Για την πατρίδα, για την ενότητα, για όσα ζούμε σήμερα
-Κύριε καθηγητά έχετε εστιάσει ως ιστορικός στην περίοδο της Κατοχής, της Αντίστασης και του Εμφυλίου Πολέμου. Πιστεύετε ότι οι Έλληνες, οι γενιές που ακολούθησαν αυτές τις κρίσιμες ιστορικές περιόδους για την Πατρίδα έχουν διδαχτεί κάτι; Αγωνίζονται για τη χώρα τους, είναι έτοιμοι να προσφέρουν κάτι;
Το ρήμα «διδάσκω» ή «διδάσκομαι» είναι ιστορικά σχετικό. Οι άνθρωποι εντάσσουν στην παιδεία τους όσα είναι χρήσιμα γι αυτούς, όσα απαντούν σε ερωτήματα που η ίδια τους η ζωή βάζει εμπρός τους. Ο πατριωτισμός δεν «διδάσκεται». Εάν η πατρίδα έχει κάτι να σου προσφέρει, αν σου εξασφαλίζει καταφύγιο και αποκούμπι σε δύσκολες εποχές, εάν σου εξασφαλίζει την ελευθερία σου και την δυνατότητά σου να μετέχεις στα κοινά, εάν σου εξασφαλίζει την πρόσβαση στα αγαθά ή στην γενικότερη προκοπή, εάν δεν σε αδικεί, εάν σε προστατεύει από τον ισχυρό, εάν αισθάνεσαι ότι ανήκει σε σένα, τότε υπάρχουν περισσότερο από ένας λόγοι να είσαι πατριώτης. Εάν η «πατρίδα» γίνεται πρόσχημα, εάν γίνεται εργαλείο για να σε αδικεί και να σε ληστεύει ο ισχυρός, εάν περιφρονεί τον μόχθο σου και τρέφει άλλους από αυτόν, εάν γίνεται έρμαιο σε συμφέροντα πλούσιων και σε αντίστοιχα ξένων, τότε η «πατρίδα» σου είναι άχρηστη, ίσως και εχθρική. Και επειδή κανείς δεν μπορεί να ζήσει χωρίς πατρίδα, καθήκον σου τότε να την διεκδικήσεις, να την κάνεις δική σου, να την ελευθερώσεις από εγχώριους ή ξένους δυνάστες.
Η Ελλάδα γεννήθηκε από μια επανάσταση. Όχι τυχαία επανάσταση. Σημάδεψε τον 19ο αιώνα με τον τρόπο της – ήταν η Επανάσταση του ρομαντισμού, των Φιλελλήνων, των φιλελεύθερων, της ελευθερίας. Και να θέλαμε δεν μπορούμε να το ξεχάσουμε, να το διαγράψουμε αυτό.
Η Ελλάδα έδωσε στον 20ο αιώνα μια επαναστατική περίοδο, την Εθνική Αντίσταση, τον αγώνα του Δημοκρατικού Στρατού της Ελλάδας. Μετά τον τελευταίο παγκόσμιο πόλεμο ήταν η μόνη χώρα, ο μόνος ευρωπαϊκός λαός που διεκδίκησε με το όπλο στο χέρι την ελευθερία του, το δικαίωμά του να ορίζει ο ίδιος τη δική του μοίρα.
Η Ελλάδα είναι σε χέρια ανθρώπων, κοινωνικών ομάδων, που προέκυψαν από την ήττα των Επαναστάσεων, από την υποταγή -αιματηρή- του λαού της. Υπάρχει μια αντίφαση εδώ, μια εκκρεμότητα. Ο κόσμος το ξέρει, το ψυχανεμίζεται. Και κάθε φορά που του δίνεται η ευκαιρία φέρνει στο προσκήνιο τα ερωτήματα που γεννά η εκκρεμότητα. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς προφήτης για να συμπεράνει ότι κάποτε θα έρθει η ώρα των απαντήσεων στα ερωτήματα αυτά.
