#Η_ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ_ΤΩΝ_ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΕΩΝ
ΑΠΟ ΤΗΝ «ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΣΤΙΓΜΗΣ» ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΛΑΪΚΗΣ ΑΝΟΧΗΣ
Το ζήτημα τής «εγκυρότητας», τής «αντικειμενικότητας» και τής «εγκριτότητας» των δημοσκοπήσεων δεν αποτελεί μιά απλή #τεχνική ή #στατιστική διαφωνία. Είναι, στην πραγματικότητα, ένα βαθιά #πολιτικό και #ταξικό θέμα.
Αποτελεί έναν ενεργό μηχανισμό κατασκευής, χειραγώγησης και καθοδήγησης τής κοινής γνώμης που ενδύεται την επιστήμη χρησιμοποιόντας την αποτελεσματικά, σαφώς εις βάρος μας ως λαού.Τα δε πειστήρια αυτού προς "άπιστους Θωμάδες" και μη, ακολουθούν παρακάτω αναλυτικά ένα προς ένα!
Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΑΠΑΤΗ ΤΗΣ «ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΤΗΣ ΣΤΙΓΜΗΣ»
Η #στατιστική_επιστήμη, για να παραγάγει αξιόπιστα και γενικεύσιμα συμπεράσματα, απαιτεί την αυστηρή τήρηση συγκεκριμένων κανόνων δειγματοληψίας.
Στις αστικές δημοσκοπήσεις όμως, οι κανόνες αυτοί παραβιάζονται συστηματικά με τούς εξής τρεις ακόλουθους τρόπους:
ΜΕΡΟΛΗΨΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ (SELECTION BIAS)
ΜΕΡΟΛΗΨΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ (SELECTION BIAS)Η κυριαρχία των τηλεφωνικών (σταθερά και κινητά) και διαδικτυακών ερευνών (online panels) αποκλείει ή υποεκπροσωπεί κρίσιμα τμήματα τού πληθυσμού.
Οι εργαζόμενοι σε σκληρά ωράρια, οι βιομηχανικοί εργάτες, οι φτωχοί αγρότες, οι υποαπασχολούμενοι νέοι και οι μετανάστες, είτε δεν βρίσκονται εύκολα στο τηλέφωνο, είτε αρνούνται να συμμετάσχουν.
Απτό Παράδειγμα:
Στις διαδικτυακές δημοσκοπήσεις, το δείγμα αυτοεπιλέγεται από άτομα με άνεση χρόνου, ψηφιακή πρόσβαση και συγκεκριμένη ταξική προέλευση.Έτσι, η γνώμη ενός στελέχους πολυεθνικής με σταθερό πενθήμερο ζυγίζει στατιστικά το ίδιο ή και περισσότερο από τη γνώμη ενός διανομέα ή ενός οικοδόμου που δεν θα απαντήσει ποτέ σε online panel.
ΤΟ ΤΕΡΑΣΤΙΟ ΠΟΣΟΣΤΟ ΑΠΟΧΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ
ΤΟ ΤΕΡΑΣΤΙΟ ΠΟΣΟΣΤΟ ΑΠΟΧΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑΌταν η πλειονότητα των κληθέντων (συχνά πάνω από το 70%-80%) αρνείται να απαντήσει, το δείγμα παύει να είναι τυχαίο και αντιπροσωπευτικό.
Εκφράζει μόνον εκείνη την ειδική κατηγορία πολιτών που διαθέτει τον χρόνο, την άνεση και την προδιάθεση να απαντήσει.
(Εφημερίδα «Ριζοσπάστης», 20 Μαΐου 2023)
Για να συγκεντρωθεί ένα δείγμα 1.000 «έγκυρων» απαντήσεων, οι εταιρείες πραγματοποιούν συχνά πάνω από 6.000 έως 8.000 κλήσεις ή διαδικτυακές προτροπές σε συμμετοχή.Το 80% που κλείνει το τηλέφωνο ή που αρνείται διαδικτυακά να συμμετέχει και που σκόπιμα δεν αναφέρεται καν αριθμητικά ποτέ, είναι ακριβώς εκείνο το τμήμα τής κοινωνίας που διακατέχεται από απαξίωση προς τις δημοσκοπήσεις, μα πιό πολύ από οργή, απογοήτευση και ταξική αποξένωση —δηλαδή το πιό επικίνδυνο τμήμα για την αστική σταθερότητα, το οποίο απλώς «διαγράφεται» από την έρευνα και δεν αναφέρεται καν ως αριθμός!
Η ΑΥΘΑΙΡΕΤΗ ΣΤΑΘΜΙΣΗ
Για να «διορθώσουν» τα παραμορφωμένα δείγματα, οι δημοσκόποι εφαρμόζουν μαθηματικά μοντέλα στάθμισης με βάση τις προηγούμενες εκλογές.
Όμως, σε περιόδους οξυμένων κοινωνικών διεργασιών, ρευστότητας και ανακατατάξεων, η στάθμιση αυτή δεν διορθώνει το σφάλμα.
