Ούτε ο πληθωρισμός πέφτει επειδή ο πρωθυπουργός είναι συμπαθής.
Ούτε το νοίκι γίνεται φθηνότερο επειδή ο υπουργός έχει ωραίο προφίλ.
Ούτε ο μισθός αυξάνεται επειδή κάποιος πολιτικός φαίνεται «ένας από εμάς».
Γιατί το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν ο πολιτικός μοιάζει με εμάς.
Είναι ποιανού τα συμφέροντα εξυπηρετεί.
Ποιος κερδίζει.
Ποιος πληρώνει.
Ποιος έχει περιουσία.
Ποιος έχει μισθό.
Ποιος έχει πρόσβαση.
Και ποιος περιμένει στο τέλος του μήνα να δει αν θα περισσέψουν εκατό ευρώ.
Αυτό είναι πολιτική.
Τα υπόλοιπα είναι content.
Και ίσως τελικά το πιο επαναστατικό πράγμα που μπορεί να κάνει ένας δεκαεπτάχρονος σήμερα δεν είναι να ξέρει απ' έξω όλα τα κόμματα.
Είναι να ρωτήσει μια πολύ απλή ερώτηση...
«Ωραία όλα αυτά. Αλλά ποιος πληρώνει και ποιος κερδίζει;»
Εκεί αρχίζει η πολιτική ενηλικίωση.
Και εκεί τελειώνει το TikTok.
ΥΓ : Τα παραπάνω ισχύουν και για τον Αλέξη, το γελαστό παιδί. Δύναμή του, η άγνοια του 17άρη…
https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid0277LiLW9ht2y79JThjsk8zzmSq3ajJEr9wEUtSa3AivQvqdqXw3gaSyKVap9aYkU4l&id=100001415771940