-Υπάρχουν μια σειρά από ζητήματα για τα οποία έχουμε διχαστεί. Πριν από περίπου 20 χρόνια ήταν οι ταυτότητες. Ακολούθησαν τα μνημόνια, η πανδημία και ο τρόπος διαχείρισής της. Αυτού του είδους οι διχασμοί πώς λειτουργούν στην κοινωνία; Αφήνουν, πως να το πω «σημάδια»; Μας ακολουθούν σε όλη μας της ζωή;
Υπάρχει ένα και μοναδικό ζήτημα που διαιρεί τους Έλληνες. Αυτό είναι η κοινωνική πραγματικότητα. Άλλοι δουλεύουν 10 και 13 (εσχάτως νομίμως) ώρες απλά για να διασφαλίσουν τα βασικά απαραίτητα και άλλοι μετρούν τα κέρδη τους σε τόνους χρυσού απομυζώντας τον μόχθο των πρώτων. Αυτή είναι η βασική και μόνη διαίρεση των Ελλήνων.
Ο καθένας κατανοεί ότι η διαίρεση αυτή είναι ενοχλητική. Εάν την ονομάσουμε ως τέτοια τότε απονομιμοποιείται όλο το παρόν καθεστώς, το καθεστώς που βασίζεται στην εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Και επειδή κάτι τέτοιο είναι από ενοχλητικό ως επικίνδυνο για την «τάξη» των κυρίαρχων, για τούτο και μεριμνούν για την υποκατάσταση της πραγματικής διαίρεσης με πλασματικές «διαιρέσεις». Εξυπακούεται ότι όλοι οι μηχανισμοί κράτους και παρακράτους συμβάλλουν σε αυτό: Κρατικός μηχανισμός, Εκκλησία, Εκπαιδευτικό σύστημα, Τύπος, Διαδίκτυο, ΜΜΕ κάθε είδους, κλπ. κλπ..
Α ναι! Πραγματικά μας σημαδεύουν ετούτες οι πλασματικές «διαιρέσεις». Μας κάνουν να μισούμε τον διπλανό μας, τον γείτονα, τον οπαδό άλλης ομάδας, τον ξένο, τον πρόσφυγα, τον μετανάστη, τον Ρομά, τον απεργό, τον φτωχό, τον ομοιοπαθή, τον γείτονα, τον ηλικιωμένο ή τον νεαρό, τον θρησκευόμενο ή τον άθεο, και ότι άλλο ο καθένας και η κάθε μία μπορεί να φανταστεί. Να μισούμε όλοι όλους εκτός από εκείνον που πραγματικά μας δυναστεύει. Α! Όλα κι όλα, αυτόν τον θαυμάζουμε: Πρόεδρε φτιάξε την ομάδα που λέμε στο ποδόσφαιρο. Ουδείς κάθεται να σκεφτεί ότι ο κάθε «Πρόεδρος» θα «φτιάξει την ομάδα» από το προϊόν του λεηλατημένου μόχθου των πολλών, εμάς των ίδιων.
-Σε μια συνέντευξή σας είπατε ότι «στην πολιτική αναζητούνται πάντα οι ευκαιρίες, οι ‘‘ευνοϊκές’’ στιγμές για την προώθηση σχεδίων και πολιτικών στόχων». Θα ήθελα να μου πείτε εάν υπάρχει σήμερα σε εξέλιξη ένα τέτοιο σχέδιο και θα ήθελα να μου πείτε επίσης εάν αυτό που είπατε ενισχύει κατά κάποιο τρόπο τις θεωρίες συνωμοσίας και τους υποστηρικτές τους;
Καμία θεωρία συνωμοσίας, για κάτι πολύ απλό πρόκειται. Υπάρχουν πράγματα που ο καθένας μας μπορεί να κάνει μια δεδομένη στιγμή, υπάρχουν πράγματα που δεν μπορεί. Για να αστειευθώ λιγάκι, πριν από τα μνημόνια μπορούσε ένας μικρομεσαίος να σχεδιάσει και να υλοποιήσει δεκαπέντε ημέρες διακοπές χωρίς να καταχρεωθεί. Εάν αυτό το κάνει σήμερα θα φορτωθεί χρέη για τριάντα χρόνια!