Απλώς, ενσωματώνει τις υποκειμενικές παραδοχές και τις επιθυμίες τού δημοσκόπου μέσα στα τελικά αποτελέσματα.
(Εφημερίδα «Ριζοσπάστης», 20 Μαΐου 2023)
Η θεαματική κατάρρευση των δημοσκοπικών εκτιμήσεων στο Δημοψήφισμα τού 2015 (όπου όλες οι εταιρείες έβλεπαν «ντέρμπι» ή επικράτηση τού «ΝΑΙ», ενώ το «ΟΧΙ» επικράτησε με 61,3%), καθώς και οι συστηματικές αστοχίες στις εκλογικές αναμετρήσεις τού 2000, τού 2009, τού 2012 και τού 2023.Οι αλγόριθμοι στάθμισης ρυθμίζονται με τέτοιο τρόπο ώστε να λειαίνουν τις κορυφώσεις τής λαϊκής οργής.
Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ: ΠΩΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΖΕΤΑΙ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ: ΠΩΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΖΕΤΑΙ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗΗ θεμελιώδης αρχή τής κοινωνιολογικής κριτικής στις δημοσκοπήσεις έγκειται στο γεγονός ότι τα ερωτήματα δεν είναι ουδέτερα.
Άλλωστε, κανείς δημοσκόπος δεν ανακαλύπτει έτοιμες απαντήσεις.
Αντίθετα, κατασκευάζει επιμελώς το πλαίσιο εντός τού οποίου ο ερωτώμενος εξαναγκάζεται να τοποθετηθεί.
(Pierre Bourdieu, Περιοδικό «Les Temps Modernes», Τεύχος 318, Ιανουάριος 1973)Γαλλικό πρωτότυπο: https://pedagogie.ac-orleans-tours.fr/.../l_opinion...
Αγγλική μετάφραση: https://is.muni.cz/.../blok1/Bourdieu_PO_Does_Not_Exist.pdf
Α. ΕΚΒΙΑΣΤΙΚΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ
«Ποιό θεωρείτε το σημαντικότερο πρόβλημα;»
«Ποιό θεωρείτε το σημαντικότερο πρόβλημα;» Όταν δίνεται μιά κλειστή λίστα επιλογών (π.χ. «ακρίβεια», «εγκληματικότητα», «εξωτερικά θέματα»), αποκλείονται εκ των προτέρων οι βαθύτερες αιτίες των προβλημάτων, όπως η ταξική εκμετάλλευση, η κερδοφορία τού κεφαλαίου ή η εμπλοκή σε ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς.
(Εφημερίδα «Ριζοσπάστης», 20 Μαΐου 2023)
Η ακρίβεια παρουσιάζεται ως ερωτηματικό «εισαγόμενο φαινόμενο» ή «πληθωρισμός», ενώ απουσιάζει συστηματικά η επιλογή:«Η αισχροκέρδεια των επιχειρηματικών ομίλων και οι χαμηλοί μισθοί».Ο ερωτώμενος εξαναγκάζεται να διαλέξει ανάμεσα στα συμπτώματα-αποτελέσματα και ποτέ ανάμεσα στα αίτια που έχουν οδηγήσει σε αυτά.
Κατευθυνόμενες Διατυπώσεις
Κατευθυνόμενες Διατυπώσεις Ερωτήματα τού τύπου «Πόσο αναγκαία θεωρείτε τη σταθερότητα για την ανάπτυξη;» εμπεριέχουν ήδη τη θετική αξιολόγηση τής «σταθερότητας».
Οδηγούν τον ερωτώμενο να αποδεχθεί ενδόμιχα την αστική διακυβέρνηση ως την μόνη λογική επιλογή.
Οι ερωτήσεις για τις απεργίες στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, ποτέ δεν ρωτούν αν ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα σε αυξήσεις, αλλά: «Πόσο σας ταλαιπωρούν οι απεργίες στην καθημερινότητά σας;».Η απάντηση είναι προαποφασισμένη από την διατύπωση.
Ο ΑΠΩΤΕΡΟΣ ΣΤΟΧΟΣ: Η ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ
Ο ΑΠΩΤΕΡΟΣ ΣΤΟΧΟΣ: Η ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣΕίναι πλέον πασίδηλο ότι οι δημοσκοπήσεις, έχουν πάψει προ πολλού να αποσκοπούν στην ενημέρωση τού λαού, αλλά στην διαμόρφωση τής συμπεριφοράς του.
Και είναι ηλίου φαεινότερον ότι λειτουργούν ως ιδεολογικός μηχανισμός τού κράτους και των επιχειρηματικών ομίλων και ιδού παρακάτω το πως:
(Περιοδικό «Κομμουνιστική Επιθεώρηση - ΚΟΜΕΠ», Τεύχος 4, 2012)
1. ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ «Ρεύματος Νίκης» («Bandwagon Effect») Η συστηματική παρουσίαση ενός κόμματος ως αδιαμφισβήτητου νικητή πιέζει ψυχολογικά τούς αναποφάσιστους να στοιχηθούν με την «πλειοψηφία» ή με την λογική τού να μην «χάσουν» την ψήφο τους.