Κάτι ανάλογο συμβαίνει και στην πολιτική. Τα μνημόνια και περίφημη «εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ» έδωσαν ευκαιρία στον ελληνικό καπιταλισμό να συγκεντρώσει κεφάλαια αφαιρώντας τα αρχικά από το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας. Το εκμεταλλεύθηκε. Σήμερα μερικοί ελληνικοί όμιλοι -ναυτιλία, κατασκευές, φαρμακοβιομηχανία, μέταλλα- είναι «διεθνείς», σε καλή θέση ενίοτε. Το λαϊκό κίνημα, που τροφοδότησε και τροφοδοτεί την επιτυχία τους από τον υστέρημά του, από την υποβάθμιση της ζωής του, περιμένει την ανατροπή συγκυριών και συσχετισμών για να διεκδικήσει όσα του ανήκουν. Για αναμέτρηση πρόκειται, για πόλεμο, ταξικό πόλεμο – τελείως διαφορετικό από τους ιμπεριαλιστικούς αντίστοιχους στους οποίους οι διαδοχικοί «σωτήρες» της χώρας θέλουν να μας εμπλέξουν.
-Το σύστημα των κομμάτων πως το βλέπετε; Βρίσκεται σε κάποιου είδους αδιέξοδο; Μήπως τα κόμματα «μοιάζουν» όλο και περισσότερο μεταξύ τους;
Είναι απολύτως λογικό τα αστικά κόμματα να μοιάζουν μεταξύ τους εφ’ όσον, -με κάποιες παραλλαγές- εξυπηρετούν την ίδια αστική πολιτική. Κάτω από μεγάλα λόγια κρύβουν με επιμέλεια τις ουσιαστικές πολιτικές τους επιλογές. Βλέπετε αυτό που γίνεται με τους αγρότες σήμερα. Υπάρχει κάποιο αστικό κόμμα που να υπόσχεται την έξοδο από την ΚΑΠ (Κοινή Αγροτική Πολιτική) και την αποδέσμευση από τους καταστροφικούς κανόνες της καπιταλιστικής αγοράς που προωθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση; Κανένα…. Όλα επικεντρώνουν τις παρεμβάσεις τους στο επιμέρους, στο διοικητικό-διαδικαστικό-ηθικό. Όλα γίνονται αλληλοκατηγορίες για κλοπές, απάτες και διαφθορά. Για την πολιτική ουσία του προβλήματος, ούτε κουβέντα.
Για να διαφέρεις μέσα σε αυτό το πολιτικό σκηνικό πρέπει να συγκρουστείς με την αστική τάξη, τον ελληνικό καπιταλισμό και τα συμφέροντά του. Με τους «μεσάζοντες» μια που είμαστε στο αγροτικό. Τους μηχανισμούς δηλαδή που με κάθε τρόπο εξυπηρετούν τις θηριώδεις αλυσίδες των σούπερ μάρκετ. Από τα κόμματα της Βουλής μόνο ένα, το ΚΚΕ, μπορεί να αντιστρατευθεί ετούτη την πολιτική. Και να μιλήσει επί της ουσίας. Όσο τα άλλα κόμματα ταυτίζονται το ένα με το άλλο, τόσο το ΚΚΕ διαφέρει ολοένα και περισσότερο.
-Τα κοινωνικά αδιέξοδα είναι πολλά και η κρίση των θεσμών αυξάνεται με αφορμή όσα συμβαίνουν στη Δικαιοσύνη, στη διακυβέρνηση και την έλλειψη διαφάνειας κ.α. Διέξοδος υπάρχει;
Τι θα πει κρίση των θεσμών; Όταν τα μεγάλα συμφέροντα ομονοούν, και όταν τα λάφυρα της κοινωνικής λεηλασίας μοιράζονται ισομερώς, τότε όλα καλά, δεν είμαστε σε κρίση. Όταν η πίτα μικραίνει, όταν η μοιρασιά γίνεται «ανταγωνιστική» τότε λένε ότι υπάρχει κρίση. Κρίση των «θεσμών» - καθώς οι τελευταίοι κανοναρχούν και ρυθμίζουν την λεηλασία.
Για την πραγματική κρίση, αυτή που αφορά τους εργαζόμενους και τα λαϊκά στρώματα, αυτή που κάνει να τελειώνει ο μισθός στις 15 και στις 20 κάθε μήνα, πολύ λίγο γίνεται λόγος. Αυτή δεν είναι κρίση των «θεσμών», είναι κρίση της κοιλιάς. Δεν ενδιαφέρει τους έχοντες.
Οι θεσμοί είναι ταξικοί, είτε βρίσκονται, είτε δεν βρίσκονται σε «κρίση». Η απεργία είναι κατοχυρωμένο δημοκρατικό δικαίωμα – η Δικαιοσύνη, κάθε φορά που φτάνει σε αυτή το ζήτημα, κηρύσσει κάθε απεργία παράνομη. Αυτό όμως δεν θεωρείται «κρίση των θεσμών». Οι σκυλομαχίες μεταξύ αστών πολιτικών ή καπιταλιστικών ομίλων – για το ποιος έκλεψε περισσότερο και το ποιος λιγότερο – αυτό μάλιστα! Θεωρείται «κρίση των θεσμών»!
-Αυτό που ονομάζεται «επιστροφή Τσίπρα», πως το κρίνετε; Έχετε διαβάσει το βιβλίο του ή έστω κάποια αποσπάσματα από αυτά που έχουν δημοσιευτεί στα ΜΜΕ και πως σας φαίνεται η συγγραφή της σύγχρονης πολιτικής από έναν «πρωταγωνιστή» της;
Ομολογώ ότι δεν διάβασα ολόκληρο το βιβλίο – μόνο αποσπάσματα. Δεν είμαι δικαστικός και ως εκ τούτου δεν γνωρίζω πώς να εκτιμώ και να κρίνω τις απολογίες.
Ο κύριος Τσίπρας κυβέρνησε για αρκετά χρόνια την χώρα, της κληροδότησε ένα καταστροφικό για τους εργαζόμενους, εξοργιστικά πλουσιοπάροχο για τους «επενδυτές», μνημόνιο, αύξησε την υποταγή της χώρας σε συμμάχους και εταίρους, διαπόμπευσε την έννοια της «αριστεράς» οδηγώντας την στην πλήρη απαξίωση. Τώρα αυτοπροτείνεται ως «σωτήρας» -με τις ευλογίες καπιταλιστικών ομίλων και ξένων πρεσβειών. Τι ακριβώς επιθυμεί; Υπάρχει κάτι που άφησε ημιτελές και θέλει να το ολοκληρώσει; Σε τελευταία ανάλυση για ποιο ζήτημα κατηγορεί τους αντιπάλους του στην πολιτική; Για το ήθος τους και μόνο; Η πολιτική δεν είναι όμως διαγωνισμός αρετής. Στον κόσμο είναι παγερά αδιάφορο πώς θα κριθούν οι ηγέτες στην Δευτέρα Παρουσία. Τι το διαφορετικό προτείνει για τους πολλούς; Θα αντιταχθεί στην ασυδοσία των καπιταλιστικών ομίλων; Θα προωθήσει τα συμφέροντα των εργαζόμενων; Θα οδηγήσει την χώρα μακριά από τους ιμπεριαλιστικούς πολέμους που σχεδιάζονται;
Τι θα κάνει διαφορετικά από όσα έκανε στα χρόνια της πρωθυπουργίας του; Αόριστα μεγάλα και ωραία λόγια η απάντηση σε όλα τα παραπάνω. Ακολούθους θα βρει. Πολλοί διψούν για μια θέση στην πλουτοφόρο εξουσία. Αυτούς και μόνο αυτούς ενδιαφέρει το φαινόμενο Τσίπρας.
-Ως Πανεπιστημιακός ποιο θεωρείτε ότι είναι το βασικό πρόβλημα της εκπαίδευσης σήμερα;
Η εμπορευματοποίησή της. Η γνώση -συγγνώμη- οι «δεξιότητες» πουλιέται όπως όλα τα λοιπά αγαθά και προϊόντα. Όσοι έχουν λεφτά την αγοράζουν, όσοι κυνηγιούνται με τα «μόρια» για κάποιον διορισμό, εκβιαστικά την αγοράζουν. Έχουμε εντυπωσιακό πληθωρισμό «μεταπτυχιακών» δια πάσαν νόσον. Τα πτυχία παράγονται με ρυθμό καταιγιστικό, ενώ οι «ειδικές» σχολές (μηχανικοί, ιατρική, πληροφορική κλπ.) λειτουργούν ως πύλη εξόδου για το εξωτερικό – κάτι σαν υπηρεσία διαβατηρίων του παλιού καιρού.