Η καλλιέργεια κλίματος «παράστασης νίκης» προεκλογικά.Όταν τα ΜΜΕ επαναλαμβάνουν καθημερινά ότι ένα κόμμα έχει «κλειδώσει την αυτοδυναμία», κατευθύνουν συντηρητικά αναποφάσιστα στρώματα να ψηφίσουν τον «σίγουρο νικητή» για να μην προκληθεί «ακυβερνησία».
2. ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΥΠΟΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΗΤТОΠΑΘΕΙΑ
Η τεχνητή συμπίεση των ποσοστών τού ΚΚΕ και των ταξικών δυνάμεων (η οποία ιστορικά και ως επί το πλείστον διαψεύδεται στην κάλπη) στοχεύει στην καλλιέργεια απογοήτευσης: «αφού δεν αλλάζει τίποτα, τί νόημα έχει να αγωνιστείς;».
Σε όλες σχεδόν τις εκλογικές αναμετρήσεις των τελευταίων 30 ετών, οι δημοσκοπήσεις δίνουν στο ΚΚΕ ποσοστά αισθητά χαμηλότερα από αυτά που τελικά καταγράφονται στην κάλπη (συχνά 1.5 με 2 μονάδες κάτω).Αυτή η «συστηματική υποκαταγραφή» δεν είναι σύμπτωση!Είναι συνειδητή προσπάθεια να εμφανιστεί η ριζοσπαστική και ταξική ψήφος ως «πεταμένη» ή χωρίς αντίκρισμα.
3. ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΑΝΤΙΛΑΪΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ
Πριν από νομοθετικές πρωτοβουλίες που πλήττουν τα λαϊκά στρώματα, επιστρατεύονται δημοσκοπήσεις που εμφανίζουν την «κοινωνία» να συμφωνεί με τις «μεταρρυθμίσεις», προετοιμάζοντας το έδαφος και αδρανοποιώντας τις αντιδράσεις.
(Περιοδικό «Κομμουνιστική Επιθεώρηση - ΚΟΜΕΠ», Τεύχος 4, 2012)
Πριν την ψήφιση αντεργατικών νόμων (όπως η διευθέτηση τού χρόνου εργασίας, το 13ωρο ή η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων), εμφανίζονται «αιφνιδίως» δημοσκοπήσεις που ισχυρίζονται ότι «το 60% των νέων βλέπει θετικά τα ιδιωτικά πανεπιστήμια» ή «το 55% θεωρεί ευέλικτο το 8ωρο».Με τον τρόπο αυτό, ο εργαζόμενος που αντιδρά νιώθει απομονωμένος, νομίζοντας ότι αποτελεί τη «μειοψηφία».
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ:
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ:Η ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ ΩΣ ΟΠΛΟ ΤΗΣ ΑΣΤΙΚΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ
Η διαρκής επίκληση των δημοσκοπήσεων από το πολιτικό και δημοσιογραφικό προσωπικό των αστών δεν είναι τίποτα περισσότερο από την προσπάθεια να ενδυθεί ο εξαναγκασμός το ένδυμα τής «επιστημονικής εγκυρότητας».
Οι αστικές δημοσκοπήσεις δεν αποτυπώνουν πλέον τη λαϊκή βούληση.
Αντίθετα την κατασκευάζουν, την τεμαχίζουν και την ακρωτηριάζουν στα μέτρα που εξυπηρετούν την κερδοφορία των επιχειρηματικών ομίλων και την σταθερότητα τού αστικού κράτους.
Δεν αποτελούν καθρέφτη, αλλά προβολέα που φωτίζει αποκλειστικά τις επιλογές που το ίδιο το σύστημα έχει προεγκρίνει.
Με απλά, λαϊκά και σταράτα λόγια, ΜΑΣ ΔΟΥΛΕΥΟΥΝ ΜΑΖΙΚΑ ΨΙΛΟ ΓΑΖΙ ΚΑΙ ΜΑΛΙΣΤΑ ΜΠΡΟΣ ΣΤΑ ΜΑΤΙΑ ΜΑΣ...
Γι' αυτό και η αποδόμηση τής δημοσκοπικής βιομηχανίας δεν είναι τεχνικό καθήκον.
Είναι όρος για την αποτίναξη τής ιδεολογικής τρομοκρατίας, για την απελευθέρωση τής λαϊκής συνείδησης από τα κατασκευασμένα διλήμματα και για την οργάνωση τής αυτοτελούς πάλης τού Εργατικού-Λαϊκού Κινήματος ενάντια στους πραγματικούς υπαίτιους τής βαρβαρότητας που βιώνουμε. 
Αλιευμένο από τον Σπύρο Παπαδόπουλο
Σκίτσο τού Iakovos Vais από τον #Ριζοσπάστη (20 Μαΐου 2023)