Το επίπεδο των γνώσεων το θαυμάζουμε κάθε ημέρα στις επιδόσεις των «αρίστων» που μας κυβερνούν ή μας διοικούν ή στις αντίστοιχες των «αναλυτών» που παρελαύνουν στα τηλεπαράθυρα, ή στις οθόνες κινητών και φορητών. Έχετε προσέξει ότι η χώρα διαθέτει πάνω από χίλιους «στρατηγικούς αναλυτές» την ώρα που η δεν διαθέτει κάτι που να μοιάζει με στρατηγικό σχεδιασμό και προγραμματισμό για το ορατό ή αόρατο μέλλον;
Η παιδεία ως πρόσχημα… όπως τόσα και τόσα άλλα.
-Η άφιξη στην Ελλάδα μιας «σταρ» η οποία εκπροσωπεί τις ΗΠΑ ως Πρέσβης, τι μας φέρνει για να τα ελληνοτουρκικά και όχι μόνο; Πρέπει να κρατάμε «μικρό καλάθι», να είμαστε επιφυλακτικοί ή ακόμα χειρότερα να φοβόμαστε για όσα μπορεί να συμβούν χωρίς τη συναίνεσή μας;
Η νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ αρέσκεται να ταπεινώνει τους «φίλους, στρατηγικούς εταίρους και συμμάχους» της. Πρόκειται για μια σταθερή υπόμνηση του ποιος είναι το αφεντικό. Στις λεγόμενες «συμμαχίες» όλοι οφείλουν να υπακούν και να δίνουν, όχι να ζητούν….. Η ταπείνωση του Ζελένσκι είναι απόλυτα ενδεικτική.
Η κινούμενη μεταξύ μπουζουκιών, αναζήτησης γαμπρού και Προέδρου Δημοκρατίας νέα πρέσβης των ΗΠΑ δείχνει εξαίρετες επιδόσεις στον τομέα της διαπόμπευσης των αστών πολιτικών της χώρας μας – όχι ότι χρειαζόταν ιδιαίτερη προσπάθεια γι αυτό! Όταν όμως εξευτελίζεις και μειώνεις κάποιον -άνθρωπο ή σύστημα- σημαίνει, στην γλώσσα της διπλωματίας ότι κάτι θέλεις να πάρεις από αυτόν. Και εδώ αρχίζουν τα επικίνδυνα.
Στο πλαίσιο της «πανστρατιάς» των ΗΠΑ εναντίον της Κίνας η Ελλάδα δεν οφείλει μόνο να αποκαταστήσει την «ισορροπία» στα λιμάνια της. Οφείλει να «επιλύσει» τις διαφορές της με την Τουρκία σε τρόπο ώστε και οι δύο χώρες να είναι «διαθέσιμες» στα σχέδια των ΗΠΑ. Η «ρύθμιση» θα γίνει φυσικά με βάση τον ενδιαφέρον των ΗΠΑ για την κάθε μία από τις δύο χώρες. Είναι προφανές ότι το ειδικό βάρος και η σημασία της Τουρκίας είναι πολύ πιο σημαντική για τις ΗΠΑ. Οπότε θα πρέπει να περιμένουμε ανάλογης ποιότητας αμερικανική «διαιτησία» στις «διαφορές» μεταξύ των δύο κρατών. «Διαφορές» οι οποίες, να θυμίσουμε, αφορούν αποκλειστικά και μόνο τουρκικές διεκδικήσεις σε βάρος της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας (και της κυπριακής αντίστοιχης).
Δεν γνωρίζω εάν ο κος Τασούλας θα βρει ή όχι γαμπρό για την κα Γκιλφόϊλ. Το προφανές όμως είναι ότι η ελαφρότητα την οποία επιδεικνύουν απέναντι στο νέο φαινόμενο οι αστοί πολιτικοί - και οι εκ των «συμπατριωτών» μας διαθέτοντες ιδιωτικά αεροπλάνα και κότερα- θα πληρωθεί με σκληρό νόμισμα από τους λοιπούς Έλληνες.
